Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/345 K.2024/1095

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;taraflar arasında Malatya İli, Darende İlçesi, Balaban Beldesi sınırları içerisindeki işletme halinde bulunan Güdül I (2,4 MW) ve Güdül II (4,8 MW) HES’lerin satışı için 31/07/2012 tarihinde satış sözleşmesi akdedildiğini, ayrıca sözleşmeye ek olarak 25/12/2012 ve 04/01/2013 tarihli ek protokollerin imzalandığını, sözleşme ve ek protokoller gereğince santral ile ilgili kamulaştırma iş ve işlemlerinin davalı alıcı tarafından yerine getirilmesinin kararlaştırıldığını, bu işlemlerde kullanılmak üzere müvekkili şirket tarafından 6.963.327,00 USD’nin davalı şirketin uhdesinde bırakıldığını,

protokollerin ilgili maddelerine göre kamulaştırma iş ve işlemlerinde kullanılmayan miktarların müvekkili şirkete iade edileceğini, aradan 10 yıllık süre geçmesine rağmen kamulaştırma işlemlerinin akıbeti ve kullanılan paranın tutarı hakkında müvekkili şirkete hiçbir bilgi verilmediğini, davalı şirkete kamulaştırma iş ve işlemlerinin akıbeti hakkında bilgi verilmesi ve arta kalan miktarın iadesi için 04/10/2019 tarihli noter ihtarının gönderildiğini,

davalı tarafından somut bilgi verilmediği gibi arta kalan kısmın da iade edilmediğini belirterek talep sonucunun belirlenebilmesinin mümkün olmaması nedeniyle belirlenebildiği anda HMK'nun 107/2. maddesi gereğince talebin artırılması suretiyle şimdilik 5.000,00 USD'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; protokollerin nihai amacının santrallerle alakalı kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması olduğunu, bu amacın hali hazırda gerçekleşmediğini, santral çevresinde bulunan taşınmazlara ilişkin müvekkili şirket ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna karşı açılmış bulunan pek çok kamulaştırmasız el atma, ecrimisil ve ürün zararından kaynaklı tazminat davalarının bulunduğunu, kamulaştırma işlemlerinin halen devam ettiğini ve söz konusu meblağın bu işlemler için kullanıldığını, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında akdedilen 31/07/2012 tarihli satış sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası olan 25/12/2012 tarihli ek protokolün 2.3.maddesindeki ve 04/01/2013 tarihli ek protokolün 2.2. maddesindeki hükümlere göre, davalının uhdesinde kamulaştırma işlemlerinde kullanılmak üzere bırakılan 6.963.327,00 USD’den kalan tutarın davacıya iade edilmesi için kamulaştırma iş ve işlemlerinin tamamlanması gerektiği,

kamulaştırma işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığına ilişkin kuruma yazılan yazıya verilen cevapta ve ekindeki belgelere göre davanın açıldığı 21/12/2022 tarihi itibariyle dava konusu HES’lerin kamulaştırması için açılan ve derdest olan 8 davanın bulunduğu, bu durumda kamulaştırma işlemlerinin henüz tamamlanmamış olduğu, gerek dava tarihi itibariyle gerekse yargılamanın devamı sırasında söz konusu şartın yerine gelmediği, bu aşamada kesin bir hesap çıkarılmasının da mümkün olmadığı gerekçesiyle muaccel olacağı zamandan önce açılmış olan, bu nedenle zamansız açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan karar verildiğini, kamulaştırma işlemlerinin çoğunun tamamlandığını, devam eden çok az sayıdaki kamulaştırmanın yaklaşık maliyetinin he zaman tespit edilebileceğini, kurum yazı cevabında belirtilen derdest 8 dosyanın ilgili yerlerden celbi ile yaklaşık maliyet hesabı yapılarak karar verilmesi gerekirken inceleme yapılmadan karar verildiğini, derdest dosyaların bekletici mesele yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini,

sözleşmeye göre iş ve işlemlere ilişkin rapor tutma yükümlüğü taraf vekilleri ve davalı şirkete verilmiş olmasına rağmen bu husustaki yükümlülüğün yerine getirilmediğini, müvekkili şirkete bilgi verilmediğinden davanın açılmasında hukuki yararın bulunduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının satış sözleşmesi ve protokoller ile kamulaştırma işlemlerinin yapılması için davalı uhdesinde bıraktığı tutarın iadesine yönelik talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında 31/07/2012 tarihli Malatya İli, Darende İlçesi, Balaban Beldesi sınırları içerisindeki işletme halinde bulunan Güdül I (2,4 MW) ve Güdül II (4,8 MW) hidrolik santralin davalıya satışına ilişkin sözleşme imzalandığı, sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak 21/12/2012 tarihli ek protokolün düzenlendiği,

protokolin 2.1 maddesine göre kamulaştırma bedellerinin davacı satıcı tarafından ödeneceğinin, 2.2 maddesine göre toplamda 6.963.327 USD'nin santralle ilgili kamulaştırma işlemlerinde kullanılmak üzere davalı alıcı uhdesinde kalacağının, davacı satıcının protokol nihai amacına ulaşıncaya kadar bu miktarı her nam altında olursa olsun talep ve dava konusu yapmayacağının kararlaştırıldığı, yine sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak 04/01/2013 tarihli ek bir protokolün daha düzenlendiği,

protokolün 2.2 maddesine göre toplamda 6.963.327 USD'nin santralle ilgili kamulaştırma işlemlerinde kullanılmak üzere davalı alıcı uhdesinde kalacağının, davacı satıcının kamulaştırma iş ve işlemleri tamamlanıncaya kadar bu miktarı her nam altında olursa olsun talep ve dava konusu yapmayacağının kararlaştırıldığı görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle protokollere göre davalı uhdesinde bırakılan tutarlardan bakiye kalan kısmın kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartına bağlanmasına, uyap ortamındaki kayıtlardan devam ettiği anlaşılan derdest davalar nedeniyle şartın gerçekleşmemesine göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."