Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/710 K.2024/830

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, tekstil imalatı ve ticaretini yaptıklarını,bir kısım iplik ihtiyacını iplik ithali ile dava dışı şirketten karşılamak için anlaşma yapıldığını, proforma fatura düzenlendiğini, iplik bedeli için davacı şirketin kabul veren muhatap olduğu, satıcı şirketin de keşideci ve lehdar olduğu dava konusu poliçeleri düzenlediğini, satıcı şirketin iplikleri göndermediğini, menfi tespit davası açıldığını, 208/615 E, 209/ 697 Karar sayılı dosyası ile poliçenin bedelsiz olduğu, iplik satan ...

Şirketine borçlu olmadığının tespitine, aval veren banka tarafından haricen davalı bankalara ödemesi yapıldığı için de davalı şirketten istirdatına karar verildiğini kararın kesinleştiğini ancak henüz istirdatın yapılmadığını, davalı bankaların poliçeleri temlik cirosu ve teslim yolu ile devraldığını,...

Şirketine karşı ileri sürülebilecek bedelsizlik definin temlik alan bankalara da ileri sürülebileceğini belirtip Kayseri ATM nin 2011/538 E, 2011/642 K sayılı davanın yargılamasının yenilenmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, davalı taraf davaya herhangi bir cevap vermemiş; davalı ... A.Ş. Vekili yargılama sırasında davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece verilen 23.05.2022 Tarih, 2022/86E, 2022/716 K sayılı ilk kararda davanın HMK 150/5. maddesi uyarınca 31/01/2017 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davacının istinafı üzerine Dairece, 23/05/2022 tarihli, 2022/86 Esas ve 2022/716 karar sayılı ilamı ile öncelikle davacı tarafa gider avansını yatırması için kesin süre verilmesi, avansın yatırılması halinde taraflara usulüne uygun davetiye çıkarılması, gider avansının süresinde yatırılmaması halinde ise davanın HMK'nun 114/g ve 115/1. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi hususu belirtilerek karar kaldırılmıştır.

Kaldırma üzerine Mahkemece verilen istinafa konu kararda; öncelikle 6100 sayılı HMK’nın 375/1-ç bendinde yer alan "Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması" sebebine ilişkin yargılama sırasında aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması yargılamanın yenilenmesi sebebi olduğu, yeni bir belgenin ele geçirilmiş olmasının yargılamanın yenilenmesi sebebi teşkil edebilmesi için, belgenin davanın bakıldığı sırada mevcut olması,

hükmü etkileyecek nitelikte olması, belgenin hükmün verilmesinden sonra ele geçirilmesi, belgenin yargılama sırasında bir mücbir sebepten veya lehine hüküm verilen tarafın eyleminden dolayı elde edilememiş olması gerektiği, sadece mevcut belgenin sonradan bulunmuş olması vakıasının, başlı başına yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak kabul edilemeyeceği, mücbir sebepten maksatın, tarafın elinde olmayan ve bütün çabalarına rağmen aşamadığı bir engel ile karşı karşıya kaldığını iddia ve ispat etmesi gerektiği, yargılamanın yenilenmesi istemine konu davada davacının, ...

Tekstil San. Tic.

A.Ş.'nden alacağın devrine ilişkin davalı bankalar nezdindeki kayıt ve belgelere delil olarak dayanmadığı, bu belgeye taraflarca delil olarak dayanılmaması nedeniyle mahkemece celp edilmediği, yargılamanın yenilenmesi istemine konu davada davacının ve hatta taraflardan herhangi birinin bu kayıt ve belgelere delil olarak dayanmış olması halinde bunların celp edilmesinin mümkün olacağı, dolayısıyla bu dayanak delil ve belgenin, HMK'nun 375/1-ç bendi gereğince davacı tarafça kararın kesinleşmesinden sonra ilk defa elde edilmiş, öğrenilmiş delil ve belge vasfında olmadığı,

bu itibarla somut olayda aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin bulunmadığı, bu nedenle anılan hususun yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak kabul edilemeyeceği, davacı tarafından ileri sürülen iade sebeplerinin HMK'nun 375. maddesinde sayılan sebeplerden olmaması nedeni ile HMK'nun 379/1-ç ve 379/2. maddeleri uyarınca davanın esasına girilmeden yargılamanın iadesi isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; İddiaları tekrarla davalı bankalardan dosyaya sunulan ihtarnameler ile alacağın devrine dair belge örnekleri istenmiş ise de dava tarihine kadar bu belgelerin müvekkili şirkete gönderilmediği, bu ihtarnameler ve müvekkilinin elinde olmayan bu yeni deliller gereği, işlemin de alacağın devri olması sebebi ile yargılamanın iadesini talep etmenin zorunlu olduğu, temlik sözleşmesinin müvekkili elinde olan belge niteliğinde olmadığından yargılamanın iadesinin talep edildiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Yargılamanın iadesi koşullarının değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Yargılamanın iadesine konu dosyanın incelenmesinde; davacı ... Şirketi tarafından, davalılar ... Şirketi ve ...

Bankası aleyhine açılan 16.09.2008 tarihli menfi tespit davasında mahkemece ilk olarak 16.12.2009 tarih, 2008/ 615 esas 2009/ 697 karar sayılı karar ile; teslim edilen mal miktarının 14.848,6 kilo olup malın bedelinin 35.588 USD olduğu poliçe bedelleri olarak davalı şirkete 600.000 USD ödeme yapıldığı, davacının malın teslim edilmemesi nedeniyle bedelsiz kalan 564.412 USD'yi istemekte haklı olduğu, poliçelerin incelenmesinde borçlusunun ... Şirketi, alacaklısının ...

Limited Şirketi olduğu poliçeye ... Bankası ve ... Bankası tarafından aval verildiği ve poliçe arkasında da ... Anonim Şirketinin cirosunun bulunduğu, böylelikle bu ciroda davalı ...

Şirketinin temlik cirosu yaptığı, TTK'nın 599. maddesi uyarınca ciro ile devralan davalı bankaların hamil sıfatı ile kişisel defilelerden sorumlu tutulabilmesi için poliçelerin bedelsiz olduğunu bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin kanıtlanması gerektiği, davacının yemin de teklif etmediği belirtilerek sonuç itibariyle; davanın kısmen KABULÜ İLE davalı bankalar ... Bankası ve ... yönünden davanın reddine; davalı ...

Şirketi yönünden kabulü ile 314.331,12 USD' alacağın 20.02.2008 tarihinden. 100.000 USD alacağın 21.11.2008 tarihinden. 150.000 USD alacağın ise 05.11.2008 tarihinden itibaren faizi ile tahsiline, inkar ve kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiş;

Kararın davacı ve ...

Bankası tarafından temyizi üzerine Yargıtay 19.HD tarafından 12.05.2011 Tarih, 2010/10656E, 2011/6634K sayılı ilamı ile; mahkemece, iddia, savunma ve toplanan deliller doğrultusunda davalılardan ...'ın anlaşmaya göre üzerine düşen teslim yükümlüğünü tamamen yerine getirmediği, bu nedenle poliçelerin 564.331,12.USD'lik kısmının bedelsiz kaldığı gerekçesiyle bu davalı hakkında davanın kabulüne karar verilmiş, davalı bankalar hakkında ise; bu davalıların TTK'nun 599.maddesi anlamında kötü niyetli olarak bile bile davacı aleyhine poliçeyi devraldıklarının kanıtlanamadığı,

bununla birlikte poliçelere dair ödemelerin Mahkemece verilen tedbir kararından daha önceki bir tarihte yapıldığı gerekçesiyle bu davalılar hakkında davanın reddine karar verildiği belirtilerek; dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine; dosyada bulunan yazılardan davalılardan ...

Bankası'nın davaya konu olan poliçelerden 20.10.2008 vade tarihli 350.000.USD bedelli olanını 20.02.2008 tarihinde iskonto ettiği ve bedelini davalı ... A.Ş.ye ödediğinin anlaşıldığı, dolayısıyla davalı ... Bankası hakkında açılan davanın bedelinin bu poliçe bedeli kadar olduğu, Mahkemece davanın reddedilmesi nedeniyle davalı banka lehine vekalet ücreti hesabı yaparken bu miktarın göz önüne alınması gerektiği belirtilerek vekalet ücreti yönünden davalı ...

Bankası yararına bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen 23/11/2011 tarihli, 2011/538 Esas ve 2011/642 Karar sayılı karar ile vekalet ücreti düzeltilerek aynı hüküm kurulmuş, karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

Davacı yargılamanın iadesi istemli bu davada davalı ... Bankası A.Ş ve ... A.Ş'yi taraf göstererek 01.06.2016 tarihli ihtarnamelere dayalı ve alacağın devri iddiasına dayalı olarak yargılamanın yenilenmesini istemiştir.

Buna göre mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle HMK'nin 375/1.ç.bendinde yer alan yargılamanın iadesi koşullarının somut olayda bulunmamasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."