Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/733 K.2024/891

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili, davalı ... Bankası vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; davacı bankanın müşterisi olan dava dışı ... Turizm Seyahat Acentası İşletmeciliği Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti.’nin keşidecisi olduğu, çekin takas bankası olan davalı T.C. ... Bankası ... Şubesi’ne 13.05.2009 tarihinde ibraz edildiğini, davalı bankanın çeki ibraz eden davalı ...’a ödediğini, çekin ödenmesinden sonra çekin lehdarı dava dışı ... İnş.Taah. Turizm San.ve Tic. Ltd.Şti. tarafından söz konusu çeke ilişkin olarak ...

İcra Müdürlüğü’nün 2013/1500 sayılı dosyasında ilamsız takip başlatıldığını ve takip neticesinde davacının 18.02.2014 tarihinde 70.559,30 TL bedeli ödediğini, takibe konu çekteki ciro silsilesinin kopuk olduğunu zira çekin ilk lehdarının cirosunun çekte olması gerekirken olmadığını ve ciro zincirindeki ilk imzanın davalı ... ….A.Ş. tarafından atıldığını, davalı ...

Bankası’nın takas protokolüne aykırı hareket ederek, ciro silsilesini kontrol ederek ödeme yapması gerekirken yükümlülüğünü yerine getirmediğini, diğer davalıların da bu ödeme sebebiyle sebepsiz zenginleştiğini belirterek takip neticesinde ödenen tutarın, ödeme tarihi olan 18.02.2014 tarihinden itibaren davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

I-)Davalı ... Bankası A.Ş. vekili, müvekkilinin sebepsiz zenginleşmediğini, davacının takibe itiraz etme hakkı olduğu halde itiraz etmediğini ve takibin kesinleştiğini, takas protokolüne aykırı bir durumun söz konusu olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

II-)Davalılardan ... yerine davaya dahil olan ... Belediyesi vekili, ödemenin yapıldığı tarih itibariyle sorumluluğun İçişleri Bakanlığı’na ait olduğunu, ciro silsilesinin kopuk olup olmadığını kontrol görevinin ise davalı ... Bankası A.Ş.’de olduğunu, Antalya 2. İdare Mahkemesi’nin 2014/225 esas sayılı dosyasında ...’ın yetkisiz olarak yaptığı işlemler için yürütmeyi durdurma kararı verildiğini, davacının basiretsiz tacir gibi davrandığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... …A.Ş. vekili ise yargılaya katılmadığı gibi cevap da vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; davalılardan ... Bankasının takas bankası olarak çeki öderken gerekli özeni göstermediği, bu nedenle davacı tarafça ödenen bedelden sorumlu olması gerektiği, aynı şekilde diğer davalıların da söz konusu çeke ilişkin olarak ödeme nedeni ile sebepsiz zenginleştiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne davalılardan ... Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine, davanın ... Bankası yönünden 47.432,00TL kısmen, diğer davalılar yönünden 64,407,00TL yönünden kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davacı, davalılardan ... Bankası ve ... Genel Müdürlüğü vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-)Davacı vekili, davalı ... Bankası’nın kopuk ciroyu kontrol etmeden çeki tahsil ederek davacıyı zarara uğrattığını ve protokole aykırı davrandığını dolayısıyla davacının zararının tamamından sorumlu olması gerektiğini, diğer davalıların bu tahsilat neticesinde sebepsiz zenginleştiğini ve davalıların zararının tamamından sorumlu olması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

II-)Davalı T.C. ... Bankası A.Ş. vekili; davalıya sebepsiz zenginleşme hükümlerinin yönlendirilemeyeceğini, davacının açılan icra takibine itiraz edebilecekken etmediğini, süresinde menfi tespit davası açabilecekken açmadığını, kendi zararına kendisinin sebep olduğunu ve davalının sorumlu olma ihtimaline dair illiyet bağını kestiğini, davalının takas protokolüne aykırı davranmadığını bildirerek, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını ve davanın müvekkili banka yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.

III-)Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili; müvekkiline sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince başvurulamayacağını, müvekkiline hususmet yöneltilemeyeceğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, ciro silsilesindeki kopukluk nedeniyle davacının icra takibi neticesinde yaptığı ödemeden davalıların sorumlu olup olmayacağı, eğer sorumlularsa sorumluluk oranlarına ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ciro silsilesindeki kopukluk nedeniyle davacı tarafça haksız olarak ödendiği iddia edilen alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davalı bankanın takas işlemlerini 5941 sayılı çek kanuna aykırı olarak ibraz edilen çekteki ciro silsilesini kontrol etmediğinin anlaşılmasına, diğer davalılarında ciro silsilesinin kopukluğu nedeniyle sorumluluğuna karar verilmesine göre istinafa başvuran taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."