Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/1043 K.2025/1366

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi itiraz eden vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep eden alacaklı vekili, müvekkilinin keşideci sıfatıyla yer aldığı, muhatabı ... Şubesi olan, 23.06.2025 keşide tarihli, 763944 seri numaralı ve 1.500.000,00 TL tutarındaki çek ile muhatabı ...

Şubesi olan, 24.06.2025 keşide tarihli, 763945 seri numaralı ve 1.500.000,00 TL tutarındaki iki adet çekin müvekkilinin iradesi dışında zilyedinden çıktığını, çek üzerinde yer alan imzanın müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığını, müvekkilinin imzası taklit edilmek suretiyle çekin ciro edildiğini, çek tarafları arasında temel ilişki bulunmadığını, çekin bedelsiz olduğunu, karşı taraf faktoring şirketinin kanuni yükümlülüklerini yerine getirmeyerek çekleri iktisabında ağır kusuru bulunduğunu,

belirterek talep konusu çekler hakkında bankaya ibrazının ve icra takibi açılmasının engellemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

İhtiyati tedbire itiraz eden vekili, dava konusu çeklerin ... Petrol Turizm Nakliye İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, müvekkilline ciro edildiğini, ihtiyati tedbir kararının yetkisiz mahkemece verildiğini, yetkili mahkemenin müvekkilinin yerleşim yeri olan İstanbul Mahkemeleri olduğunu, dava konusu çeklerin ... Petrol Turizm Nakliye İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

İle müvekkil arasında yapılan faktoring işlemi çerçevesinde ve fatura ile tevsik edilmek suretiyle temlik alınan alacağın ödeme vasıtası olarak teslim alındığını, müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunu, 6361 sayılı Kanundan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, teminat miktarının müvekkili aleyhine doğması muhtemel zararları karşılayacak miktarda olmadığını bildirerek ihtiyati tedbire itirazın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, tedbir talebinin imza sahteciliğine dayandığı ve herkese karşı ileri sürülebileceği, HMK 389 ve 390. Maddeleri kapsamında ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğu, tedbire itiraz edenin tedbir kararında karşı taraf olarak yer aldığı, üçüncü kişi olmadığı, çekin faktoring sözleşmesi kapsamında ... Lojistik Petrol İnş. A.Ş. tarafından itiraz edene teslim edildiği, ödeme yasağı kararının itiraz eden yönünden geçersiz olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati tedbire itiraz eden vekili, itiraz dilekçesindeki hususları tekrar ederek ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığını, tedbir talep edenin çekin rızası hilafına elinden çıktığı iddiasına ilişkin imzaya itiraz davası veya savcılık suç duyurusunun bulunmadığını, şahsi defilerin ve çekin zayi olduğuna yönelik iddiaların müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini bildirerek mahkeme kararının kaldırılmasını aksi halde teminat miktarının tedbire konu iki adet çek bedelinin %115'inin karşılayacak şekilde artırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; somut olayda ihtiyati tedbir koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talebe konu uyuşmazlık ihtiyati tedbir kararına itiraz istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava, talepçinin keşidecisi olduğu, 23/06/2025 keşide tarihli, 763944 seri numaralı, 1.500.000,00 TL bedelli ve 24/06/2025 keşide tarihli, 763945 seri numaralı, 1.500.000,00 TL bedelli çeklerin talepçinin iradesi dışında zilyedinden çıktığı, çeklerde yer alan imzanın talepçi şirket yetkilisine ait olmadığı iddiasıyla çekler hakkında bankaya ibrazının ve icra takibi açılmasının engellenmesi yönünde tedbir kararı verilmesi istemiyle açılmıştır.

İİK'nın 72/2. maddesinde icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkemenin, talep üzerine alacağın %15'inden az olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında, davaya konu alacağın icra takibine konu edilmemesi hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği düzenlenmiştir. Bu maddenin düzenleniş biçiminden menfi tespit davasına bakan mahkemece mevcut, delil durumu nazara alınarak tedbire karar verilebileceği, delil durumunun değişmesi durumunda verdiği tedbir kararını kaldırabileceği anlaşılmaktadır. Mahkemenin tedbir verip kararı vermemekte takdir hakkı bulunmaktadır.

İİK’nın 72/3.maddesinde; “İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.

Ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.” şeklinde yasal düzenleme mevcuttur.

Menfi tespit davası her ne kadar İİK’da düzenlenmiş ise de icra hukukuna özgü bir dava türü olmayıp maddi anlamda kesin hüküm teşkil eden ve HMK’daki genel usul ve yargılama kurallarına tabi olan ve genel mahkemelerde görülen bir dava türüdür.

Dolayısıyla usul kuralları bakımından İİK hükümleri ile yetinilmesi doğru olmayıp HMK’daki usul kurallarının ve yasal düzenlemenin dikkate alınması gerekmektedir.

Yine her ne kadar menfi tespit davası, İİK da özel olarak düzenlenmiş ise de borçlu olmadığı iddiası ile açılan menfi tespit davasında; ödeme borcun sona ermesi, edimin ifa edilmemesi başta olmak üzere pek çok iddia gerek borcun dayanağı olan belgeye ilişkin def’ilerden gerekse kişisel def’ilere ilişkin olabilir.

Diğer yandan takibin durdurulması bakımından HMK’nın ihtiyati tedbirin koşullarına ilişkin genel düzenlemelerinin dikkate alınarak HMK'nun 390/3.maddesinde; “tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.” şeklindeki düzenlemede “yaklaşık ispat” ölçüsünde bir kısım delil ve emarelerle haklılığı ihtimal dahilinde gösteren belgelere dayalı olması koşulu da aranmalıdır.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde; uyuşmazlık dava konusu çek nedeniyle talepçinin borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. İhtiyati tedbir kararı verilebilmesi için davacının iddialarını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamı doğrultusunda talepçinin bu aşamada HMK'nun 390.maddesi gereğince "yaklaşık ispat" ölçüsünde ispat sağlayamadığından bu gerekçe ile mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine kararı verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle HMK'nun 353(1)-b.2 maddesi gereğince kararın düzeltilmek suretiyle yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."