Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2018/777 K.2021/490

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili, davalı kooperatifin üniversite menfaatine faaliyet göstermek amacıyla kurulduğunu, ancak son yıllarda özel bazı kişilerin yönetime girerek üniversite ve mensuplarının menfaatlerinin hiçe sayıldığını, üniversite aleyhine kooperatif tarafından birçok dava açıldığını, suç duyurusunda bulunulduğunu, 27.02.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6525 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 9. maddesiyle 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na eklenen ek 4 madde ile üniversitelerin ortak olduğu ve üniversitelerin ve öğrencilerin yararına kurulmuş olan kooperatiflerde,

ilgili üniversitenin etkin ve yetkin olmasının amaçlandığını, aynı Kanun’a eklenen geçici 5. madde ile bu Kanun’un ek 4 maddesine göre, yapılan bu kanun değişikliğinin amacının üniversitenin ortak olduğu kooperatiflerin genel kurullarının bir an önce yapılması ve yapılacak yönetim kurulu seçiminde de üniversitenin önereceği adayların yönetim kuruluna seçiminin sağlanması olduğunu, 14.05.2014 tarihinde yapılan genel kurulda kanun değişikliğinin yerine getirilmeyerek üniversite ve koopreatif aleyhine karar alındığını, yapılan genel kurul kararlarına karşı Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin...esas sayılı dosyasında iptal davası açıldığını,

yargılamanın devam ettiğini, 16.06.2015 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nda yapılan değişiklik gereği, gerçekleştirilmiş olmasına rağmen kanun değişikliğinin dikkate alınmadığını ve hukuka aykırı olarak alınan kararların 17.06.2015 tarihinde tescil edildiğini, muhalefetin tutanağa geçirildiğini belirterek,

16.06.2015 tarihli genel kurulda alınan kararlarla ilgili öncelikle icranın geri bırakılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve genel kurulda kanunun emredici hükümlerine aykırı bir şekilde alınan kararların ve yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin kararların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, iptali istenen kararların alındığı genel kurul tutanağı incelendiğinde, davacı üniversite adına genel kurula katılmış olan Rektör...’in dava açacağına ilişkin herhangi bir şerhi ya da muhalefet dilekçesinin yer almadığını, sadece ret oyu kullandığını, bunun dava açmak için yeterli olmadığını, davacının iddiasının aksine müvekkili kooperatifin 6525 sayılı Yasa’ya uygun davranarak her türlü intibak sağlayıcı işlemi zamanında gerçekleştirdiğini, kooperatifin 6525 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden itibaren ana sözleşmenin yasaya uyumu için yönetim kurulu kararı alarak sözleşme değişikliği kararı aldığını,

Bakanlık’tan ön izin alındığını, 14.05.2014 tarihinde yapılacak genel kurulun gündemine yönetim kurulunun gündemini de koymak suretiyle kanunun gereklerinin yerine getirildiğini, ana sözleşme değişikliğinin kabul edildiğini ve tescil edildiğini, yasanın TBMM’de kabul tarihinin 20.02.2014 olup Cumhurbaşkanı’nın onay tarihinin ise 26.02.2014 olduğunu, yasal düzenlemeden hemen sonra Cumhurbaşkanlığı’nca onaylanmasından önce 31.12.2013 tarihinde ortaklardan birine ait payın ....

Üniversitesi adlı üniversiteye devredildiğinin iddia edildiğini, kooperatifin üniversiteler dışındaki tüm ortaklarının ... öğretim üyeleri ve mezunlarından oluştuğunu belirterek davanın öncelikle usul yönünden, sonra da esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi'nce "...Davacı vekili davalı kooperatifin kanunun emredici hükümlerine aykırı bir şekilde 16.06.2015 tarihli genel kurulda alınan kararların ve yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin kararın iptaline karar verilmesini dava etmiştir.

Kural olarak bir ortağın genel kurulda alınan kararın iptalini talep edebilmesi için 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53/I-1 maddesi hükmü uyarınca karara karşı ret oyu kullanıp muhalefet şerhini tutanağa yazdırması gerekmektedir. Bu husus dava ön şartı olup resen dikkate alınması gerekmektedir.

İptale konu 16.06.2015 tarihli genel kurul tutanağı incelendiğinde davacı temsilcisinin genel kurul gündeminin birleşik 1, 2, 3 maddesinde alınan ret kararına, bilanço ve genel gider tablolarının onaylanmasına ilişkin 7. maddesinde alınan karara, yönetim kurulunun ibrasına ilişkin 8. maddesinde alınan karara, denetim kurulunun ibrasına ilişkin 9. maddesinde alınan karara, tahmini bütçenin kabulüne ilişkin 10. maddesinde alınan karara karşı ret oyu kullanıp muhalefet şerhi yazdırdığı tespit edilmiştir.

Bu noktada davacının davalı kooperatifin genel kurul gündemini birleşik 1, 2, 3 ile 7, 8, 9 ve 10. maddelerinde alınan kararlara karşı dava açma hakkı bulunduğu kabul edilmiştir.

Genel kurul gündem maddelerini içerir genel kurula çağrının 44 ortağa taahhütlü mektup gönderildiğinden genel kurula çağrının yasa ve ana sözleşmeye aykırı yönü bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yine genel kurul toplantısının ortaklar listesine kayıtlı 44 ortaktan 25 ortağın asaleten ve 16 ortağın vekaleten olmak üzere toplam 41 ortağın katılımıyla genel kurul gerçekleştirildiğinden genel kurul toplantı nisabında yasa ve ana sözleşmeye aykırı bir yön bulunmamıştır.

Alınan kararların davacının ret oyuna karşılık oy çoğunluğuyla alındığından karar nisabında da yasa ve ana sözleşmeye aykırı bir yön bulunmamaktadır.

İşbu davanın doğrudan konusunu oluşturmamakla birlikte davacı tarafça talep edilen iptal nedenlerinden en önemlisi 27.02.2014 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 1163 sayılı Yasa’ya eklenen ek 4 ve geçici 5 maddesi uyarınca üniversitelerin ortağı olduğu kooperatifte üye bulundurmak istemine ilişkin yazılı başvurusunu müteakip 2 ay içerisinde toplanacak genel kurul gündeminde yönetim kurulu üye seçiminin bulunması gerektiği halde bunun yapılmadığı hususudur.

1163 sayılı Kooperatifler Yasası’nın ek 4 ve geçici 5. maddelerinin yürürlüğe girmesinden sonra yapılan 14/05/2014 tarihli genel kurul gündeminin 11. maddesinde kooperatif ana sözleşmesinin 10, 12, 43. maddelerine ilişkin tadil tasarısı 1 ret oyuna karşılık 40 kabul oyuyla oy çokluğuyla kabul edilmiştir. Ana sözleşmenin 10. maddesinin 3. bendinin eski halinde kooperatife ortak olmak için .. mensubu, emeklisi veya mezunu olmak gerektiği halde tadil edilen 10. maddenin 3. bendine getirilen hükümde ise; "Kooperatif ortağı üniversite...." denilerek diğer üniversitelerin de ortak olmasının yolu açılmıştır.

Yine 14.05.2014 tarihli genel kurul gündeminin 12. maddesinde yönetim kurulu seçimi yapılmıştır.

Bu noktada işbu davada iptal nedeni olarak ileri sürülen ve yukarıda belirtilen hususların 14.05.2014 tarihli genel kurul kararının iptali davasında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Önceki genel kurulda yönetim kurulu 4 yıllığına seçildiğine göre ve söz konusu genel kurul kararının iptal edildiğine dair bir mahkeme kararı mevcut olmadığına göre 15.05.2015 tarihli genel kurul gündemine yönetim kurulu seçiminin konulmamış olması bir iptal nedeni olarak görülmemiştir.

Mahkememizce yapılan denetim yerindelik denetimi olup alınan kararların yasaya, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olması halinde iptal kararı verilebilecektir. Mahkememizce genel kurulun yerine geçerek yeni bir kararın ihdas edilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle iptale konu ve davacının iptal talep hakkı bulunan genel kurul kararları incelendiğinde gündemin birleşik 1,2,3, bilanço ve genel gider tablolarının onaylanmasına ilişkin 7., yönetim ve denetim kurulunun ibrasına ilişkin 8. ve 9., tahmini bütçenin kabulüne ilişkin 10. maddelerinde alınan kararların karar nisabına uyularak alındığından bu yönde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Genel kurul gündemine madde ilavesi 1163 sayılı Yasa’nın 46. maddesinde düzenlenmiştir.

Gündemde olmayan hususların görüşülmesi ancak kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10’unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde söz konusu olabileceğinden sadece davacının gündeme madde ilavesine ilişkin talebi 46/3 maddesine uygun bulunmadığından talep ettiği hususların gündeme alınmamasında hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Diğer iptali istenen maddeler yönünden ise bilançonun, yönetim ve denetim kurulunun ibrası ve tahmini bütçenin kabulüne ilişkin kararların iptal edilebilmesi için bilançonun, yönetim kurulu faaliyet raporunun ve tahmini bütçenin gerçek dışı rakamlar içermesi, bir kooperatif zararı söz konusu ise bunun gizlenmesi vs. nedenlerin varlığı gerekmektedir.

Bilanço-gelir gider ve tahmini bütçenin sahte rakamları içerdiği, zararların gizlendiği, yönetim kurulunun usulsuz harcamalarla kooperatifi zarara uğrattığı yönünde dava dilekçesinde somut bir iddiada bulunulmamıştır. Bilirkişilerce hazırlanan raporda genel anlamda yapılan inceleme neticesinde bilanço-gelir gider ve tahmini bütçede hukuka aykırı bir yön tespit edilemediği ifade edilmiştir.

Dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda davanın süresinde açıldığı, davacının dava açma hakkının bulunduğu, iptale konu kararların yasaya, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı bir yön içermediği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Delillerle uyumlu, detaylı ve gerekçeli hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınabilir mahiyette görülmüş, rapor doğrultusunda açılan davanın REDDİNE..." karar verilmiştir.

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Kooperatifler Kanunu'na eklenen Ek 4. madde ile, üniversitenin ortak olduğu kooperatiflerin genel kurullarının bir an önce yapılması ve yapılacak yönetim kurulu seçiminde de üniversitenin önereceği adayların yönetim kuruluna seçiminin sağlanmasının amaçlandığını, müvekkili tarafından kanun değişikliğinin yerine getirilmesi amacı ile kooperatiften genel kurul toplantısının yapılmasının istendiğini, ancak 14.05.2014 tarihinde yapılan genel kurulda, kanun değişikliğinin yerine getirilmeyerek üniversitenin ve kooperatifin aleyhine kararlar alındığını,

esas sözleşme değişikliğine gidilip kooperatife... mensubu veya emeklisi olmayan bir yabancı tüzel kişiliğin üye olarak kaydedildiğini ve üye sınırlaması getirildiğini, 16.06.2015 tarihinde yapılan genel kurulda, üniversitenin önerdiği kişiler arasından yönetim kuruluna hiç kimsenin seçilmediğini ve bu şekilde kanuna aykırı davranıldığını, üniversitenin sadece 1/55 oranında oy hakkına sahip olduğundan davalı kooperatif yönetimi tarafından yapılmış ve konusu mutlak butlan olan her türlü iş ve işlemler karşısında hep azınlıkta kaldıklarını,

16.06.2015 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında kanun değişikliğinin dikkate alınmadığını ve hukuka aykırı alınan kararların 17.06.2015 tarihinde Ankara Ticaret Sicilinde tescil edildiğini beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Dava, davalı kooperatifin 16.06.2015 tarihli genel kurulunda alınan kararların iptali istemine ilişkindir.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına;

gerekçeli, tarafların ve mahkemenin denetimine elverişli olmakla hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca karar verilmiş bulunmasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır