Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/1174 K.2023/229

Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca davacının 01/09/2014 tarihinde davalıya bağlı...

HES İşletmelerinin Hizmet Alımı işletmeciliğini alarak usûl ve esaslara uygun bir şekilde layıkıyla sürdürdüğünü, müvekkilinin işe başlangıç aşamasında tüm işçilerin şahsi sicil dosyasını Mesleki Yeterlilik Diplomasınıda kapsayacak şekilde hazırlayarak Kuruma teslim ettiğini, buna rağmen davalı kurumun müvekkilinin işyerinde çalışan işçilere yönelik olarak atölye tezgâhlarında çalışan işçilere İdari Şartnamedeki 11.3. maddedeki süreler içerisinde Mesleki Yeterlilik Belgesi temin edilmesini istediğini,

her ne kadar süreç bu şekilde gelişse de müvekkili şirketin işçilerin mesleki yeterliliğe sahip olduğunu belirten ve ihale/iş başlangıcında davalı Kuruma teslim edilen işçi şahsi dosyalar içerisinde de bulunan ...'nın Bilgisayarlı Makine İmâlatı İşlemlerinin, ...'in de Bilgisayarlı Makine İmâlatı İşlemleri alanında mesleki yeterliliğinin bulunduğunu gösterir Milli Eğitim Bakanlığı onaylı işyeri açma belgelerinin örneklerini 24/04/2015 tarihinde davalı kuruma tekrar verdiğini, ihale dosyası içerisindeki 22.04.2015 ve 24 04.2015 Tarihli yazıları ile mevcut olduğunu,

bu arada müvekkili şirketin belirlilen süre içerisinde Diyarbakır Mesleki Eğitim Merkezine işçilere yönelik olarak başvurusunu yapmışsa da belirtilen süreler içerisinde belgelerin tamamlanmasını sağlayacak sınavın geç açılacağını öğrendiğini, bu konuda Elektrik Üretim Anonim Şirketi ile eğitime yönelik görüşülmüşse de 2014 yılı eğitim programı içerisinde tornacılık eğitiminin olmadığını müvekkili şirketin davalı Kuruma bildirdiğini, müvekkili şirketin tüm çabalarına rağmen davalı Kurumun yazısı ile evrakların belirtilen sürelerde teslim edilemediğinden bahisle 17.200,77 TL tutarında ceza kesildiğini,

müvekkili şirketin atölye bölümünde çalışan işçilerin mesleki yeterliliklerinin işin başlangıcında bulunduğu ve kurunma istenilen ek eğitimlerin de imkânsızlıklar nedeniyle sağlanamaması nedeniyle cezaya itiraz edildiğini, itirazın reddedildiğini, kesilen cezanın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ceza bedeli olarak tahsil edilen 17.200,77 TL nin 07/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı firmaya uygulanan cezanın taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, iptalini gerektirecek bir durumun söz konusu olmadığını, personellere ait eksik sertifikaları vermemekten kaynaklı kusurun davacıda bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "... taraflar arasında 28/08/2014 tarihinde ... Hes'in işletme, bakım ve onarım işi hizmet alımı sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşme ile davacının 72 kişi ile 3 yıllığına ...

Hes'in işletme bakım ve onarım işini üstlendiği, sözleşmenin 16. Maddesinin cezalara ilişkin olduğu, sözleşme eki teknik şartnamenin elektrik ve mekanik bakım işlerini yürüten personelin yapılacak işe uygun mezuniyet belgelerini sahip olmak şartı ile çalıştırılabilecekleri hususu düzenlediği, teknikşartnamenin elaman nitelikleri ve sayılı başlıklı 10/1 maddesinde "yüklenici çok tehlikeli işler kapsamında vereceği işletme, bakım ve onarım hizmetini yürürlükteki tüzük, yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun nitelikteki ehliyetli personel ile yürütmekle yükümlü ve sorumludur.

İstihdam edilecek personelin nitelik ve sayıları tabloda verilmiştir." şeklinde düzenlemenin bulunduğu, ilgili maddedeki tabloda görevlendirilecek personelin niteliği, sayısı ve alacağı ücretin belirlendiği, teknik şartnamenin eğitim, iş sağlığı ve güvenliği başlıklı 11/3 maddesinde " Fiili işe başlama tarihinde eleman kadrosu tam olacak eğitimsiz (iş sağlığı ve güvenliği temel eğitimi, yüksek gerilim altında çalışma yetki belgesi, vinç operatörlük belgesi, kaynakçı belgesi, atölye tezgahlarını kullanma belgesi) elemanlarla işletme ve bakım işleri yapılmayacaktır.

Mevcut elemanlar içinde her HES için en az 2 personel kaynak işlerinde, en az 1 personel atölye tezgahları işlerinde ve en az 1 personel vinç operatörlüğü işlerinde çalışabilecek şekilde diploma veya sertifika düzeyinde yetkili olması gerekmektedir. Vinç operatörlüğü, kaynakçılık, atölye tezgahlarını kullanma ile ilgili belgeler, teslim tesellüm tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde idareye sunulacaktır." şeklinde düzenlemenin bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda yapılan değerlendirmede, davacı şirketin ... Hes'te görevlendirdiği ... ve ...

Hes'te görevlendirdiği ... isimi personelin atölye tezgahlarını kullanma sertifakalarını yer teslimi sırasında davalıya ibraz etmediği, teknikşartname uyarınca bu sertifikaların 3 ay içinde sunulması gerektiği ancak davacının bu sürede belge ibraz etmediği, bu sürenin bitiminden 75 gün sonra teslim ettiği, davalı idare tarafından davacı şirkete yazılan yazıda belgelerin sunumuna ilişkin bildirimde bulunulduğu, idari şartnamenin 16.1 maddesine istinaden 17.200,77 TL ceza faturası kesildiği, ilgili faturanın aylık hakedişten kesilip gönderildiği hususlarının belirtildiği,

davacı şirketin 22/05/2015 tarihli yazı ile cezaya itiraz ettiği, itirazın reddolduğu anlaşılmıştır. Taraflar imzaladıkları sözleşmenin hükümleri ile bağlıdır. Öncelikle sertifikaların ibrazı hususunda davacıların 75 günlük gecikmeye düştüğü açıktır, ancak bu gecikme sebebiyle davacıya ceza uygulanabilmesi için bu tür gecikmeler sebebiyle davacıya ceza uygulanacağının sözleşmede açıkca belirtilmiş olması gerekir.

Sözleşmenin 16. Maddesinde yapılan değerlendirmeye göre, bu madde dayanak gösterilerek davalı idare tarafından davacıya ceza uygulanması mümkün görülmemektedir. Sözü geçen personellerin sertifikaların davalı idareye geç teslim edilmesi nedeniyle davalı idareye bir ceza uygulanmış olması halinde davalının anılan maddeye dayanarak bu cezayı davacıdan isteyebilmesi mümkündür. Ancak bunun ön şartı davalıya bu konuda bir ceza uygulanmış olmasıdır.

Ortada uygulanmış bir ceza yok iken bir ceza uygulanabilme ihtimali nedeniyle davalının davacıya ceza kesmesi hakkaniyete uygun olmamıştır. Anılan nedenlerle davalı idarenin davacıya uyguladığı cezanın taraflar arasındaki sözleşmeye ve hukuka uygun bulumadığı anlaşılmakla davanın kabulüne..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: dava konusu olaya ilişkin sertifikaların ibrazı konusunda davacıların 75 günlük gecikmeye düştüğünün açık olduğunu, taraflar arasında imzalanan Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme'nin "Cezalar ve Sözleşmenin Feshi" başlıklı 16. Maddesine göre 17.200,77 TL cezanın firmaya uygulandığını, sözleşmenin 16.1.1 maddesinin beşinci paragrafı incelendiğinde ceza işlemlerinin sözleşme kapsamındaki tüm işleri kapsadığını, söz konusu sertifikanın edinilmesi ve idareye zamanında sunulmasının da bu sözleşme kapsamında yüklenicinin ifa etmesi gereken bir iş olduğunu,

gerek idare ile yüklenici arasındaki sözleşmede gerekse yürürlükte olan diğer kanunlarda böyle bir koşulun söz konusu olmadığını, dosya kapsamında alınan ve hükme esas kılının bilirkişi raporunda ifade edilen idare tarafından kesilen cezanın hukuksuz olduğuna ilişkin görüş için herhangi bir yasal dayanağın belirtilmediğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava,taraflar arasındaki hizmeti alım sözleşmesi kapsamında ödenen cezanın iadesi istemine ilişkindir.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır