Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/2743 K.2023/2041

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 01.06.2014-01.06.2017 dönemini kapsayan, 36 ay süreli hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşme uyarınca dava dışı bankadan verilen 22.04.2014 tarihli 430.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubu sunduğunu, teminat mektubunun süresinin 01.05.2018 tarihinde sona ereceğini, ayrıca davalının müvekkilinden 118.624,71 TL nakit teminat aldığını, müvekkilinin sözleşme uyarınca edimlerini yerine getirdiğini ve hizmet işleri kabul tutanağı imzalandığını, ayrıca SGK tarafından verilen 26.01.2018 tarihli yazıyı da davalıya sunduğunu,

ancak davalının bir kısım işçilerin alacaklarının bulunması nedeniyle teminat mektubunun süresinin uzatılmasını, aksi halde teminat mektubunun nakde çevrileceğini müvekkiline bildirdiğini, davalının bu talebinin sözleşmeye aykırı olduğunu ileri sürerek davanın kabulü ile 430.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun iadesi ile müvekkilinin hakedişlerinden kesilen ek nakit kesin teminatın faizi ile birlikte iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı şirketin istihdam ettiği iki işçinin Bandırma 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açtığını, davanın derdest olduğunu, bu nedenle taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 11.4 ve 36.maddeleri ile idari şartnamenin 74.2.maddesi uyarınca davacı yüklenicinin tüm işçilik alacaklarının ödendiği hususunda bordro ve banka dekontlarını müvekkili idareye sunması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi'nce "Dava hizmet alım sözleşmesi kapsamında verilen teminat mektubunun ve kesilen teminat bedellerinin iadesi talebine ilişkindir. Mahkememizce tarafların dayandığı deliler toplanmış, dosyaya taraflar arasında imzalanan sözleşme, dayanılan dava dosyaları, Sgk kayıtları kazandırılmış, dosya bilirkişiye tevdi olunarak rapor tanzim edilmiştir.

Taraflar arasında yapılan 24/04/2014 Tarihli Hizmet Alımı Sözleşmesinin konusunun Bandırma Bor ve Asit Fabrikaları İşletme Müdürlüğü ihtiyacı olan 95 kişi ile muhtelif hizmet alımı işi olduğu, sözleşme süresinin 36 ay olduğu, sözleşmenin 36. maddesinin 1-a bendinde "Yüklenici, işçilerin hak etmiş olduğu ücret, yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili,

ulusal bayram ve genel tatil çalışması ücreti ve varsa ihbar ve kıdem tazminat gibi her türlü alacaklarını ödemekle yükümlü olup işin bitiminde çalıştırdığı işçilerin yükleniciden hiçbir alacağı bulunmayacaktır" ve aynı maddenin ç bendinde "Hangi nedenlerle olursa olsun gerek işçi ücretleri (ücret, fazla mesai, ücretli izin, ihbar ve kıdem tazminatı vb. İşçilik hakları) ve bunlarla ilgili prim, vergi, ve fon gibi konularda idare, yüklenici işçilerine ve üçüncü kişilere herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalırsa, yüklenici firma bu ödemeleri rücuen idareye derhal ödemekle yükümlüdür" hükmünün yer aldığı,

sözleşmenin 11.4.2 maddesinde "Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye veya Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabulü tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye iade edilir" hükmü bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya kazandırılan Bandırma l.Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2018/158 E. Sayılı dosyasında, davacının ..., davalıların ..., ... ... Ltd. Şti olduğu, davanın .... Hiz.... Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti, ... ... Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti, ... ... Ltd. Şti, ... ... Ltd. Şti ve ... ... Ltd Ştifirmalarına ihbar olunduğu, davanın konusunun davacı ...'ın işçilik alacaklarının tahsili olduğu, Mahkemece henüz karar verilmediği, davanın derdest olduğu.

Bandırma 1.Asliye Hukuk (iş) Mahkemesinin 2018/72 E. Sayılı dosyasında davacının ..., davalının ... olduğu, davanın ... ... Ltd. Şti, .... Hiz. ... Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti, ... ... Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti, ... ... Ltd. Şti, ...... Ltd. Şti ve ... ... Ltd Şti. firmalarına ihbar olunduğu, davacının işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, Mahkemece henüz karar verilmediği, davanın derdest olduğu analaşılmıştır.

Taraflar arası sözleşmenin 36. maddesinde. 1-a bendi ile aynı maddenin ç bendi ve yine sözleşmenin 11.4.1 maddesinde, kesin teminat ve ek kesin teminatın iade edilebilmesi için; a) Taahhüdün ihale dokümanına uygun olarak yerine getirilmiş olması, b) Sosyal Güvenlik Kurumundan alman ilişiksiz belgesinin sunulması, c) Yüklenicinin İdareye bu işten dolayı herhangi bir borcunun bulunmadığının anlaşılması,

ayrıca ,11.4.2 maddesi gereğince "Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye veya Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabulü tarihine kadar ödenmemesi durumunda proteto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye iade edilir "hükümleri çerçevesinde 4857 sayılı İş Kanunun 2. Maddesi ve 6552 sayılı Kanunla değişik 112.

Maddesi uyarınca işçiye karşı, yükleniciyle birlikte müteselsilen sorumlu olan davalı İdarenin, aralarındaki sözleşmeyle kararlaştırılan ve ileride doğması muhtemel rücu alacağının teminatı olarak, teminat mektubunu tutma hakkı olduğu,

taraflar arasındaki sözleşmenin 11.4.1 maddesinde, kesin teminat ve ek teminatın iade koşulları arasında "idareye borcunun bulunmaması" sayılmış, 11.4.2 maddesinde ise, yüklenicinin işçilerine ve üçüncü kişilere ödenen tutarların, teminatın nakde çevrilmek suretiyle mahsup edileceği düzenleemsi ışığında davalının teminat mektubunu iade etmemesi ve teminatı uhdesinde tutmasının sözleşmeye uygun olduğu ( Yargıtay 23. H.D.

2016/3970 E. 2018/5898 K.- yine aynı daire 2015/5823 E. 2016/1592 K.) dava tarihi itibariyle davacının teminat mektubunun iadesi koşullarının gerçekleşmediği, işçilik alacak davaları kesinleşmesi ve gerekli mahsuplaşmalar sonrasında teminat mektubu ve kesintilerin iade koşullarının değerlendirilebileceği, dava tarihi itibariyle talebin yerinde olmadığı kanaati ile" davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Teminat mektubunun süresinin 01.05.2018 tarihinde sona erdiğini, müvekkilinin SGK'dan gerekli belgeleri aldığını, hizmet işleri kabul tutanağının düzenlendiğini, davalının teminat mektubunun süresinin uzatılmasını keyfi olarak istediğini, sözleşme maddelerini zorlama yoluyla yorumladığını, mahkemece de sözleşmenin ilgili maddelerini genişleterek yorumladığını, davanın kabulü gerekirken reddinin doğru olmadığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

UYUŞMAZLIK

Uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı yüklenici tarafından davalı işverene verilen teminat mektubu ve nakit teminatın iadesi talebinin yerinde olup olmadığı, bir başka deyişle davalı işverenin teminat mektubunun ve nakit teminatın iadesi talebinin reddi kararının yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı yüklenici tarafından davalı işverene verilen teminat mektubu ve nakit teminatın iadesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına ve özellikle;

davacı yüklenicinin istihdam ettiği iki işçi tarafından açılan işçilik alacaklarına ilişkin davaların halen derdest olup sözleşme ve idari şartnamenin ilgili maddeleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca mahkeme kararının yerinde olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 20/12/2023

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza