Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/611 K.2021/1493

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 18.09.2018

ESAS-KARAR NUMARASI : ... Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin 2016 model "..." marka teleskopik ... iş makinesini 14.10.2016 tarihli ... kiralama sözleşmesi ile satın aldığını, davalı ...

Sigorta tarafından düzenlenen 06.10.2016 tarihli poliçede müvekkilinin sigortalı olarak gösterildiğini ve iş makinesinin poliçe tarihinden itibaren 2 yıl süre ile teminat altına alındığını, iş makinesinin 20.10.2016 tarihinde G sınıfı sürücü belgeli personel ... kullanımında iken hasar gördüğünü, durumun derhal sigorta şirketine ihbar edilerek hasar dosyası açıldığını, ancak davalı sigorta şirketinin "iş makinesini kullanan personelin bu tür makineleri kullanmaya yetkili operatör belgesine sahip olmadığı" gerekçesi ile hasar bedelini ödemediğini,

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 3/c-12 maddesi uyarınca iş makinesinin tanımının yapıldığını ve yine aynı yönetmeliğin 75/n maddesine göre G sınıfı sürücü belgesi sahibinin tüm iş makinelerini kullanmaya ehil kılındığını belirterek, 35.961 TL hasar bedelinin dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; iş makinesinin sigortalısının dava dışı ... ...

Kiralama A.Ş. olup davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını, poliçeye göre davacının tazminat talep edemeyeceğini, poliçenin özel koşullar 3. sayfasından vinç teminatı mevcut olmakla birlikte sigorta konusu makinenin ehliyetsiz personel tarafından kullanılması sonucu oluşacak hasarın teminat harici bırakıldığını, kaza sonrası yapılan ekspertiz incelemesinde kaza sırasında makineyi kullanan ...'in "kazıcı-yükleyici" cinsi ... belgesi olup "teleskopik ..." belgesi olmadığının saptandığını, hasarlı makineyi kullanan operatör makineyi kullanmaya yetkili olmadığından poliçe koşulları uyarınca hasarın teminat dışı kaldığını,

öte yandan davacının talep ettiği bedelin fahiş olduğunu savunarak, haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi'nce "Dava, İş Makinesi Kırılması Sigortası kapsamında hasara uğrayan makine bedelinin sigorta şirketinin tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teleskopik ... davacı tarafından ... kiralama yolu ile satın alınmıştır. ... kiralama bedeli kdv dahil 324.275,88 TL'dir. İş makinesi 06.10.2016 tarihli ve 730 gün süreli ... ... ... Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmıştır. Poliçede davacı sigorta ettiren, dava dışı ... kiralama şirketi ise sigortalı olarak gösterilmiştir. Dava dışı ... kiralama şirketi 07.06.2018 tarihli yazıda; söz konusu poliçe kapsamındaki tüm hak ve alacakları talep ve tahsil yetkisinin sigorta ettiren ... ... İnş. Ltd. Şti'ne devredildiğini bildirmiştir.

Davacı tarafından sigorta şirketine yapılan hasar bildiriminde; 20.10.2016 tarihi saat 09.00 civarı Aydın ili... pansiyon inşaatı şantiyesinde ... levhaların çatı üzerine çıkarıldığı esnada, operatör tarafından çatıdaki diğer malzemenin yanlışlıkla hareket ettirilmesi sonucu çatıdan bir miktar (27 plaka) ...'nin kayarak makinenin üzerine düştüğü belirtilmiştir.

Davacı tarafından faturalandırılmış hasar tutarı kdv dahil 35.970,08 TL olup 10.02.2017 tarihli hasar ekspertiz raporunda; toplam hasar tutarının 29.430,65 TL olduğu, %10 sigorta muafiyeti düşüldükten sonra ödenecek hasar bedelinin 26.487,59 TL olduğu belirtilmiştir. Sigorta şirketine yapılan hasar bildiriminden sonra davalı sigorta şirketi 10.02.2017 tarihli yazısı ile; operatör hatası sonucu meydana gelen olayda sigorta konusu iş makinesini kullanan personelin bu tür makineleri kullanmaya yetkili olmadığı, poliçe genel ve özel koşullarında sigorta konusu makinenin ehliyetsiz personel tarafından kullanılmasının teminat dışı tutulduğu belirtilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen ... ... ... Sigorta poliçesinde; mekanik ağırlıklı makinelerin hasar görmesi halinde Makine Kırılması Genel Şartlarının uygulanacağı belirtilmiştir. Makine Kırılması Sigorta Genel Şartlar 1. maddesinde, sigortanın kapsamı belirtilmiştir. Anılan hükümde; işletme kazaları ile işletme personelinin veya üçüncü şahısların ihmali, kusuru, hatası, dikkatsizliği veya sabotajının teminat kapsamında olduğu belirtilmiştir. Somut uyuşmazlıkta hasar operatör hatasından kaynaklanmakta olup bu tür hasarın sigorta teminatında olduğu anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketi makinenin ehliyetsiz personel tarafından kullanıldığını, bu nedenle hasarın teminat dışı olduğunu savunmuştur. Sigorta poliçesinde buna ilişkin olarak sigorta konusu makinenin ehliyetsiz personel tarafından kullanılması sonucu oluşacak hasarın teminat harici olduğu düzenlenmiştir.

Dava konusu iş makinesi lastik tekerlekli teleskopik forklifttir. İş makinesi hasar tarihinde B-G sınıfı (Kazıcı Yükleyici) sürücü belgesine sahip personelin kullanımındadır. Mahkememizce alınan 21.05.2018 tarihli bilirkişi raporunda.

Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca kaza anında iş makinesini kullanan operatörün sahip olduğu B-G sınıfı sürücü belgesinin sigortalı iş makinesini kullanmaya uygun olduğu, 10.12.2017 tarihli hasar ekspertiz raporunda hasar bedelinin kdv hariç 29.430,65 TL olarak belirtildiği, davacı tarafından hasar onarımına ilişkin sunulan faturalar toplamının kdv hariç 29.495,47 TL olduğu, eksper raporu ile fatura tutarının birbirine çok yakın olduğu gibi sunulan fatura içeriğinin, tespit edilen hasara ve rayice uygun olduğu bu nedenle iş makinesinde meydana gelen hasar tutarının 29.430,65 TL + Kdv= 35.970,08 TL olarak kabul edildiği,

%10 muafiyet tenzili sonucu davalıdan tahsili gereken hasar tutarının 32.737,08 TL olduğu belirtilmiştir.

Davalı vekili; sigortalı aracın kullanan personelin "Kazıcı-Yükleyici" cinsi iş makineleri kullanmaya ehliyetli olduğu oysa sigortalı aracın "teleskopik ..." cinsi araç olduğu, personelin sahip olduğu kazıcı yükleyici ehliyetinin sigortalı aracı kullanmaya uygun ve elverişli olup olmadığının yeterince tartışılmadığını savunmuştur.

Sigortalı araç kaza anında (G Kazıcı-Yükleyici) sınıfı sürücü belgesi olan personel tarafından kullanılmaktadır. G sınıfı sürücü belgesi iş makinesi ... belgesine sahip ve karayolunda hareket edecek lastik tekerlekli makineleri kullanacak kişilerin almak zorunda olduğu bir sürücü belgesidir.

İş makinesi ... belgesi ise iş sahalarında kullanılan (beton pompası, greyder, ..., kazıcı yükleyici, kule vinç vs.) gibi çok çeşitli teknik özelliklere sahip araçlar için alınması zorunlu ... belgesidir. Sigortalı iş makinesini kullanan personelin olay tarihinde sahip olduğu sertifikanın kullandığı iş makinesine uygun olmadığı anlaşılmıştır. Şöyle ki davacının sahip olduğu G sınıfı sürücü belgesi iş makinesi ile trafiğe çıkmaya olanak sağlar.

Ancak G sınıfı ehliyete sahip personel bütün iş makinelerini kullanamaz. Zira her iş makinesinin teknik özellikleri ve kullanım şekli farklıdır. Örneğin bir silindir ile ... birbirinden farklı teknik özelliklere sahip makine türleridir. Silindir türü iş makineleri zemin sıkıştırma işinde kullanılırken forklif türü iş makineleri istifleme işinde kullanılır.

21.05.2018 tarihli bilirkişi raporunda yanılgıya düşülerek davacı şirket personelinin (B-G Kazıcı Yükleyici) sürücü belgesine sahip olmakla lastik tekerlekli forklifti kullanmaya yetkili olduğu belirtilmiştir. Oysa ki somut olayda riziko iş makinesinin trafikte sevk edilmesi sırasında değil şantiyede dikey taşıma işinde kullanılması sırasında gerçekleşmiştir.

Kazıyıcı yükleyici sertifikası olan bir personelin kule vinçten forlifte kadar tüm iş makinelerini kullanabileceğini söylemek iş güvenliği mevzuatına ve ... Belgesi Yönetmeliği hükümlerine aykırıdır. Bu nedenle 21.005.2018 tarihli bilirkişi raporundaki değerlendirmeye iştirak edilmemiştir.

Sigorta poliçesinde makinenin ehliyetsiz personel tarafından kullanılması sonucu oluşacak hasarların teminat harici olduğu belirtilmiştir. Poliçede yer alan bu şart iş makinesinin ehil ve uygun sertifikaya sahip personel tarafından kullanılmasını temin etmektedir. Davaya konu olayda rizikonun operatör hatasından kaynaklandığı uyuşmazlık konusu değildir. Hasar ile makinenin ehliyetsiz personel tarafından kullanılması arasında uygun illiyet bağı da vardır. Bu nedenle riziko teminat dışı olup davanın reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran-davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: poliçede geçen deyimin "sigorta konusu makinaların ehliyetsiz personel tarafından kullanımı sonucu oluşacak hasarların teminat harici olduğu" şeklinde olduğunu, kazaya neden olan personelin ehliyetsiz değil "..." yani "yükleme ve istifleme" sertifikasına sahip olduğunu, kazaya sebep olan personelin sertifikasına sahip olduğu makine (...) de tıpkı ... gibi yükleme işi gerçekleştirdiğini, aynı zamanda "kazma" işlemi yapan makinenin, sertifika programında "kazıcı - yükleyici" olarak zikredildiğini,

bu nedenle bilirkişi heyetinin hasarın teminat kapsamında kaldığı yönünde değerlendirme yaptığını, her iki makinenin de yükleme özelliği bulunduğu ve kazanın da yükleme sırasında meydana geldiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, " ... ... ... Sigorta Poliçesi" kapsamında tazminat istemine ilişkindir.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 20.10.2021