Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/996 K.2024/825

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili bankanın, Eskişehir Bölge Müdürlüğü hizmet birimlerinde, temizlik işlerini yürütmekte olan ....Ltd.

Şti. nezdinde çalışan dava dışı ...'in 01.07.2011 tarihinde işe başladığını, 31.05.2016 tarihinde emeklilik nedeniyle görevinden ayrıldığını, ilgili mevzuat gereği ...'in kıdem tazminatının ödendiğini, bankanın temizlik işlerinin davalıya ihale suretiyle verildiğini ve sözleşmeler imzalandığını, bankanın ihale makamı ve sorumluluğunun hizmet alımı karşılığı olan işin bedelini ödemekten ibaret olduğunu, davalının bankaya karşı taahhüt ettiği işi kendi şirketi personeli eli ile yürüttüğünü, banka ile şirket elemanları arasında herhangi bir bağın da bulunmadığını, dava dışı ...'in banka personeli olmadığını,

ilgili madde hükmüne göre alt işveren işçisinin alacaklarından asıl işveren ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunu, Yargıtay kararları gereğince de yüklenicinin sorumluluğu devam ettiğinden kıdem tazminatı ödemesinin tamamından davalının sorumlu olduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile toplam 8.687,75-TL'nin ödeme tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte rücuen davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Somut olayda. Hizmet döküm cetveline göre davacının, 01.07.2011 tarihinde davalı ... Tüketim Tarım İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nde işe girişinin, 31.12.2011 tarihinde çıkışının, 02.01.2012 tarihinde işe girişinin 31.12.2013 tarihinde çıkışının, 01.01.2014 tarihinde işe girişinin, 31.12.2015 tarihinde çıkışının, 01.01.2016 tarihinde dava dışı ...Temizlik İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nde işe girişinin, 31.01.2016 tarihinde çıkışının, 01.02.2016 tarihinde davalı ... Tüketim Tarım İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nde işe girişinin, 31.05.2016 tarihinde çıkışının gösterildiği, Dava dışı işçi ...’nin davalı işverenlik ve dava dışı işverenlik dahil, toplam hizmet süresinin 4 yıl, 11 aya isabet eden 1770 gün esası ile belirlenmesi gerekeceği, bir güne isabet eden rücuya esas tutarın (Brüt 4.343,87TL. /1770 gün) 2,45 TL.’ne isabet ettiği davacı kurumca ödenen kıdem tazminatının sözleşmesel ilişki ile davalı alt işveren sorumluluğunda bulunduğuna dair bir düzenleme olmadığından,

½’sinin davacı kurum uhdesinde kalıp, ½’sinin davalı alt işverenlikte geçen hizmet süresine isabet eden kısmının rücuen tazmini koşullarının oluştuğu, ve (01.07.2011-31.12.2015 ve 01.02.2016-31.05.2016 dönemleri) 4 yıl, 10 ay yani 1740 gün olan hizmet süresindeki kıdem tazminatında davalının sorumlu olduğu miktarın, Brüt 4.343,87TL. / 1770 gün x 1740 gün = 4.270,25TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Davalının, bankalarına karşı taahhüt etmiş olduğu işi kendi şirketinin personeli eliyle yürütmekte olup bankaları ile şirket elemanları arasında herhangi bir bağ da bulunmadığını, ...'in temizlik hizmeti işini yüklenmiş olan şirket yanında sigortalı işçi olarak çalıştığını, bankalarının personeli olmadığını; mevzuat hükmü kapsamında bankalarınca bahse konu işçiye kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, alt işveren işçisinin alacaklarından asıl işveren ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunu, kıdem tazminatı alacağının ödenmesinde bankalarının herhangi bir sorumluluğu olmadığını, davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyan ederek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

"Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir."

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 25.01.2021 tarih ve 2019/2330 E., 2021/175 K.,

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 23.09.2021 tarih ve 2021/697 E., 2021/355 K.,11.11.2021 tarih ve 2021/1623 E., 2021/1446 K., 20.12.2022 tarih ve 2021/5300 E., 2022/5935 K., 02.11.2023 tarih ve 2022/5380 E., 2023/3645 K. sayılı kararları)

Bu durumda ilk derece mahkemesince, bu ilkeler doğrultusunda, davacı tarafça yapılan toplam 8.687,75 ödemeden, işçinin dava dışı ....Ltd. Şti.'nde çalıştığı döneme denk gelen 73,62-TL'lik kısmı haricinde kalan 8.614,13-TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, HMK m. 353/1,b,2 gereğince kararı düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 31.05.2024

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır