Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/1490 K.2025/943

Asıl dava;

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Asıl ve birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin, davalı ...'dan, ...'ın da arsa sahibi davalı mirasçıların babası ...'tan S.S....

Yapı Kooperatifi'nde bulunan 102 nolu hissesini satış sözleşmesine istinaden satın aldığını, davacının dava konusu yerde 11 yıldır oturduğunu, davacının ne ...'a, ne de ...'a borcunun bulunmadığını, tüm kooperatif aidatlarını, vergilerini ve gayrimenkul ile ilgili tüm ödemelerini eksiksiz yaptığını, kooperatif ile müteveffa ...'ın mirasçıları aralarında yapmış oldukları daire karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi konusunda anlaştıklarını, bu konuda Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/272 esas sayılı dosyası ile sözleşmenin feshi için dava açıldığını ve mirasçıların da davayı kabul ettiğini ileri sürerek,

fazlaya ilişkin tüm yasal hakları saklı kalmak üzere sözleşmelere istinaden tapu iptali ve tesciline, bunun mümkün olmaması durumunda ise söz konusu gayrimenkulün bugünkü bedelinin tahsili ile davalıların davacıya yaşatmış olduğu manevi acı ve üzüntüden dolayı 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı ... vekili, tapu iptali ve tescil davasında husumetin tapuda malik sıfatı ile yer alan kişiye yöneltilebileceğini, davalının tapuda malik sıfatına sahip olmadığını, davacının manevi tazminat taleplerinin harçlandırılmadığını, manevi tazminat talebinin ıslah ile artırılmasının mümkün olmadığını, davalı ... ile davacı arasında yapılmış bir taşınmaz vaadi sözleşmesinin bulunmadığını, davalı ...'ın, S.S.... Konut Yapı Kooperatifi'nde 102 sıra numarası ile üye iken üyeliğini, kooperatif üyelik hakkı devir sözleşmesi ile devrettiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl davada ..., davaya konu edilen üyelik devir hakkı sözleşmesi 28.04.2003 tarihinde düzenlenmiş olup aradan 11 yıldın fazla zaman geçtiğini, 5 yıllık ve 10 yıllık dava açma süresinin dolduğunu, murisleri ...'ın 626 ada 16 parsel (4040/1) deki arsasına karşılık S.S. ...

Konut Yapı Kooperatifi ile üyelik sözleşmesi yapıldığını, bu üyelikten murislerine tahsis edilen kooperatife ait A4 Blok 6. Kat 28 numaralı meskeni diğer davalı ...'a, ...'ın da davacıya devrettiğini, akabinde S.S. ...

Konut Yapı Kooperatifi'nin Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/270 esas sayılı dosyası ile sözleşmeyi feshettiğini, kararın kesinleşmediğini, halen dairede davacının fiilen oturduğunu, davacının kooperatife aidat yatırmadığını öğrendiklerini, murislerinin yapmış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesinin paylı mülkiyete tabi olduğundan dolayı feshedildiğini, davacının istemiş olduğu dairenin rayiç bedelin fahiş olduğunu, üyeliği devralırken ödediği meblağın belli olmadığını, sözleşmelerde herhangi bir bedel gösterilmediğini, davacının Kooperatif üyelik hakkı devir sözleşmesine göre dava konusu taşınmazı 700.000,00 TL'ye satın aldığını,

bunun haricinde davacının talep edebileceği bir hakkının bulunmadığını savunarak, öncelikle davanın usul ve zamanaşımı yönünden reddine, aksi takdirde davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Birleşen davada davalı vekili, davalı kooperatif yönünden ... ile davalı kooperatif arasında ...'ın arsasına yönelik KKİS yapıldığını, bu KKİS'ne binaen ...'ın kooperatiften alacağı daireyi önce birleşen dava davalılarından ...'a, ...'ın da ...'tan temlik aldığı daireyi ...'e temlik ettiğini, KKİS'nin Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/272 esas sayılı ilamı ile geçersiz olduğunun tespit edildiğini, bu fesih ile birlikte davalı kooperatifin sözleşmenin geçmişe yönelik etkisiyle arsa sahibi ...'a tahsis ettiği daireyi talep ettiğini,

talep yerine getirilmediğinden Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/58 esas sayılı dosyası ile elatmanın önlenmesi ve tahliye davası açıldığını, bunun üzerine de davacı ...'ın davalı kooperatife dava açtığını, davalı kooperatifin temlik işlerinden sorumlu olmadığını, muhatabının ... olduğunu, dava konusu daire bedeli olan arsanın kooperatife devredilmediğini, ödemezlik defi haklarını kullanmak istediklerini savunarak, öncelikle usul yönünden davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Somut olayda; muris ... ile davalı kooperatif arasında Kayseri 3. Noterliğinin 31/03/1997 tarih ve 14705 yevmiye numaralı Daire Karşılığı İnşaat Vaadi ve Satış Sözleşmesi imzalanması neticesinde murisin davalı kooperatifin sabit fiyatlı, 102 nolu üyesi haline geldiği,muris ... tarafından Kayseri 3.Noterliği'nin 28/04/2020 tarih ve 17959 yevmiye numaralı Üyelik Devir Hakkı Sözleşmesi ile 102 nolu üyeliğine isabet eden A4 blok 6.kat 28 numaralı daireye ait ortaklık payının kooperatife yapılan ödemeler ile birlikte 50.000,00 TL karşılığında ...'a devredildiği,

... tarafından da Kayseri 3.Noterliği'nin 28/04/2003 tarih ve 10274 yevmiye numaralı Üyelik Devir Hakkı Sözleşmesi ile 102 nolu ortaklık payının kooperatife yapılan ödemeler ile birlikte 700.000,00 TL karşılığında dosyamız davacısı ...'e devredildiği, Kayseri 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/272 esas ve 2014/339 karar sayılı dosyasında ise Kayseri 3. Noterliğinin 31/03/1997 tarih ve 14705 yevmiye numaralı Daire Karşılığı İnşaat Vaadi ve Satış Sözleşmesi'nin iptali ile geçersiz olduğunun tespitine karar verildiği anlaşılmıştır.

...

Davacının tapu iptal ve tescil talebinin değerlendirilmesinde; tapu iptal ve tescil davası tapuda malik sıfatıyla yer alan kişiye karşı açılabileceğinden,dava konusu 28 nolu dairenin bulunduğu ... parsel üzerinde henüz kat irtifakı kurulmamış olduğundan ve taşınmazın Kocasinan Belediyesi adına tapuda kayıtlı olduğu anlaşıldığından tüm davalılara yönelik tapu iptali ve tescil talebin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,

Davacının, davalılar ... ve ... mirasçılarına karşı yönelttiği alacak ve manevi tazminat talebinin değerlendirilmesinde; davalılar süresinde verdikleri cevap dilekçelerinde zamanaşımı definde bulunmuştur.Davacının talebi üyelik devir sözleşmesine dayandığından zamanaşımı başlangıç tarihi sözleşme tarihleridir.Muris ... ile diğer davalı ... arasında akdedilen Kooperatif Üyelik Hakkı Devir Sözleşmesi 28/04/2000 tarihinde yapılmış, davacı ile davalı ... arasında akdedilen Kooperatif Üyelik Hakkı Devir Sözleşmesi ise 28/04/2003 tarihinde yapılmış olup 10 yıllık zamanaşımı süresi geçtiğinden dolayı davalılar ... ve ... mirasçılarına karşı açılan alacak ve manevi tazminat taleplerinin zamanaşımı nedeniyle reddine,

Davacının, davalı kooperatife yönelik alacak ve manevi tazminat talebinin değerlendirilmesinde. Bir kooperatif ortağının kooperatiften taşınmaz edinebilmesi kooperatife karşı edimlerini yerine getirmesine, eğer bu bağımsız bölüm kooperatif tarafından Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi karşılığı yaptırılmış ise arsa sahiplerinin kooperatife karşı, kooperatifinde arsa sahiplerine karşı edimlerini yerine getirmiş olmasına bağlıdır.

Somut olayda muris ... ile davalı kooperatif arasında yapılan Kayseri 3. Noterliğinin 31/03/1997 tarih ve 14705 yevmiye numaralı Daire Karşılığı İnşaat Vaadi ve Satış Sözleşmesinin iptali ile geçersiz olduğunun tespitine karar verilmiş, böylelikle muris veya mirasçıları olan davalılar sözleşmede taahhüt edilen hisse devrine ilişkin edimi davalı kooperatife karşı yerine getirememişlerdir.Açıklanan nedenle davacı taraf, davalı kooperatiften daire bedelini talep edemeyeceğinden ve ayrıca davacı tarafın kişilik haklarına saldırı söz konusu olmadığından şartları oluşmayan manevi tazminat isteminin ve alacak talebinin reddine..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/272 E., 2014/339 K. sayılı kararı ile davalılar arasındaki KKİS feshedildiğinden bu davayı açtıklarını, davanın tapu kaydına göre açıldığını, pasif husumetten ret verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin bu durum nedeniyle manevi zararının olduğunu ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, davacının dava dışı kooperatif üyeliğini devralmasından kaynaklı üyeliğe bağlı olarak oturduğu dairenin tapu iptali ve tescili, olmazsa maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Yargılama sırasında davacının davalılardan davalı ...'dan devralmış olduğu 102 nolu kooperatif üyeliği karşılığı 28 nolu dairenin tapu kaydının Kocasinan ilçesi, Sümer Mahallesi, 11613/1 ada/parsel üzerinde olup tapuda dava dışı Kocasinan Belediyesi adına kayıtlı olduğu görülmüştür.

Davacının terditli olarak talep etmiş olduğu, kooperatif üyeliğinden kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemi ile ilgili yeterli inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Davacının kooperatif üyeliği devam ettiğinden bu yöne ilişkin taleplerin zamanaşımına uğradığından bahsetmek de mümkün değildir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu da hüküm kurmaya ve denetime elverişli değildir.

Öncelikle kooperatifin defter ve kayıtları ile tüm genel kurul ve yönetim kurulu kararları dosyaya celp edilerek davacının normal mi yoksa peşin ödemeli ortak olup olmadığının kesin olarak belirlenmesi, akabinde şayet peşin ödemeli ortak ise davacıyla benzer durumda olan üyelerin durumu araştırılarak, kooperatifin inşaatları bitirip bitirmediği, ödemelerini tamamlamış ortaklara tapularının verilip verilmediği ya da tazminat ödenip ödenmediği hususlarının belirlenmesi için uzman bilirkişi heyetinden ayrıntılı, denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 06.11.2025

Başkan Üye Üye Katip