Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/451 K.2025/1011

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatife 447 numara ile ortak olduğunu, uzun süre arsa tahsisi yapılmaması üzerine Ankara 20. Noterliği'nin 05.06.2018 tarih ve 008742 yevmiye numaralı evrakı ile genel kurula çağrılmadığını ve alınan kararların tarafına bildirilmediğini, birikmiş borçlarının bildirilmesi ve haklarının iadesini davalıdan talep ettiğini, bunun üzerine davalının cevabi yazıları ile ihraç bildirim yazılarının gönderildiğinin bildirildiğini ve ihracın böylece öğrenildiğini, taraflarına usulüne uygun tebligat bulunmadığını ve ihraç kararının usulüne uygun olmadığını ileri sürerek, ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıya yapılan tebligatların davacının bildirdiği adrese yapıldığını, ilk olarak Ankara 12. Noterliği'nin 15.10.2012 tarih ve 04378 yevmiye numaralı evrakla borç bildirimi yapıldığını, bu evrakın 16.10.2012 tarihinde ... imzasına tebliğ edildiğini, devamla Ankara 12. Noterliği'nin 19.02.2013 tarih ve 00980 yevmiye numaralı evrakı ile ihraç kararının tebliğ edildiğini ve bakiye alacağın iadesi için İBAN bilgisi istendiğini, evrakın bila tebliği iade geldiğini ancak davacının başkaca adres bildiriminde bulunmadığını, genel kurul tarihlerinin bildirildiğini ancak davacının hazirun cetvellerine göre katılım göstermediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Kooperatif Kanunu'nun 16. Maddesi şu şekildedir. "Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. / Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir.

Ana sözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. / Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir.

Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz.

İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. / Üç aylık süre içinde,genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir.

" Kooperatif Ana Sözleşmesinin 14. maddesinin 1. fıkrasının 2. bendine göre de parasal yükümlülüklerin 30 gün geciktirilmesi üzerine yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır, ikinci ihtarı takip eden otuz gün içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler ortaklıktan çıkarılır. ... Buna göre, davalı kooperatif adres araştırması yapabilecek kurum ve kuruluşlardan olmadığından Tebligat Kanunu'nun 28. maddesindeki adres araştırması ve sonucuna göre ilanen tebligat yaptırma yetkisi bulunmamaktadır.

Davacının bildirdiği adrese Kooperatif Ana Sözleşmesinin 14. maddesi uyarınca birikmiş aidat borcunu ödemek üzere 10 gün süre verilmesine ilişkin 06.03.2012 tarihli yönetim kurulu kararının posta kanalı ile 12.03.2012 tarihinde tebliğ edildiği, ödeme yapılmaması üzerine 13.10.2012 tarihli yönetim kurulu kararının gereği olarak 2011 yılı genel kurul giderleri dahil olmak üzere 1.238,02 TL bedelin 30 gün içinde ödenmesi gerektiğine ilişkin ihtarlı evrakın Ankara 12. Noterliğinin 15.10.2012 tarih ve 04378 yevmiye numaralı ihtarı ile aynı adreste 16.10.2012 tarihinde ... imzasına tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Bir kez daha ödeme yapılmaması üzerine 18.02.2013 tarihli yönetim kurulu kararı ile davacıya verilen sürede borç ödenmediğinden ihraç edildiğinin karara bağlandığı, Ankara 12. Noterliğinin 19.02.2013 tarih ve 00980 yevmiye numaralı evrakı ile bu kararın tebliğe çıkarıldığı ancak bu kez tebligatın bila ikmal iade edildiği görülmüştür.

Davacı tarafından adres değişikliğinin davalı kooperatife bildirilmemiş olması, davalı kooperatifin adres araştırması yapmaya yetkili mercilerden olmaması dikkate alınarak yapılan tebligatın bila ikmal iade edildiği tarihte Kooperatif Kanunu'nun 16. maddesinde düzenlenen ve ihraç kararının tebliğinden başlayan 3 aylık yasal itiraz davası açma süresinin işlemeye başlayacağı, bu kapsamda 3 aylık hak düşürücü sürede dava açılmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Her ne kadar davalı kooperatifçe ödenmeyen borçlara ilişkin çekilen ilk ihtarın noter aracılığı ile gönderilmesi gerekirken ana sözleşmeye aykırı olarak posta yolu ile gönderildiği, ilk ve ikinci ödeme ihtarlarında kooperatifin ödenmesi gereken miktarı ay ve yıllara göre asıl aidat ve işlemiş faiz borcu olmak üzere ayrıntılı ve denetime elverişli olarak göstermediği, esası bakımından ihraç kararının dayanağını oluşturan bu ihtarnamelerin ana sözleşmeye ve Koooperatif Kanunu'nun 16. ve 27. maddelerine aykırı olduğu anlaşılıyor ise de; yukarıda açıklanan nedenler ile süresinde açılmış dava bulunmadığından davanın reddine..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Müvekkilinin kooperatife 447 numara ile ortak olduğunu, üyelikten çıkarılma kararının davalı tarafından somut delillerle desteklenmediğini ve usul kurallarına uyulmadan tesis edildiğini, davalı tarafın usulüne uygun tebligat yapıldığı yönündeki savunmasının gerçeği yansıtmadığını, ilk ihtarın noter onaylı olması gerekirken bu usule uyulmadan gönderildiğini ve tebligatların hiç gerçekleşmediğini, davalı kooperatif tarafından gönderilen ihtarlarda borç kalemlerinin yıl ve ay bazında ayrıntılı gösterilmediğini ve bu nedenle denetime elverişli olmadığını,

müvekkili kooperatifle iletişim kurmaya çalışmasına rağmen davalı kooperatifin gerekli özeni göstermediğini, tebligat adres araştırmasının noterlikçe yapılmamasının Tebligat Kanunu m.35/2 ve TMK m.2’deki dürüstlük kuralına açık aykırılık oluşturduğunu, ihraç kararına karşı dava açma süresi usulüne uygun tebliğ ile başlayabileceği halde, hiç tebligat yapılmadığı için sürenin işlemeyeceğini, buna rağmen mahkemenin süre değerlendirmesinde hataya düşerek müvekkilinin hak kaybına sebep olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Dosyanın tetkikinde, davalı kooperatif tarafından davacıya gönderildiği belirtilen birinci ve ikinci ihtarname ile ihraç kararına ilişkin tebligat asıllarının dosyaya celp edilmediği, okunaksız suretleri ile değerlendirme yapıldığı, ayrıca kooperatifin defter ve kayıtları ile tüm yönetim kurulu ve genel kurul kararlarının celp edilmediği, tarafların iddia ve savunmaları üzerinde de durularak uzman bir bilirkişiden rapor da alınmadan karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, belirtilen eksiklikler tamamlanıp, öncelikle, davalı tarafından davacıya usulüne uygun ihraç kararının tebliğ edilip edilmediği, ayrıca MK 2. maddesi kapsamında değerlendirme yapılabilmesi için davacının ihraç kararı sonrası genel kurullara katılıp katılmadığı, kooperatife ödeme yapıp yapmadığı, kooperatif ile bağını devam ettirmek için bir çabasının olup olmadığı hususlarında, uyuşmazlık konularında uzman bir bilirkişiden rapor da alınmak suretiyle, davacı ve davalının iyiniyet, hakdüşürücü süre, vs. tüm iddia ve savunmalarının karşılanarak, varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 20.11.2025

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imza e-imza e-imza e-imza