Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/920 K.2025/358

Davalı ... Temizlik Ve İlaçlama Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ...'nun 21.09.2016-01.04.2019 tarihleri arasında müvekkili kurumun alt işvereni olan şirketlerde çalıştığını, emeklilik nedeniyle de işten ayrıldığını, İçme Suyu Dairesi Başkanlığı bütçesinden kıdem tazminatı ödendiğini, son alt işveren ile asıl işverenin tüm işçilik alacaklarından birlikte sorumlu olduklarını, önceki alt işverenlerin ise kıdem tazminatı açısından kendi çalıştırdıkları süre ve devir anındaki ücret seviyesiyle sorumlu olduklarını belirterek,

müvekkili kurumun işçiye ödediği 10.626,71 TL kıdem tazminatının ödeme tarihi olan 30.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte ... Tem. Ve İlaçlama Hizm. Tic. Ltd. Şti. 6.471,18 TL'nin, ... ... Temizlik A.Ş. 3.177,54 TL'nin, ... ... Temizlik A.Ş. 1.059,18 TL nin rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...

Temizlik ve İlaçlama Hiz.Tic.Ltd.Şti vekili; öncelikle, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesinde yer alan mutlak ve emredici hükme göre alt işveren bünyesinde çalışan işçilerin iş akitlerinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde son bulması halinde kıdem tazminatının asıl işveren davacının sorumluluğunda olduğunun açık olduğunu, yine 08.02.2014 tarihli 29261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik'te de kıdem tazminatından asıl işverenin sorumlu olduğunun yinelendiğini,

nitekim İş Kanunu'nda yapılan bu değişikliğe paralel olarak Kamu İhale Mevzuatında da gerekli düzenlemeler yapıldığını, taraflar arasında bağıtlanan sözleşme ve ekleri şartnamelerde, hizmet işinde çalışan işçilerin işten çıkarılması halinde kimin sorumlu olduğunun düzenlenmediğini, müvekkili şirket açısından temerrüt oluşmadığı için ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; işçi ...'nun hizmet alım ihaleleri kapsamında davalı alt işverenlerde çalıştığı belirtilmiş ise de, müvekkili şirketteki çalışmasının ihale kapsamında değil, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçiş işlemine dayandığını, bu nedenle müvekkilinin kıdem tazminatından sorumlu olup olmadığı hususunun diğer davalı şirketlerden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin kıdem tazminatı yönünden hiçbir sorumluluğunun olmadığını, müvekkili şirket yönünden temerrüt oluşmadığını, ödeme tarihinden itibaren faiz istenmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "Davacının asıl işveren olarak davalı taşeron şirketlerin çalıştırdığı dava dışı işçiye ödediği kıdem tazminatı tutatının davalılardan rücuen tahsili talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; dava dışı işçi ...'ya ödenen kıdem tazminatının davalılardan rücuen tazminatı talebi, davalıların dava dışı işçinin kıdem tazminatından sorumlu olup olmadıkları, sorumlularsa ayrı ayrı sorumluluklarının belirlenmesi noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Aktüer bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu 30.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosya ve deliller hakkında hukuki değerlendirme yapma hakkı sayın mahkemenize ait olmak üzere, ibraz edilen sözleşmelerde asıl işveren ve alt işverenler arasındaki sorumluluk paylarına ilişkin düzenleme bulunmadığını, dosyada Hizmet İşleri Genel Şartnamesi bulunmadığını, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/281 Esas sayılı dosyasında yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel,

Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları adlı 6. bölüm 38. maddesinde “… yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur.

Yüklenici bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır” düzenlemesinin yer aldığının görüldüğünü, Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, Sayın mahkemenin Anayasa Mahkemesinin iptal kararı öncesinde İş Kanunu’nun 112. maddesinde 11.09.2014-15.10.2019 tarihleri arasında imzalanan sözleşmelerde kıdem tazminatının ancak açık bir düzenleme bulunması halinde alt işverenlerin sorumlu tutulabileceklerinin düzenlenmiş olduğu,

sözleşmelerde bu yönde açık hüküm olmaması sebebiyle davalıların 11.09.2014-15.10.2019 tarihleri arasında imzalanan sözleşmeler yönünden kıdem tazminatından sorumluluklarının olmadığı kanaatinde olması halinde davalıların sorumlulukları bulunmadığını,

Sayın mahkemenin İş Kanunu’nun 112. maddesinde 11.09.2014-15.10.2019 tarihleri arasında imzalanan sözleşmelerde kıdem tazminatının ancak açık bir düzenleme bulunması halinde alt işverenlerin sorumlu tutulabilecekleri yönündeki düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi sebebiyle davalıların 11.09.2014-15.10.2019 tarihleri arasında imzalanan sözleşmeler yönünden kıdem tazminatından sorumluluklarının doğduğu kanaatinde olması halinde kıdem tazminatından sorumluluğun oranı konusunda takdir hakkı sayın mahkemenize ait olmak üzere, ...

Tem. ve İlaçlama Hizm. Tic. Ltd. Şti’nin Kıdem Tazminatından tam Sorumluluğunun 6410,03 TL; ½ sorumluluğunun 3205,01 TL (Talep edilen:6471,18 TL), ... ... Temizlik San. ve Tic. A.Ş'nin kıdem tazminatından tam sorumluluğunun 4216,68 TL. 1/2 sorumluluğunun 2.108,34 TL (Talep edilen:4236,72 TL) olacağını bildirmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Bu ilkeler gözetilerek hazırlanan bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun hüküm kurmaya yeterli ve elverişli görülmüş olup, davacı asıl işverenin, davalı taşeronlar işçisi ...'ya ödediği kıdem tazminatını, davalı alt taşeronlardan işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere tamamen rücu hakkına sahip olunduğundan bilirkişi raporu ile seçenekli olarak belirlenen miktarlardan açıklanan gerekçeye göre, her bir davalının tam sorumlu olduğu miktarları davacı asıl işverenin talep edebileceği mahkememizce kabul edilerek davalı ...

Temizlik.. Ltd.Şti yönünden davanın kısmen kabulü ile, 6410,03 TLnin 30/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ... ... A.Ş yönünden davanın kısmen kabulü ile, 4216,68 TL'nin 30/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı ... Temizlik ve İlaçlama Hiz.Tic.Ltd.Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, 22/02/2019 tarihinde yürürlüğe giren 7166 sayılı Kanun ile davanın konusuz kalmış olup ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerekirken davanın kabulü yönünde karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirket açısından temerrüt oluşmadığı için ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacağına dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

I-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı ... Temizlik ve İlaçlama Hiz.Tic.Ltd.Şti vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan istinaf itirazları yerinde görülmediğinden diğer hususlara yönelik istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

II-Sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan alacağın tahsili kapsamında talep edilen bedele borçlunun bir ihtar ile temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz istenebilir. Bu durumda davalının miktar ve ödeme talebi içeren bir ihtarname ile temerrüde düşürüldüğünün iddia edilmediği ve ihtarname sunulmadığı gözetilerek, kabul edilen alacağa dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesi doğru değildir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 13.11.2015 tarihli, 2015/3608 E. 2015/7299 K. Sayılı emsal ilamı)

Bu durumda Dairemizce, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek faiz başlangıcı yönünden yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 16/04/2025

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır