Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2022/1557 K.2022/1393

Davacılar vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacılar vekili, müvekkillerinin ...'nin ortakları olduklarını, kooperatifin TTK'nun geçici 7. maddesi kapsamında terkin edildiğini, ihyası için Ankara 8. ATM'de dava açıldığını ve mahkemenin kararı ile ihyasının gerçekleştiğini, ihya edilmeden önce kooperatif tasfiyeye girmediğinden eski yönetim kurulu tarafından genel kurul toplantısı yapmak için çağrı yapıldığını ve 11 Nisan 2022 tarihinde olağanüstü genel kurul toplantısı gerçekleştirildiğini, Bakanlık temsilcisinin toplantıya katılması için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na başvuruda bulunulduğunu,

Bakanlıkça kooperatifin vergi numarasının istendiğini ancak kooperatifin 1988 yılından itibaren faal olmadığından hiçbir yerde vergi numarasına ulaşamadıklarını, vergi numarası için kooperatifin yeniden kurulması gerektiğini, ihya kararı olduğu içinde bunu da yapamayacakları söylendiğinden Bakanlık temsilcisi olmadan genel kurul gerçekleştirilmek zorunda kalındığını, genel kurulun tescil ve ilanı için Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne başvuru yapıldığını,

ancak başvurularının Bakanlık temsilcisinin genel kurula katılmadığından gereğinin yerine getirilmediğini belirterek yapılan 11.04.2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının geçerliliğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi'nce "...Davacıların dilekçelerinde, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kooperatifin ihyasına karar vermesinden sonra, olağanüstü genel kurulun topladıkları ve karar aldıkları, Ancak Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce toplantıya Bakanlık temsilcisinin usulünce çağrılmadığından ve de hazır bulunmadığından bahisle, genel kurul toplantısı ve kararları sicilde ilan talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Davacıların, bu davayı açmaktaki amaçlarının, yapılan genel kurulun sicilde tescil ve ilanını sağlamak olduğu, mahkemece söz konusu genel kurulun geçerliliğinin tespiti yönünde karar verilmesinin tek başına tescil ve ilanı gerçekleştiremeyeceği, davacıların talebi reddeden sicil müdürlüğü davalı gösterilerek,

açılacak davada verilecek karar ile amaçlarına ulaşabilecekleri, bu nedenle işlemi yapan sicil müdürlüğüne husumet yöneltilerek açılacak eda davası yerine, tespit davası açmalarında hukuki menfaatleri bulunmadığı gibi, söz konusu davanın hasımsız olarak da açılamayacağı, HMK'nun 400. maddesinde düzenlenen delil tespiti niteliğindeki taleplerde dahi hasım gösterilmesi gerektiği de nazara alınarak, açılan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir" gerekçesi ile "Davacıların davasının HMK'nın 106/2.

Maddesi kapsamında HUKUKİ MENFAAT YOKLUĞUNDAN REDDİNE "karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle:

...'nin 1995 yılında Bakanlıkça tasfiye edilmiş sayılmasına karar verilerek tüzel kişiliğinin sonlandırıldığını, bu yolda hukuki imkanları öğrenen üyelerin girişimi ile Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/434 Esas-2021/565 Karar numaralı ilamı ile kooperatifin ihyasına (ihdasına) karar verildiğini ve alınan ilamın icrası ile Ankara Ticaret Sicili'nde ... ticaret sicil numarası ile yeniden faaliyetine başlamak üzere tüzel kişiliğine kavuştuğunu;

anılan ilama dayalı olarak amacı doğrultusunda faaliyet gösterebilmesi için organlarını oluşturma yolunda genel kurulunu toplayarak alınması gereken tüm yasal kararların alındığını ve bu kapsamda yönetim ve denetim organlarının oluşturulduğunu; hiç bir şekilde anılan izin ve onay ihtiyacı bulunmayan kooperatiflerinin yalnızca güçler ayrılığı ilkesince idari yargı denetimine tabi olmakla oybirliği ile aldıkları kararlar sonucu genel kurullarının geçerli şekilde yapıldığını, idarenin temelsiz beyan ve savlarının hiçbir şekilde taleplerinin temeli olmadığını beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

1-Dava, ...'nin 11.04.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulunun geçerliliğinin tespiti istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297'nci maddesinde kararın neleri içereceği açıkça yazılmıştır.

HMK'nin 297/2'nci maddesinde hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, arasında çelişki bulunmaması gerekmektedir.

Somut olayda; hükmün gerekçe kısmında "genel kurulun geçerliliğinin tespiti yönünde karar verilmesinin tek başına tescil ve ilanı gerçekleştirmeyeceği", "işlemi yapan sicil müdürlüğüne husumet yöneltilerek dava açılması", "eda davası yerine tespit davası açılmasında hukuki menfaat bulunmadığı", "davanın hasımsız olarak açılamayacağı" kabul edildikten sonra, hüküm kısmında "davanın HMK 106/2.m uyarınca hukuki menfaat yokluğundan reddine " karar verilerek çelişki yaratılmıştır. Hakimin hangi gerekçe ile hangi hükmü oluşturmak istediği belli olmadığından, maddi ve hukuki denetime elverişli bir hüküm bulunduğundan söz edilemez.

Bu durumda Dairemizce, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve yukarıda belirtilen şekilde çelişmeyen nitelikte bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Kararın kaldırılması nedenine göre davacılar vekilinin diğer istinaf itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 29.09.2022

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...