Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2023/1122 K.2024/79

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili kooperatifçe ferdileşme yapılarak tapuların kooperatif ortaklarına verildiğini, davalıya da ...

Numaralı bağımsız bölümün tahsis edildiğini, davalının Ankara 9. Noterliğinin 27.03.2012 tarih ve 06187 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kooperatif ortaklığından istifa ettiğini, istifa eden ortağın kooperatif sayesinde elde ettiği konutu iade etmesi gerektiğini, bunun istisnasının Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde düzenlendiğini, müvekkili kooperatifin tasfiyeye girmediğini,

somut olayda davalının konutunu uhdesinde tuttuğu ve müvekkile iade etmediği göz önüne alındığında davalının ortaklığın devam ettiği sonucuna varılacak olup davalının diğer ortaklara tahakkuk ettirilen aidatların aylık %1,5 faizi ile birlikte tahsili gerekeceğini ileri sürerek, davalının istifasının kabulü halinde istifa tarihinden dava tarihine kadar işgalci durumunda olan davalıdan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL ecrimisilin yasal faiziyle birlikte alınmasına;

davalının çıkma payının hesaplanarak davalı adına depo edilmesi suretiyle davacı adına kayıtlı bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, davalının taşınmaza vaki müdahalenin önlenmesi ve taşınmazın boş olarak davacıya teslimine, bunun mümkün olmaması halinde daire bedelinin belirlenebilir hale gelmesinden sonra davalıya iade edilmesi gereken çıkma payının mahsubu ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL daire bedelinin yasal faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

davalının istifasının geçerli olduğunun(?) kabulü halinde istifa tarihinden dava tarihine kadar davalı adına tahakkuk etmesi gereken aidat - genel gider vb alacaklarının tamamına karşılık gelen fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin aylık %1,5 faiz oranıyla birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı.

18.08.2005 tarihinde davacı kooperatife 1. Etap için ortak olduğunu, parasal yükümlülüklerinin tamamını yerine getirdiği gibi, adına kur'ada isabet eden daire için ödenmesi gereken şerefiye bedelini de ödediğini, davalı kooperatif yönetim kurulunca 23.05.2012 tarihli kararıyla, Ankara 9. Noterliği vasıtasıyla göndermiş olduğu 27.03.2012 tarih ve 06187 Y. sayılı istifasının kabulüne karar verildiğini, daha sonra taşınmazı tapuda sattığını, istifasının kabulü ile kooperatife herhangi bir borcu olmadığının açık olduğunu,

tüm ödemelerini yaparak 08.12.2010 tarihinde tapusunu almış olduğu evin iade edilmesi durumunda bile sermaye birikimi olmadığı açıkça belirtilen birikimlerinin iadesinin mümkün olmadığını davacı kooperatif vekilince açıkça belirtildiğini, tapulu konutun iade edilmesi gibi yasal bir yükümlülük bulunmadığını, bu konutta işgalci olmadığını, istifasından sonra 9 yıl geçtiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince; "Dosya kapsamına göre davacı kooperatifin 1999 yılında kurulduğu, devam eden yıllarda pek çok kişinin kooperatif üyesi olduğu, davacı kooperatifin üyesi olan davacının başlangıçtan itibaren kooperatif üyesi olup, 08/10/2010 tarihinde ferdileştirme işlemi yapılarak taşınmazının adına tescil edildiği, 16/03/2012 tarihinde bir örneği dava dosyası içerisinde bulunan taşınmaz devrine ilişkin sözleşme ile bağımsız bölümün dava dışı ...'a devir ve teslim edildiği, davalının 27/03/2012 tarihli ihtarname ile istifa isteğini kooperatife bildirdiği, kooperatifin 23/05/2012 tarihli kararı ile istifanın kabul edilmiş olması nedeniyle usulüne uygun şekilde gerçekleşmiş istifanın varlığı kabul edilmiştir.

Davalımız kooperatif üyeliğinde istifa ve öncesinde yaptığı taşınmaz devri sonrası kendisine tahsis edilen fakat devrettiği bağımsız bölümü terk edip çocuğunun okuluna yakın başka bir taşınmaz edindiği ve davacı tarafından davalının taşınmazı kullanmaya devam ettiği kanıtlanamadığı taşınmazın fiilen davalı tarafından kullanılmadığı kabul edilmiştir.

Yukarıda da belirtildiği gibi; kooperatif tasfiye aşamasına girdiği için dava tarihi itibariyle tasfiye aşamasına giren kooperatiflerde üyelere ait bağımsız bölümlerin geri istenmesinin mümkün olmadığı, üstelik tapu iptali tescil istemine konu taşınmazın 3. kişiye devir edilmiş olmasına rağmen, bu kişiye karşı tapu iptali amaçlı dava açılmamış olması nedeniyle hem tapu iptali tescil hem de taşınmaz bedelinden ayrılma payı mahsup edilerek kalan kısmın davalıdan tahsiline ilişkin taleplerin yerinde olmadığı,

davalı bağımsız bölümü devir ettikten sonra taşınmazı kullanmaktan vazgeçtiği için davalının taşınmaza yönelik müdahalesi (kullanımı) söz konusu olmadığı, bu nedenle müdahalesinin men'ine karar verilemeyeceği, satış sonrası davalı bağımsız bölümü fiilen kullanmadığı için genel giderlere katılma yükümlülüğünün de bulunmadığı" gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; bir kısım kooperatif ortakları tarafından kooperatif aleyhine açılan dava sonucu Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/237 E., 2020/504 K. sayılı kararı ile davalı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun tasfiyeye ilişkin 7/a maddesinin iptaline karar verildiğini, kararın istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek 14.10.2021 tarihinde kesinleştiğini, mutlak sebebiyle iptal edilen kararın hukuk dünyasında hiç doğmamış gibi değerlendirilmesi gerektiğini, istifanın geçerli olup olmadığının değerlendirilmediğini,

istifa eden ortağın kooperatiften ortak olarak elde ettiği konutu iade etmesi gerektiğini, bunun istisnasının Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde düzenlendiğini, anılan maddenin 2. fıkrası uyarınca amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olan kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyerinin çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamayacağını, ancak, bu eski ortakların daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılacaklarını, müvekkili kooperatifin tasfiyeye girmediğini, istifa eden ortağın istifasının hüküm ve sonuç doğurabilmesi için kooperatiften edinmiş olduğu hakkı yani konutunu iade etmesi gerektiğini,

aksi halde ortağın ortaklıktan kaynaklanan tüm hak ve yükümlülüklerinin devam edeceğini, belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

I-Dava, ecrimisil, tapu iptali ve tescil ve aidat alacaklarının tahsili istemlerine ilişkindir.

İlk derece Mahkemesince davalının taşınmazı tapuda devrettikten ve istifa tarihinden sonra kullanmadığı gerekçesiyle ecrimisil, müdahalenin men'i ile aidat ve genel gider alacaklarının tahsili istemlerinin reddi doğru olmuştur.

Bu açıklamalara ve dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer hususlara ilişkin istinaf sebeplerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

II-1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 98. maddesi yollamasıyla uygulanması gereken TTK'nın 450. maddesi, "(1) Genel kurul kararının iptaline veya butlanına ilişkin mahkeme kararı, kesinleştikten sonra bütün pay sahipleri hakkında hüküm ifade eder. Yönetim kurulu bu kararın bir suretini derhâl ticaret siciline tescil ettirmek ve internet sitesine koymak zorundadır." hükmünü içermektedir.

Dosya ve UYAP kayıtları kapsamından; davacı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun 7/a maddesinde kooperatifin tasfiyesine karar verildiği, bazı kooperatif ortaklarınca Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesine anılan genel kurulun iptali istemiyle dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda mahkemenin 09.10.2020 tarih ve 2019/237 E., 2020/504 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, tasfiyeye ilişkin gündemin 7/a maddesindeki kararın nitelikli çoğunlukla alınmadığı gerekçesiyle baştan itibaren geçersiz olduğunun tespitine karar verildiği,

taraf vekillerince hükmün istinafı üzerine Dairemizin 16.03.2021 tarih ve 2020/2064 E., 2021/438 K. sayılı kararıyla HMK'nın 353/(1)-b.1. maddesi uyarınca taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, karara karşı davacılar vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 14.10.2021 tarih ve 2021/3431 E., 2021/869 K. sayılı kararıyla Dairemiz kararının onanmasına karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Dairemizin 16.03.2021 tarih ve 2020/2064 E., 2021/438 K. sayılı kararı davalı kooperatif vekiline 10.04.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olup, kooperatif vekilince temyiz yoluna başvurulmaması nedeniyle Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin kooperatifin tasfiyesine ilişkin 7/a maddesindeki kararın baştan itibaren geçersiz olduğuna ilişkin kararı, temyiz süresinin dolmasıyla davalı kooperatif yönünden 26.04.2021 tarihinde kesinleşmiştir. İş bu dava ise, genel kurulun tasfiyeye ilişkin 7/a maddesindeki kararı ile ilgili Mahkeme kararının kesinleşmesinden önce 22.04.2021 tarihinde açılmıştır. Buna göre İlk derece Mahkemesince davacı kooperatifin iş bu dava tarihi itibariyle tasfiye halinde olduğunun kabulü doğru olmuştur.

Davacı kooperatif, tasfiyesine ilişkin genel kurul kararının baştan itibaren geçersizliğinin tespitine ilişkin Mahkeme kararının yargılama aşamasında kesinleşmiş olması nedeniyle artık tasfiye halinde olmadığından, çıkan veya çıkarılan ortağın kooperatif ortaklığı nedeniyle edindiği hakların kooperatife iadesinin gerektiği ilkesi uyarınca, davalı aleyhine açacağı bir dava ile ortaklığına bağlı olarak tahsis edilen taşınmazın tapu kaydının 3. kişiye devredilmiş olması nedeniyle iptalini talep edemeyecek ise de, taşınmazın rayiç değerini talep edebilecektir.

Bu durumda İlk derece Mahkemesince, davacı kooperatifin dava tarihi itibariyle tasfiye halinde olması nedeniyle 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81/2. maddesi uyarınca dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptalini ve terditli rayiç değerinin tahsilini isteyemeyeceği gerekçesiyle yetinerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, "üstelik tapu iptali tescil istemine konu taşınmazın 3. kişiye devir edilmiş olmasına rağmen, bu kişiye karşı tapu iptali amaçlı dava açılmamış olması nedeniyle hem tapu iptali tescil hem de taşınmaz bedelinden ayrılma payı mahsup edilerek kalan kısmın davalıdan tahsiline ilişkin taleplerin yerinde olmadığı" şeklinde terditli rayiç değer talebi ile kesin hüküm oluşturacak şekilde gerekçe oluşturulması doğru olmamıştır.

Buna göre Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını gerekçesi yönünden kısmen düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 18/01/2024

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza