Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/198 K.2024/283

Taraf vekillerince, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı, davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatif genel kurul toplantısı için tebliğ edilen gündemde; "aidat tutarının, 1.000,00 TL geçilmemek üzere belirleneceği" belirtilmişken, gündem dışına çıkılarak "... isimli taşeronun davalıya karşı açtığı davayı kazanması ve benzeri nedenlerle, zararın karşılanması amacıyla her bir üyeden 3 ay boyunca 6.000,00 TL'er aidat alınmasına karar verilmesi"nin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bir kısım yönetim ve denetim kurul üyelerinin, ağır kusurlu işlemlerde bulunarak zimmetlerine para geçirmek suretiyle kooperatifi zarara uğrattıklarını, ... isimli taşeronun zararının,

zarara sebebiyet veren yöneticilerden tahsili cihetine gidilmesi gerekirken, üyelerden tahsilinin kabul edilemeyeceğini, zarar tutarı hakkında bilgilendirme yapılmaksızın, karar alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, gündemin 3. maddesinde yer alan, "2022 yılı Yönetim Kurulu Çalışma Raporu"nun yeterince açık ve anlaşılabilir olmadığını, çalışma raporunda "stok kısmında yeraldığı belirtilen.

1.362.978,45 TL''lik tutarın, 2022 yılı ile bir alakası olmayıp, önceki yıllarda kooperatifçe, "borç ödemesi" olarak gösterilen ancak ödemelere dair fatura ibraz edilemeyen ödemeler olduğunu, hal böyle olunca 1.362.978,45 TL açık tutarının, açığa sebebiyet veren yöneticilerden, ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili cihetine gidilmesi gerekirken ibra yapıldığını ileri sürerek, 30/04/2023 tarihinde yapılan genel kurulda alınan kararların iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili kooperatifin merkezinin Gölbaşı ilçesinde bulunduğunu, Ankara Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu,bir koopetarif üyesinin Genel Kurul davası açabilmesi için Genel Kurul'a katılması, alınan kararlara muhalif kalması ve muhalefetini genel kurul tutanaklarına geçirtmesi gerektiğini, bu üç şartın üç birden gerçekleşmesi gerektiğini,davacının usulüne uygun çağrıya rağmen Genel Kurula iştirak etmediğini, dava hakkı olmadığını, davacının davasının dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, kooperatif aleyhine ... tarafından dava açıldığını , davanın 739.125,00 TL üzerinden kooperatif aleyhine sonuçlandığını,

kooperatifin bütün banka hesaplarına ve mevcutlarına haciz koyulduğunu, genel kurulda alınan ödeme kararı ile tamamen Kooperafin ödemek zorunda olduğu bir borcun kapatılmasının amaçlandığını, kararın oy birliği ile alındığını, sorumluluğu olduğu iddia edilen eski yöneticilerle ilgili Genel Kurul gündeminde bir madde olmadığını, davacının bu konuda bir talebi varsa Genel Kurul'a iştirak etmesi ve bu konunun gündeme ilave edilmesini teklif etmesi gerektiğini, gündeme nasıl madde ilave edileceği Kooperatifler Kanununda açık bir şekilde düzenlendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Davalı kooperatifin 2022 yılı olağan genel kurul toplantısının 30/04/2023 tarihinde yapıldığı, davacıya toplantı çağrısının tebliğ edildiği ve davacının toplantıya katılmadığı tespit edilmiştir.

Davacı tarafından kooperatifin 30/04/2023 tarihli genel kurulunda alınan 2022 yılı bilançosu ve gelir cetvelinin kabulüne, yönetimcilerin ibrasına, kooperatifin tasfiyesine ve aidat toplanmasına ilişkin kararların iptali talep edilmiştir.

İptale konu kararlar toplantıya katılanların oy birliğiyle alınmıştır.

...

Her ne kadar davacı tarafından 2022 yılı bilançosunun gelir cetvelinin kabulüne, yönetim kurulunun ibrasına ve kooperatifin tasfiye haline geçmesine ilişkin kararlara karşı dava açılmış ise de davacının toplantıya katılıp kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirtmediği, bu şekilde Kooperatifler Kanunun 53. Maddesi gereğince davacının dava açma hakkının bulunmadığı, kararların batıl olmasına sebep olacak emredici kurallara aykırı olmadığı kanaatine varılmakla söz konusu kararlara ilişkin iptal talebinin reddine karar verilmiştir.

Aidat alınmasına ilişkin 9. Madde yönünden yapılan değerlendirme sonucunda toplantıya çağrı gündeminde aidatların 1000 TL yi geçmemek üzere alınmasına ilişkin madde bulunduğu, toplantıda ise ortaklardan hisse başı mayıs 2023 ayı, Haziran 2023 ayı, Temmuz 2023 ayı , Ağustos 2023 ayı ve sonrasında ortaklardan hisse başı 500 TL aidat alınmasına ve gecikme cezası olarak %10 uygulanmasına oy birliğiyle karar verildiği, gündemde toplantıda alınmasına karar verilen aidat miktarının bulunmadığı, Kooperatifler Kanunun 46/3 maddesi gereğince; gündemde olmayan hususlar görüşülemeyeceği, bu kuralların emredici nitelikte olduğu,

46/2 maddesi kapsamında gündeme maddi eklenmesine ilişkin bir talebinde sunulmadığı, bu şekilde Kooperatifler Kanunun 46/3 maddesindeki emredici kurala aykırı olarak gündemde yer alan miktardan farklı olarak aidat alınmasına karar verildiği, alınan kararın batıl olduğu, batıl kararların tespitini talep için karara aykırı kalınması ve muhalefet şerhi sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile,

davalı kooperatifin 30/04/2023 tarihinde yapılan 2022 yılı olağan genel kurulunda gündemin 9. Bendi olarak alınan aidat alınmasına ilişkin kararın batıl olduğunun tespitine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. davanın kısmen kabulü ile, davalı kooperatifin 30/04/2023 tarihinde yapılan 2022 yılı olağan genel kurulunda gündemin 9. bendi olarak alınan aidat alınmasına ilişkin kararın batıl olduğunun tespitine..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Yerel mahkeme kararının, aidatla ilgili kısmının yerinde olduğunu, ancak ret kısmının hatalı olduğunu, eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiğini, dava dilekçesindeki hususları tekrar ederek, ibraya ve tasfiyeye ilişkin genel kurul kararının iptali gerektiğini, davalı kooperatifin devamlı çalışan avukatı varken, ayrıca Av. ...'in tayin edilmesinin, ekstra vekalet ücreti ödenmesine neden olduğunu beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle :Davacının vekili olmadığı halde gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 4 nolu bölümü ile davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin HMK hükümlerine ve Avukatlık Asgari Tarifesi'ne aykırı olduğunu, 30.04.2023 günü yapılan 2022 Olağan Genel Kurulu'nda gündemin 9. bendi olarak alınan aidat alınmasına ilişkin kararın batıl olduğunun tespitine şeklindeki kararın da usul ve yasaya aykırı olduğunu, kooperatifin 229 Nolu üyesi olan davacının usulüne uygun çağrıya rağmen genel kurula iştirak etmediğini, kararda muhalefetinin bulunmadığını beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

1-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına; göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-1163 sayılı Kooperatifler Yasa’sının 53. maddesi uyarınca,genel kurulda alınan kararların,yasaya,anasözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olması durumunda,toplantıda bulunan ortaklar alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için dava açabilir.Ancak,emredici kurallara aykırılık halinde genel kurul kararları mutlak butlanla batıl olacağından bu halde iptalleri için açılacak davalarda muhalefet şerhi aranmaz.

Mutlak butlan ile batıl olan kararlar baştan beri hükümsüz olan, sonradan geçerlilik olanağı bulunmayan, emredici kurallara, kamu düzenine veya ahlaka, adaba aykırı yahut konusu olanaksız kararlardır. İptali kabil kararlar ise, daha çok ortakların menfaatlerine ilişkin düzenlemelere aykırılık teşkil eden; yorumlayıcı ve şekil kurallarının ihlal edildiği kararlardır ve iptal edilinceye kadar geçerli bir kararın hüküm ve sonuçlarını doğururlar.

Aynı yasanın 46. maddesinin 3. fıkrası, " Gümdemde olmayan hususlar gürüşülemez. Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması,

kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır." hükmünü içermektedir. Gündemde olmayan hususların görüşülerek karara bağlanmaları halinde bu kararlar hükümsüz olmayıp, ancak iptali kabildir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.04.2005 tarih ve 2004/9005 E., 2005/5415 K., 26.02.2008 tarih ve 2007/13409 E., 2008/2210 K., Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.02.2012 tarih ve 2011/2769 E., 2012/1259 K., 27.11.2012 tarih ve 2012/520 E., 2012/6983 K., 05.06.2013 tarih ve 2013/3554 E., 2013/3820 K. sayılı kararları)

Somut olayda; davacının toplantıya davet edildiği ancak toplantıya katılmadığı, toplantı nisabının (ortak sayısının en az 1/4 ü) sağlanmış olduğu, kararların oybirliğiyle alındığı sabittir. Toplantı gündeminde "aidat tutarının, 1.000,00 TL geçilmemek üzere belirleneceği" belirtilmesine rağmen "... isimli taşeronun davalıya karşı açtığı davayı kazanması ve benzeri nedenlerle, zararın karşılanması amacıyla her bir üyeden 3 ay boyunca 6.000,00 TL'er aidat alınmasına..." karar verilmiştir.

Gündemden farklı karar alınmasına ilişkin bu durum mahkemece butlan sebebi olarak değerlendirilmiş ise de; sözlü teklif ile oybirliği ile teklifin görüşüldüğü ve oybirliği ile karar alındığı, bu hususun iptal nedeni olduğu, davacının davete rağmen toplantıya katılmadığı ve muhalif kalmadığı iptal isteminde bulunamayacağı hususu göz ardı edilmiştir.

Bu durumda Dairemizce, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek davanın reddine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 14/02/2024

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır