Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/596 K.2024/569

Asıl davada:

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

Asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif tarafından ortaklıktan çıkarıldığını, çıkarılmaya ilişkin ihtarın 31.08.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, ihtarname ile borç miktarının tamamına itiraz edildiğini, işyerlerinin 2019 yılında yapı kullanım izninin alındığını ve diğer ortaklara (borçlu ortaklar dahil) tapularının verilip işyerlerinin teslimi ile fiilen kullanıma başlanıldığını, müvekkili dahil muhalif 20 ortağa tüm taleplerine karşın tapularının verilmediğini,

davalı kooperatif yönetim kurulunun yapılan ihtara rağmen tapu devirlerini yapmayarak görevlerini kötüye kullanmak suretiyle müvekkili hissesi üzerine ipotek ve şerh koyduğunu, müvekkilinin 2018 yılı genel kurul toplantısında alınan karar gereği üst yapı imalatı olmayan ortaklardan olduğunu, ihtarnamede yer alan borcun gerçek borç tutarını yansıtmadığını, genel kurulda 19 adet işyerinin imal ve inşasından vazgeçilerek 87 adet işyeri binası yapımına karar verildiğini, müvekkilinin ortaklığının 19 adet imalatsız teslim edilecek iş yerinin bulunduğu yerde olmasına rağmen kooperatif yönetimince 87 adet işyeri gibi yükümlülük altına sokulduğunu,

banka peşin kredi ödemesi, kredi taksit faizi ve banka kredi kapama adı altında borç tahakkuk ettirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca müvekkilinin 16.06.2017 ve 16.06.2018 tarihlerinde yaptığı 80.700,00-TL aidat ödemesinin kayıtlarının değiştirilip 2021 yılında kayda geçirildiğini, kooperatifin sorumluluğunda olmayan ve ağır külfet yaratan borçlandırmaların yasa dışı olması nedeniyle iptali gerektiğini, TBK'nun 120. maddesine aykırı surette 2 gecikme faizi uygulandığını, borcun fahiş olarak hesaplanması nedeniyle yeniden hesaplanmasının icap ettiğini,

müvekkiline gönderilen ihtarnamelerin ve çıkarma kararının usulsüz olduğunu beyan ederek müvekkili hakkında alınan çıkarma kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davalarda davacılar vekilleri, müvekkillerinin kooperatif üyesi iken ihraç edildiğini, ihraç kararının usulüne uygun olmadığını beyan ederek kooperatif üyeliğinden ihraç kararlarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, davacı tarafın kooperatif ortağı iken genel kurulda alınan kararlar, hesap tetkik komisyonu tarafından hazırlanan rapor ile kendisine yapılan 2 ihtara rağmen borcunu ödemediğini, bu sebeple kooperatif yönetim kurulunun kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarıldığını ve durumun ihtarname ile tebliğ edildiğini, iptal davasının süresinde açılmadığını, davacının genel kurul toplantılarına katılarak alınan kararlara iştirak ettiğini, yapılan çıkarma işleminin KK. ve anasözleşmeye uygun düştüğünü, hesaplanan borç ve faiz tutarının genel kurul kararlarına uygun olduğunu ve borç kalemlerinin ayrı ayrı belirtildiğini,

davacı tarafın ihraç gerekçeleri dışında kooperatifin işlerinin maliyeti, sözleşmeler ve belediyelerle olan işlemler hakkında asılsız beyanlarda bulunduğunu, genel kurulda alınan yetki doğrultusunda 87 işyeri için ...

Şubesi'nden kredi kullanıldığını, davacı tarafın aidat ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve kredi geri ödemelerini de yapmaması nedeniyle bu ödemelerin diğer ortaklar tarafından yüklenilmesine neden olunduğunu, 19 adet bina imalatı ile ruhsatı alınmayan imalatlardan kaynaklı gider ve maliyetlerin davacıya yansıtılmadığını ve şerefiye talep edilmediğini, bu yöndeki iddiaların afaki olduğunu, davacı tarafından bankacılık sistemi kullanılarak müvekkili kooperatif hesabına bir ödeme yapılmadığını, uzun süre kooperatif yöneticiliği ve muhasebeciliği yapan davacı hakkında cezai ve hukuki soruşturmaların başlatıldığını,

17.04.2022 günlü genel kurul toplantısında borçları olmayan ortaklara tapularının verilmesi, borçlarını ödemeyen ortakların ise çıkarılmaları konusunda yönetim kurulunun yetkilendirildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Asıl Dava Yönünden;...Tüm bu açıklamalardan ve bilirkişiler tarafından yapılan tespitlerden de anlaşılacağı üzere; ihtarnamelerin düzenlenmesinde Yasa ve anasözleşmede belirlenen prosedüre uyulmadığı, 30/09/2021 tarihi itibariyle kooperatif tarafından yapılan hesaplamanın doğru olmadığı, ayrıca; gecikme faizi hesaplanmasında TBK. ile getirilen düzenlemeye uyulmadığı anlaşılmış olup, davalı hakkında alınan 25/08/2022 günlü, 2022/08.01 sayılı çıkarma kararının iptaline,

Birleşen mahkememizin 2022/1246 esas sayılı dosyası yönünden;

...

Tüm bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi; ihtarnamelerin düzenlenmesinde Yasa ve anasözleşmede belirlenen prosedüre uyulmadığı, 30/09/2021 tarihi itibariyle kooperatif tarafından yapılan hesaplamanın doğru olmadığı, ayrıca; gecikme faiz, hesaplanmasında TBK. ile getirilen düzenlemeye uyulmadığı anlaşılmış olup, davalı hakkında alınan 25/08/2022 günlü, 2022/08.01 sayılı çıkarma kararının iptaline,

Birleşen mahkememizin 2022/1247 esas sayılı dosyası yönünden;

...

Tüm bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi; ihtarnamelerin düzenlenmesinde Yasa ve anasözleşmede

belirlenen prosedüre uyulmadığı, 30/09/2021 tarihi itibariyle kooperatif tarafından yapılan hesaplamanın doğru olmadığı, ayrıca; gecikme faiz, hesaplanmasında TBK. ile getirilen düzenlemeye uyulmadığı

anlaşılmış olup, davalı hakkında alınan 25/08/2022 günlü, 2022/08.01 sayılı çıkarma kararının iptaline,

Birleşen mahkememizin 2022/1248 esas sayılı dosyası yönünden;

...

Tüm bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi; ihtarnamelerin düzenlenmesinde Yasa ve anasözleşmede

belirlenen prosedüre uyulmadığı, ilk ihtarnamenin davacıya tebliğ edilmediği, 30/09/2021 tarihi itibariyle

kooperatif tarafından yapılan hesaplamanın doğru olmadığı, ayrıca; gecikme faiz, hesaplanmasında TBK.

ile getirilen düzenlemeye uyulmadığı anlaşılmış olup, davalı hakkında alınan 25/08/2022 günlü, 2022/08.01

sayılı çıkarma kararının iptaline karar verilmiştir.

Birleşen mahkememizin 2022/1254 esas sayılı dosyası yönünden;

... Tüm bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi; ihtarnamelerin düzenlenmesinde Yasa ve anasözleşmede belirlenen prosedüre uyulmadığı, 30/09/2021 tarihi itibariyle kooperatif tarafından yapılan hesaplamanın doğru olmadığı, ayrıca; gecikme faiz, hesaplanmasında TBK. ile getirilen düzenlemeye uyulmadığı anlaşılmış olup, davalı hakkında alınan 25/08/2022 günlü, 2022/08.01 sayılı çıkarma kararının iptaline,

Birleşen mahkememizin 2022/1255 esas sayılı dosyası yönünden; ... Tüm bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi; ihtarnamelerin düzenlenmesinde Yasa ve anasözleşmede belirlenen prosedüre uyulmadığı, 30/09/2021 tarihi itibariyle kooperatif tarafından yapılan hesaplamanın doğru olmadığı, ayrıca; gecikme faiz, hesaplanmasında TBK. ile getirilen düzenlemeye uyulmadığı anlaşılmış olup, davalı hakkında alınan 25/08/2022 günlü, 2022/08.01 sayılı çıkarma kararının iptaline,

Birleşen mahkememizin 2022/1256 esas sayılı dosyası yönünden; ... Tüm bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi; ihtarnamelerin düzenlenmesinde Yasa ve anasözleşmede belirlenen prosedüre uyulmadığı, 30/09/2021 tarihi itibariyle kooperatif tarafından yapılan hesaplamanın doğru olmadığı, ayrıca; gecikme faiz, hesaplanmasında TBK. ile getirilen düzenlemeye uyulmadığı anlaşılmış olup, davalı hakkında alınan 25/08/2022 günlü, 2022/08.01 sayılı çıkarma kararının iptaline,

Birleşen mahkememizin 2022/1266 esas sayılı dosyası yönünden; ... Tüm bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi; ihtarnamelerin düzenlenmesinde Yasa ve anasözleşmede belirlenen prosedüre uyulmadığı, 30/09/2021 tarihi itibariyle kooperatif tarafından yapılan hesaplamanın doğru olmadığı, ayrıca; gecikme faiz, hesaplanmasında TBK. ile getirilen düzenlemeye uyulmadığı anlaşılmış olup, davalı hakkında alınan 25/08/2022 günlü, 2022/08.01 sayılı çıkarma kararının iptaline,

Birleşen mahkememizin 2022/1268 esas sayılı dosyası yönünden; ... Tüm bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi; ihtarnamelerin düzenlenmesinde Yasa ve anasözleşmede belirlenen prosedüre uyulmadığı, 30/09/2021 tarihi itibariyle kooperatif tarafından yapılan hesaplamanın doğru olmadığı, ayrıca; gecikme faiz, hesaplanmasında TBK. ile getirilen düzenlemeye uyulmadığı anlaşılmış olup, davalı hakkında alınan 25/08/2022 günlü, 2022/08.01 sayılı çıkarma kararının iptaline..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran asıl ve birleşen davalarda davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Davacıların müvekkili kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatifçe, davacı üyeler tarafından kooperatif adına doğmuş borçların ve kooperatif giderlerinin ödenmemesi sebebiyle davalı taraflara doğmuş borçlarının ödenmesine ilişkin ihtarlar çekildiğini, tarafların ilk ihtarda verilen mehile rağmen ödemenin yapılmaması nedeniyle çekilen 2. ihtardan sonra da kooperatife olan borçların ödenmediğini;

İhtarın usul, yasa ve ana sözleşmeye uygun olarak yapıldığını, bahse konu 2 ihtarın ardından davacıların kooperatif üyeliğinden ihracının kanun ve ana sözleşme doğrultusunda zorunlu olduğunu;

Davacıların yönetim kurulunun ihraç kararlarına karşı genel kurula itiraz haklarını kullanmadan iç itiraz yollarını tüketmeden doğrudan dava açmalarının da usul ve yasaya aykırı olduğunu; kooperatif borçlarının hesaplanıp ihtarda belirtildiğini, her ne kadar ihtarlarda belirtilmiş borçlar gerçek miktarları yansıtmakta ise de yalnızca bilirkişi raporuna dayanılarak borçların gerçek olmadığı kanaatine varılmasının esas hususu yansıtmadığını;

Bahse konu borç miktarlarına ilişkin yetersiz delil incelemesi sonucunda davacılara tebliğ edilmiş ihtarların mahkemece geçersiz sayıldığını, ihtarnamelerin düzenlenmesinde usule ve faiz hesaplamasında TBK düzenlemesine uyulmadığı yönündeki mahkeme değerlendirmesinin hatalı olduğunu beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalar, kooperatif ortaklığından çıkarma kararlarının iptali istemine ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 166’ncı maddesinin 1 numaralı fıkrasına göre davalar ancak aralarında bağlantı olması halinde birleştirilebilir. Bağlantı, davaların aynı ya da birbirine benzer (hukuki) sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olması halinde var sayılır (HMK m.166/4).

Somut olayda, yukarıda gösterilen yasal düzenleme çerçevesinde, davalının aynı olması dışında davalar arasında bir bağlantı bulunmamaktadır. Zira her bir davacının hukuki durumu, ödemeleri, borcu, ortaklığı ve gönderilen ihtarnameler farklıdır. Her bir ortak hakkında verilen ihraç kararı ayrı bir dava konusu olup mahkemece davaların birleştirilerek görülmüş olması usule aykırı olmuştur.

Bu nedenle HMK m. 353/1,a.5 gereğince, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 05.04.2024

Başkan Üye Üye Katip