Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2025/1656 K.2025/1123

Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; müvekkili kuruluşa ait elektronik cihazların sigortalanması hususunda açılan 2023/872943 İhale Kayıt Numaralı ihale neticesinde davalı şirket ile müvekkili Kuruluş arasında "Kuruluşumuza ait Elektronik Cihazlardan 608.311.554,00.TL değerindeki bölümünün Elektronik Cihaz + Deprem + Terör + Sabotaj + GLKHH + KNH risklerine, 4.473.037.579,42.TL değerindeki bölümünün ise Elektronik Cihaz + Deprem risklerine karşı 01.01.2024 - 31.12.2024 tarihleri arasında kalan 366 gün süreyi kapsayacak şekilde teminat altına alınmaları işi" ne ait 79.500.000 TL bedelli sözleşme imzalandığını,

sözleşmenin 36.2 maddesinde muafiyet uygulanmayacağı. 36.4 maddesinde hasar ödemelerinin hasar evrakının yüklenicinin eline geçmesinden itibaren 20 takvim günü içerisinde yapılacağı.

36.6 maddesinde Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamede belirtilen diğer hallerin teminat kapsamında olacağının kararlaştırıldığını, teknik şartname hükümlerinin aynen poliçeye de derç edildiğini, sözleşme bedelinin 79.500.000.TL gibi hasar bedelinden kat be kat yüksek olduğu,

davalı şirketin hasar dosyasında eksik sigorta hükümlerini uygulayarak ödemeden kaçınmasının kötü niyetli ve hukuka aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından eksik sigorta hükümleri uygulanarak davacı kuruluşun zararının tam olarak giderilmemesi hukuka olduğunu iddia ederek ödenmeyen kısmın da kısmi ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davacı kuruluşa ödenmesine, davanın kabulü ile fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla 128.493,10 TL alacağın kısmi ödeme tarihi olan 23.01.2025'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili özetle; müvekkili şirketin merkezinin Kadıköy/İstanbul adresinde bulunduğunu, İstanbul Anadolu Adliyesi mahkemelerinin yetkili olduğunu, eksik sigortada sigorta bedelinin sigorta menfaat değerinin altında kaldığını, sigorta edilen menfaatin kısmen zayi olması halinde, sigortacının sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaat değerine olan oranını hesaplamak suretiyle bu oranda indirim yaparak ödemede bulunduğunu, sigorta hukukunda zenginleşme yasağının mevcut olduğunu, somut olayda teknik inceleme ile sigortalının veya yerine kaim kişinin kusur ve varsa ilgili bölgelerdeki dağıtım şirketlerinin kusur oranının yerinde keşif yapılarak tespiti ve işbu tespite göre karar verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince "...Dosya kapsamından; taraflar arasında 21/12/2023 tarihli ''2004 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmet Alımına Ait Sözleşme'' nin imzalanmış olduğu anlaşılmaktadır. Anılan sözleşme ve sigorta poliçesinin incelenmesi ile poliçe süresinin 01/01/2024-31/12/2024 olduğu, sözleşmenin 36.6 maddesi gereği teknik şartnamede belirtilen diğer hallerin teminat kapsamında olacağının kararlaştırılmış olduğu görülmektedir. Sözleşmenin eki niteliğindeki ''Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesi'' nin 9.maddesinde ''Eskime tenzili uygulanmayacak olup sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarımı müteakip fatura bedelini eksiksiz öder.'' hükmü yer almaktadır.

Anılan düzenlemeler ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalı sigorta şirketinin eksik sigorta uygulanmaksızın eksper tarafından tespit edilen bedelin tamamından sorumlu olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Davalının yapmış olduğu kısmi ödemenin fatura bedelinin tamamını karşılamadığı anlaşılmakla davacının bakiye tazminat bedeline ilişkin davasının kabulüne, davalının kısmi ödeme tarihinde temerrüde düşmüş olduğu kabul edilerek anılan tarihten itibaren faiz işletilmesine..." karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin merkezinin Kadıköy/İSTANBUL'da bulunduğu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Adliyesi mahkemeleri yetkili olduğundan mahkemenin yetkisiz olduğu, sigorta şirketinin sorumluluğunun kanun, poliçe genel ve özel şartları uyarınca tespit edileceği, müvekkili şirketin zarardan herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, eksik sigortada sigorta bedelinin sigorta menfaat değerinin altında kaldığı,

sigorta edilen menfaatin kısmen zayi olması halinde sigortacının sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaat değerine olan oranını hesaplamak suretiyle bu oranda indirim yaparak ödemede bulunacağı, sigorta hukukunda zenginleşme yasağının bulunduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşme ile eki teknik şartname ve genel şartların 2. maddesine ilişkin poliçe özel şartında eksik sigorta hükümlerinin uygulanmayacağına dair aksine bir düzenleme bulunmadığı, eksik sigorta nedeniyle müvekkilinin 36.506,90 TL ödeme yaptığı, yapılan ödeme ile müvekkili şirketin borcunun sona erdiği,

ilk derece incelemesine sunulan Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Doktor Öğretim Üyesi ...'ın uzman görüşünün dikkate alınmadığı, çelişkilerin giderilmediği, davanın reddine karar verilmesi gerektiği, sigortalı veya onun yerine kaim olan sorumlu kişinin imkanlar ölçüsünde önlemler almadığı, bu nedenle müvekkili şirketin zarardan sorumluluğunun bulunmadığı, aksi kanaat halinde indirim nedeni olarak değerlendirilmesi gerektiği nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, elektronik cihaz sigorta poliçesi'nden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Sigorta değeri sigorta edilen menfaatin değeri iken, poliçede gösterilen sigorta bedeli, rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödemekle yükümlü olduğu azami miktarı ifade eder. İlke olarak sigorta bedeli sigorta değerine eşit olmalıdır. Zira sigortanın amacı sigortalının gerçek zararının giderilmesi olup, sigorta hiç bir zaman haksız kazanç vesilesi olmamalıdır. Bununla birlikte, kimi zaman eşitlik ilkesi bozulur. Rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması halinde eksik sigorta, aksi halde aşkın sigorta söz konusu olur.

Sigorta değerinin bilerek ya da hataen düşük gösterilmesi, diğer bir deyimle eksik sigorta halinde eğer tam zayi gerçekleşmiş ise sigortacı sigorta bedelini tam olarak öder. Eğer kısmi hasar sözkonusu ise, sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaate oranı nispetinde ödeme yapılır. Taraflar kısmi hasar durumunda sigorta bedelini aşmamak kaydıyla hasarın tam olarak giderilmesini kararlaştırabilirler.

Somut olayda istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede, taraflarca akdedilen 2024 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmeti Alımına Ait Sözleşmenin 8. maddesi gereğince sözleşmenin eki olan Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesinin (ECSTŞ) 9. maddesinde "...sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarımı müteakip fatura bedelinin eksiksiz öder." hükmüne yer verildiği, belirtilen hükmü de içerir biçimde ECSTŞ'nin davalı tarafından düzenlenen poliçeye aynen aktarıldığı, kısmi hasar halinde fatura bedelinin eksiksiz ödeneceği belirlenmekle eksik sigorta hükümlerinin uygulanmayacağının kararlaştırılmış olduğu,

yine sigortalının almadığı öne sürülen önlemlere ilişkin risklerin sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış riskler olduğu ve davalı mahkemenin yetkisini istinaf nedeni yapmış ise de, 2024 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası HİZMETİ ALIMINA AİT SÖZLEŞME başlıklı sözleşmenin yetki şartına ilişkin 37.1. maddesinde Ankara mahkemelerinin yetkili kılındığı, yetki şartının HMK 17 madde uyarınca geçerli olduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmış göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1.b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza