Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2022/705 K.2022/936

Mahkemece verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin yetkilisi ...’in ... nolu cep telefonunu arayan ve kendisini ... Bankası personeli olarak tanıtan bir şahsın, şirketin kurumsal başak kartının yenilenerek gönderilmesi için kendisine bir mesaj gönderildiğini ve şifreyi paylaşmasını istediğini, davacının telefonuna gelen şifreyi karşı tarafa bildirdiğini, banka hesap kayıtlarında yaptığı kontrolde kredi kartından para çekildiğini ve ... Gelir İdaresi Başkanlığı ...

Mal Müdürlüğü hesabına 23.03.2021 tarihinde 69.122,82 TL’nin taksitler halinde ödenmesi şeklinde elektronik işlem talimatı verildiğinin tespit edildiğini, işlemin iptal edilmesini talep ettiğini ancak banka yetkilileri vergi ödemesi olduğu için bu paranın ödemesinin durdurulamayacağını belirttiklerini, ...

Vergi Dairesinin cevabi yazısında, vergi dairesi kayıtlarının incelendiği ve söz konusu kredi kartından 23.03.2021 tarihinde 69.122,82 TL vergi borcu tahsilatı yapıldığının tespit edildiği, ilgili tutarın iadesinin mümkün olmadığının belirtildiğini, ...

2. İdare Mahkemesinin 2021/659-593 sayılı dosyasında yapılan yargılamada, davanın görev yönünden reddine karar verildiğini, söz konusu paranın birinci taksitinin 31.05.2021, ikinci taksitinin 31.07.2021 tarihinde ödendiğini ve son taksitinin 30.09.2021 tarihinde 23.040,94 TL olarak ödeneceğini, bu nedenle en azından Eylül ayında davalı idarenin hesabına aktarılacak olan bu ödemelerin engellenmesi için ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu belirterek, davacı şirketin ...

Bankası nezdinde bulunan kurumsal başak kartı hesabından 23.03.2021 tarihinde taksitler halinde ödeme talimatı verilen 69.122,82 TL’nin henüz ödenmeyen 30.09.2021 vadeli 23.040,94 TL tutarındaki taksitinin ödemesinin ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesini, 69.122,82 TL paranın davalılardan müteselsilen alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu belirterek, davanın öncelikle usulden mahkeme aksi kanaatte ise esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin, 29/11/2021 tarih, 2021/538 E., 2021/915 K. sayılı kararı ile yargı yolu bakımından görev nedeniyle HMK 114/1-b, 115/2-b maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davalı her ne kadar kamu kurumu da olsa kamu kurumlarının da adli yargı yolunda görülmesi gereken iş ve işlemlerinin bulunduğunu, ...

2. İdare Mahkemesinin 2021/659 E. 2021/593 K. sayılı ilamında görev yönünden davanın reddine karar verildiğini, olayda; davacı şirket tarafından iddia edildiği üzere, şirketin kurumsal kredi kartından dolandırıcılık yapılmak suretiyle davalı idareye taksitler halinde 69.112,82 TL tutarında vergi borcu ödeme talimatı verildiğini, davalı idarenin ödemeyi iade etmeme işleminin, kamu gücüne dayanılarak tesis edildiğinden söz edilemeyeceği gibi ödemenin vergi borcuna ilişkin olmasının ve ödemeyi iade etmeyen tarafın idare olmasının da söz konusu işleme "idari işlem" niteliği kazandırmayacağını,

tarafların tacir olduğu da gözetilerek davanın ticaret mahkemesinde açıldığını, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesine göre idari dava türlerinin, iptal davaları, tam yargı davaları ve idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayıldığını, somut olay, anılan kararlar ve ...

2. İdare Mahkemesinin 2021/659 E. 2021/593 K. sayılı ilamı dikkate alındığında ilk derece mahkemesi kararının yerinde olmadığını, adli yargı yolunun görevli olduğunu ileri sürerek, kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının kredi kartı hesabından, davalı Vergi Dairesine haksız şekilde yapıldığı ileri sürülen vergi ödemesinin iadesi talebine ilişkindir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu’nun 11.04.2022 tarih ve 2022/154 sayılı kararı ile "davacı şirketin ... Bankasındaki hesabından, iradesi dışında davalı kuruma ödeme yapılması için provizyon talimatı verildiği, ayrıca ileriye dönük vadeli ödeme yapılması için de provizyon talimatı verildiği, davacının bilişim araçları üzerinden dolandırıldığı iddiasına dayalı olarak davacının hesabından davalı kuruma ödenen paranın iadesi ve taksitli ödemenin de durdurulması talebiyle açılan davada uyuşmazlığın bankacılık işlemi ve bankacılık hukukundan veya haksız fiilden değil sebepsiz zenginleşme iddia ve işleminden kaynaklandığı" gerekçesiyle dava dosyasının istinaf incelemesinin 24. Hukuk Dairesince yapılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece 29/11/2021 tarihli duruşmada, dava dilekçesindeki davalılar ... Bankası A.Ş ile ...İnşaat Ltd. Şti’ne yönelik açılan davaların tefrik edildiği, davacının, dava dışı 3. kişilerce dolandırılmak suretiyle, hakkındaki dava tefrik edilen Banka nezdindeki hesabından, yine hakkındaki dava tefrik edilen ...Ltd.

Şti'nin vergi dairesine olan borcunun ödendiğini ileri sürdüğü, davacının ileri sürdüğü olguların, davalının kamu hizmeti kapsamındaki görevi ile ilgili bulunduğu, İdare'nin işlemi ya da eylemi nedeniyle doğan zararlardan dolayı.

İdari Yargılama Usulü Yasası'nın 2/1-b maddesi gereğince İdare'ye karşı, idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerektiği, yargı yolunun dava şartı olduğu, belirlenen bu hukuki niteleme ışığında, yargı yolu bakımından mahkemenin görevli olmadığı kanaatine varıldığı gerekçesi ile yargı yolu bakımından görev nedeniyle HMK 114/1-b, 115/2-b maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

2577 Sayılı İdare Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinde; idari dava türleri sayılmıştır. Bu hükme göre, idari davalar; idari işlemler hakkında açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ve kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalardan ibarettir. Bir davanın tam yargı davası olarak nitelendirilebilmesi için, ortada öncelikle bir idari işlem veya eylemin bulunması ayrıca, bu işlem veya eylem sebebiyle kişisel bir hakkın ihlal edilmiş olması gerekir.

Davada, davacıdan tahsil edilen bedellerin hukuka aykırı bulunduğu ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili talep edilmekte olup idari işlemin iptali talebinde bulunulmamaktadır.

Uyuşmazlığın, vergiyi doğuran olay, mükellefiyet, muafiyet, istisna gibi vergi hukukuna ilişkin konulara ilişkin olmayıp, davacının bilgi ve iradesi olmaksızın, kredi kartı hesabından, davalı Vergi Dairesine haksız şekilde yapıldığı ileri sürülen ödemenin, TBK'nın 77-82. maddeleri gereğince sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan tahsili niteliğinde olduğu, buna göre uyuşmazlığın, özel hukuku ilgilendirdiği ve çözüm yerinin adli yargı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının talebinin haksız ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi olduğuna göre, mahkemece; davada adli yargının görevli olması nedeniyle (diğer tefrik edilen dosyalarda dikkate alınarak) karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine ilişkin hüküm kurulması doğru görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.3. maddesi gereğince KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip İş Bu Karar İlamı E-İmza ile İmzalanmıştır.