Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2024/95 K.2024/326

Mahkemece verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının Fransa ve Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde müteahhitlik işleri yaptığını, davacının Fransa'da kurulu şirketi ile Türkmenistan'da kurulu ... isimli şirket ve davalılardan ...

A.Ş. ("...") ortak olarak, Türkmenistan'da bir inşaatın müteahitliğini yaptıklarını, taraflar arasındaki anlaşma doğrultusunda davacının Türkmenistan'daki bu işten doğan hak edişlerinin ...'ın hesabına yatırıldığını, davacı adına ... hesabına yatan bu tutarların ...'ın sahibi olan ..., ...

İnşaaat ya da ... (...'in oğlu) tarafından ...'ün şahsi hesabına yatırılacağını, diğer davalı ...'in Temmuz 2019 tarihinde Gürcistan'da altyapı inşaatı işini aldığını, bu işi gerçekleştirmek için finansmana ihtiyacı duyması nedeniyle, bu işi birlikte yapmayı ... ve ...'e teklif ettiğini, ..., ... ve ... adi ortaklık şeklinde kendi aralarında yapmış oldukları anlaşma ile ...'in Gürcistan'da almış olduğu alt yapı inşaatı işine ortak olduklarını, Gürcistan'da gerçekleşecek bu işe finansman olarak davacının ... uhdesinde bulunan parasından toplamda 48.538,00 USD'nin ...'e gönderildiğini, gönderilen paranın davacının parası olduğunu,

... ve ...'in, ...'e 16.179,00 USD tutarında borçlandıklarını, davalılar tarafından ortaklık gereklerinin yerine getirilmemesi ve davacıya olan borçların da ödenmemesi nedeniyle, davacı tarafından ortaklık için yatırılan paranın tahsili amacıyla davalılar aleyhine Gaziosmanpaşa 6. İcra Müdürlüğü 2021/71653 E. sayılı icra takip dosyası başlatıldığını, davalıların haksız olarak itiraz ederek takibi durdurduklarını belirterek, davanın kabulü ile icra takibine vaki itirazın iptaline, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davalının ve davacının tacir olmadığını, davanın Asliye Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, davacının ikamet adresinin Ankara olduğundan bahisle, yetki itirazında bulunduklarını, ayrıca davanın zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

Mahkemece, davaya konu Gaziosmanpaşa 6. İcra Dairesi'nin 2021/71653 E. sayılı takip dosyasında takip tarihi itibariyle, davalı borçlunun, takip dosyasındaki diğer borçluların ve alacaklının yerleşim yerinin Gaziosmanpaşa/İstanbul olmadığını, İİK'nun 50. maddesi ve HMK'nun yetki hükümleri çerçevesinde yetkisiz İcra Dairesinde takibin başlatılmış olduğundan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davalı ile birlikte diğer dosya davalıları hakkında başlattıkları icra takibine karşı davalı ... ve ... vekili tarafından yalnızca dosya borcuna itiraz edildiğini, herhangi bir yetki itirazında bulunulmadığını, icra takibinin ve davanın dayanağı olan, hukuki ilişkinin niteliğine göre HMK'nun 59.ve 60. maddeleri gereğince taraflar arasında mecburi dava arkadaşlığının bulunduğunu, zorunlu dava ve takip arkadaşlığı olması nedeniyle taraflardan biri için yetkili olan yer icra dairesi diğer borçlu içinde yetkili hale geldiğini, bu nedenle takibin başlatıldığı Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğü'nün tüm borçlular yönünden yetkili icra müdürlüğü olduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Davada, taraflar arasında düzenlendiği iddia edilen adi ortaklık sözleşmesi gereğince alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talep edilmektedir.

Dosya kapsamından, davacı tarafından davalılar ..., ... ve ... Müt.Müh.A.Ş aleyhine başlattığı icra takibi ile taraflar arasında düzenlenen adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsilinin talep edildiği, vaki itiraz üzerine 19/11/2021 tarihli dava dilekçesi ile itirazın iptali davası açıldığı, Ankara 6. Asliye Ticaret mahkemesinin 2022/532 E.sayılı dava dosyasının 2.celsesinde davalı ... yönünden davanın tefrikine karar verildiği, daha sonra davalı ... ile ilgili Ankara 6. Asliye Ticaret mahkemesinin 2023/132 E., 2023/245 K.sayılı ilamı ile "Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatılmış olduğundan davanın özel dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verildiği anlaşılmıştır.

TBK.'nun 620.maddesinde; "Adi ortaklık;sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir" olarak tanımı yapılmıştır. Adi ortaklık, ekonomik ve hukuki yönden bağımsız birden fazla gerçek veya tüzel kişinin bir sözleşme bağı çerçevesinde bir araya gelmesi ile oluşan ilişki olarak adlandırılmaktadır. Adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmamaktadır. Tüzel kişiliği bulunmayan adi ortaklığa karşı açılacak davalarda adi ortaklığın taraf ehliyetinden bahsedilemeyeceğinden, adi ortaklığı oluşturan ortakların davaya taraf olması, uyuşmazlık konusu olan hak ve hukuki ilişki gereği birlikte hareket edilmesi zorunludur (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 23/01/2024 tarih, 2023/5383 E.,2024/366 K.sayılı ilamı).

HMK'nun 59 ve 60. maddelerinde; hangi hallerde mecburi dava arkadaşlığının söz konusu olacağı belirtilmektedir. Bu durumda maddi hukuka göre bir hakkın birden fazla kişi tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi halinde mecburi dava arkadaşlığının söz konusu olduğu, mecburi dava arkadaşlığında ancak birlikte dava açılabileceği veya aleyhlerine de birlikte dava açılabileceği hükmü getirilmiştir.

Mecburi dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır. Ayrıca duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemleri, usulüne uygun olarak davet edildiği halde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade eder. Maddi mecburi dava arkadaşları, ibra, sulh, feragat, kabul gibi maddi hukuk işlemlerinde birlikte hareket etmek zorundadır.

Ayrıca, HMK'nın 166/1.maddesinde; "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir".hükmü düzenlenmiştir.

Öğretide ve yerleşik Yargıtay uygulamasında kararlılık kazanan görüşlere göre kural olarak davalardan biri hakkında verilecek hükmün diğer davanın sonucunu etkileyeceğinin anlaşılması halinde davalar arasında fiili ve hukuki irtibatın varlığının kabulü gerekir.

Dava dilekçesinde, dava konusu edilen alacağın adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklandığı, davalının adi ortaklık sözleşmesinde yer aldığı, asıl dosya olan Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/532 E.sayılı dava dosyasında verilecek kararın davalı ... yönünden de etkili olacağı anlaşıldığından, tefrik edilen dosya ile Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/532 E.sayılı asıl dosya arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, mahkemece; adi ortaklık ilişkisinde mecburi dava arkadaşlığı bulunması nedeniyle, biri hakkında verilecek kararın diğeri içinde etkili olacağından tefrik edilen 2023/132 E.sayılı dava dosyası ile aynı mahkemenin 2022/532 E.sayılı dava dosyasının birleştirilerek, birlikte görülmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile önce tefrik kararı, ardından "yetkisiz icra dairesinde başlatılan takip nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine" ilişkin kararı ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Belirtilen nedenlerle, mahkemece; usule aykırı olarak ayrılan dosyaların birleştirilmesine karar verilerek, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, hakkında tefrik kararı verilen ... aleyhine açılan davanın "Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığından bahisle dava şartı yokluğundan usulden reddine" ilişkin hüküm kurulması doğru görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nun 353/1-a,3-5 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK.'nun 355. md. hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Başkan · ... · e-imzalıdır Üye · ... · e-imzalıdır Üye · ... · e-imzalıdır Katip · ... · e-imzalıdır İş Bu Karar İlamı E-İmza ile İmzalanmıştır.