Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2021/604 K.2022/1650

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda, davanın kısmen kabulüne dair hükme karşı, süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü:

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 6001 Sayılı Kanunun 30.maddesi 5.fıkrasında yer alan, geçiş ücretlerini ödemeden, geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin on katı tutarında ibaresinin, dört katı tutarında olarak düzenlendiğini, 4046,

3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden işletici şirket tarafından geçiş ücretlerini ödemeden giriş - çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir şeklinde değiştirildiği,

davalı borçlu aleyhine Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2018/5576 esas sayılı dosyası ile ihlalli geçişlere ilişkin takibe girişildiğini ve borçlunun takibe itirazı sonrası bu davanın açıldığını, geçiş ücretinin 10 katı tutarında ceza eklenerek belirlenmişse de 25/05/2018 tarihinde yürürlüğe giren yasa uyarınca, asıl alacak içinde yer alan geçiş ücretine eklenen ek cezanın 4 katına indirildiğini, takip talebinde 26.249,39 TL olarak talep edilse de bu nedenle takip tarihi itibariyle 11.910,11 TL'ye indirildiğini, davalı borçluya ait ... plakalı araçla 27/05/2017 - 17/10/2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını,

davalıya ait aracın otoyolu kullandığı alanlarda, HGS/OGS hesaplarının müsait olmadığını, sorumluluğun davalıda olduğunu, davalının itirazının iptali ile asıl alacak olan ihlalli geçiş bedelleri ile ceza bedellerine temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilerek takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalı tarafın araçlarının otoyol ve köprü geçişini kullandıktan sonra otomatik veya nakit ödeme yapmadan ihlalli geçiş yaptığı, dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile 4 kat ceza tutarı ile birlikte toplam 10.329,25 TL alacağın mevcut olduğu,

takip konusu alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına da hükmedildiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davalının Ankara 6. İcra Müdürlüğünün, 2018/5576 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının 2.065,85 TL asıl alacak ve 8.263,40 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 10.329,25 TL alacak üzerinden iptaline, takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağın %20'si oranında 413,17 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihlalli geçiş ücretlerinin eksik hesaplandığını, geçişte ücretin ödenmemesi ile birlikte davalı taraf temerrüde düştüğünden bu tarihten itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca avans faiz uygulanması gerektiğini, KDV taleplerinin kabul edilmemesinin hatalı olduğunu, icra inkar tazminatının eksik hesaplandığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

İhlalli geçiş ücretinin eksik hesaplanıp hesaplanmadığı, hükmedilen faizin hatalı olup olmadığı, KDV talebi ve icra inkar tazminatı hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, otoyol ve köprülerden geçiş ücretini ödemeden geçiş sebebiyle, geçiş ücreti ile birlikte ceza tutarı ve ferilerinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Ankara 6. İcra Dairesi'nin 2018/5576 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, 24.417,25 TL asıl alacak (geçiş ücreti-para cezası), 1.552,64 TL işlemiş faiz, 279,50 TL KDV olmak üzere toplam 26.249,39 TL alacağın tahsili için davacı şirket tarafından davalı şirkete karşı ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emri tebliğ edilen borçlunun borca itirazı üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

6001 sayılı Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30.maddesinin 5.fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…)”

Aynı maddenin 7.fıkrası ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.” şeklindedir.

Dosya kapsamından, davalı şirkete ait aracın çeşitli tarihlerde çok sayıda ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği anlaşılmış olup yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren 15 gün sonra temerrüde düştüğü, bu nedenle davacı vekilinin geçiş ücreti ve para cezası üzerinden işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmış, ne var ki ilk derece mahkemesince bu hususta bir inceleme yapılmadığı, işlemiş faiz hesabının yapılmadığı, davacının işlemiş faiz alacağı yönünden olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmadığı anlaşılmış, davacı vekilinin bu hususa yönelik istinaf itirazı yerinde görülmüştür.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. Maddesinin (c) bendinde “ Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler” matraha dahil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan davacı vekilinin işlemiş faiz için KDV isteminin yerinde olduğu, geçiş ücretleri için uygulanan KDV oranının %8 olduğu dikkate alındığında geçiş ücretine uygulanan işlemiş faiz için de aynı oranda KDV hesaplanması gerektiği, hal böyleyken ilk derece mahkemesince takip konusu KDV alacağı hususunda olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmaması da usul ve yasaya aykırıdır.

Dava konusu alacak likit olduğundan ihlalli geçiş ücreti ve dört katı tutarındaki ceza toplamı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken sadece ihlalli geçiş ücreti alacağı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıya yükletilmesi de isabetli olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2022

Başkan Üye Üye Katip