Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2022/2459 K.2022/2083

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda, davanın usulden reddine dair hükme karşı, süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü:

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, 3996 Sayılı Bazı Yatırım Ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu’nun işletme hakkı sahibi; davalı ise, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan gerçek kişi olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde;

geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmaktadır.

Bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun’un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, davalı adına kayıtlı bulunan... plaka sayılı araçlar ile muhtelif saat ve tarihlerde ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yapıldığını, bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri, bu ücretlere ait gecikme cezaları, bu ücretlerin icra takip tarihine kadar işlemiş faizleri ile işlemiş faizin KDV'si toplamı 104.981,55TL olduğunu,

geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine icra takip dosyası üzerinden ödenmeyen geçiş ücretleri ve yasal ceza bedellerinin ödenmesinin sağlanması amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalının ise, takibe konu edilen borcun bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini, geçiş ücretleri üzerine yürütülen gecikme cezası faiz niteliğinde bulunmadığından faize faiz yürütülemeyeceğine ilişkin kuralın somut olayda uygulama yerinin bulunmadığını beyanla, davanın kabulü ile Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2017/21679 sayılı dosyasında davalı/borçlunun icra takibine vaki itirazının iptaline,

icra takibinin 21.009,00 TL geçiş ücreti, 83.972,55TL gecikme cezası olmak üzere toplam 104.981,55 TL asıl alacak yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2017/21679 Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, tarafınca borca ve yetkiye itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulması üzerine davacı tarafından bu davanın açıldığını, olay tarihinden ilgili köprüden yapılan geçişlerin tamamının ödendiğini, kendisinin hiçbir kusurunun olmadığı ve geçiş ödemelerini eksiksiz yaptığı halde haksız biçimde kesilen para cezasının hukuk devletinde kabul edilmeze bir durum olduğunu, ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte kendisinin kaçak geçiş yapmış olduğunun varsayıldığında Karayolu geçişlerinde uygulanan 15 gün içerisindeki ceza bildirimlerinin kendisine yapılmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacı tarafından davalı hakkında işletmekte olduğu otoyollardan ihlalli geçiş yaptığından ve söz konusu ücretin ödenmediğinden bahis ile icra takibi yapıldığı, davalı tarafından icra takibine yetki itirazında bulunarak yetkili icra dairesinin Antalya İcra Dairesi olduğu belirtilerek itiraz edildiği,

itirazın iptali davasının görülebilmesi için yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir icra takibinin bulunması gerektiği, bu nedenle yetki itirazının incelenip sonuçlandırılmadığı sürece geçerli bir icra takibinden söz edilemeyeceği, yukarıda aktarılan BAM kararında da belirtildiği üzere yapılan icra takibinin geçiş ücreti 4 katı tutarında para cezasının toplamı üzerinden yapıldığı,

para cezasından kaynaklanan borcun TBK'nın 89 maddesinde düzenlenen para borçlarından olmadığı bu nedenle davacının (alacaklının) ödeme zamanındaki yerleşim yerindeki mahkemelerin yetkili kabul edilemeyeceği, bu kapsamda davalı şirket merkezinin Muratpaşa/Antalya'da bulunduğu anlaşılmakla söz konusu merkezin Antalya İcra Dairelerinin yetki sınırları içerisinde olduğu,

6100 sayılı HMK'nın 6.maddesi gereği mevcut davada davalının bulunduğu yer icra dairesinin yetkisine yapmış olduğu itirazın usul ve yasaya uygun olduğundan ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu yetki kuralı çerçevesinde davacının açmış olduğu davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Dava konusu alacağın tahsili yönünden Ankara İcra Dairelerinin yetkili olup olmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, otoyol/köprü geçiş ücreti ve cezasının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava konusu alacağın (geçiş ücreti ve para cezası) tahsili için davacı şirket tarafından Ankara 15. İcra Müdürlüğünün 2017/21679 Esas sayılı dosyası ile davalı şirkete yönelik icra takibi başlatıldığı, takip talebinde, davacı şirketin adresinin “...Ankara” olarak belirtildiği görülmüştür.

Dava konusu geçiş ücreti ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre geçiş ücreti ile birlikte genel hükümlere göre tahsil edilebileceği düzenlenen ihlalli geçişten kaynaklanan ceza tutarının, götürülecek borçlardan olduğu,

6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 89. Maddesi uyarınca dava konusu geçiş ücreti ve cezasının tahsili yönünden davacı şirketin merkezinin bulunduğu Ankara ili icra dairelerinin yetkili olduğu gözetilerek (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23461 Esas 2021/9283 Karar sayılı ilamı) mahkemece işin esasına girilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile dava konusu alacak yönünden yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı, bu nedenle ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığı gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK.nın 353/1-a.4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/12/2022

Başkan Üye Üye Katip