Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2019/1136 K.2021/2332

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/02/2019

NUMARASI ... DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 09/12/2021

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 10/12/2021

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... ... AŞ. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan ... adına kayıtlı bulunan ve onun yönetimindeki,,,, plakalı aracın 13.12.2015 tarihinde Kayseri ilinden Kırşehir istikametine giderken meydana gelen tek taraflı trafik kazasında müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, kolunda yaralanmaya bağlı kalıcı olarak hareketinin kısıtlandığını, müvekkilinin olayda kusuru bulunmadığını, davalı ... şirketinin işleten gibi sorumlu olduğunu,

Kayseri 7.Noterliği nezdinde davalı ... şirketine 24.06.2016 tarihinde müracaat etmelerine rağmen bir sonuç alamadıklarını belirterek kaza sonucunda müvekkilinin kolundaki kalıcı hareket kısıtlaması nedeniyle uğradığı zararın karşılanması amacıyla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL'nin davalı şirketten ihtar tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap süresi geçtikten sonra verdiği cevap dilekçesinde, başvuru koşulunun gerçekleşmediğini, başvurunun usulden reddi gerektiğini, kusur ve maluliyetin tespiti gerektiğini, geçici iş göremezliğin teminat kapsamında bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, alınan aktüerya uzmanı bilirkişi raporunda davacının sürekli iş göremezlik zararının 16.616,37 TL olarak hesaplandığı, davalı ... şirketinin ZMMS poliçesi nedeniyle akdi sorumlu olarak temerrüde düştüğü 14.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile işbu tazminattan sorumlu olacağı, davacının UYAP sistemi üzerinden alınan nüfus kayıt örneğinin incelenmesinde kaza yapan.... plakalı araç sürücüsü ...'ün davacının oğlu olduğu, akrabalar arasındaki taşıma hatır taşıması olmayacağından (Aynı doğrultuda Yargıtay 17.HD.2015/17749 E-2018/9676 K) tazminattan indirim yapılmayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 16.616,37-TL.maddi tazminatın 14.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davanın kesin hüküm sebebiyle dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, dava konusu uyuşmazlığın daha önce Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ..... sayılı dosyadan görüldüğünü ve davacının 26.05.2016 tarihli davadan vazgeçme (feragat) beyanı doğrultusunda 01.11.2016 tarihinde ‘davanın vazgeçme sebebiyle reddine’ karar verildiğini, davacı tarafından müvekkil şirkete dava öncesi başvuru yapılmadığından dava şartının yerine getirilmediğini,

davacının maluliyet oranının tespiti için .... alınmış olan rapordaki maluliyet oranına dayanan hesap raporunun kabulünün ve 09.04.2018 tarihli maluliyet raporunun hükme esas alınması mümkün olmadığını, gerçek maluliyet oranının tespit edilebilmesi için dosyanın Adli Tıp 3.İhtisas Kuruluna gönderilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik zararlarından dolayı sorumlulukları bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Kesin hüküm bulunup bulunmadığına ilişkin olarak,

6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanununun 114/1-i maddesinde tanımlanan şekilde "aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış "olması dava şartıdır. Kesin hüküm, hem bireyler için hem de devlet için hukuki durumda bir kararlılık ortaya koyar. Bununla, hukuki güvenlik ve yargı erkine güven sağlandığından kamu yararı ile doğrudan ilgilidir. Hemen belirtilmelidir ki, kesin hükmün amacı; kişiler arasındaki uyuşmazlıkların kesin bir biçimde çözümlenmesidir.

Bu amacın gerçekleşmesinde, hem kişilerin hem de Devletin yararı vardır. Çünkü kişiler, uyuşmazlığın kesin bir biçimde sonuçlanması için dava sırasında bütün olanaklarını kullanırlar ve dava sonucunda verilecek kararla artık, bu uyuşmazlığın sona ermesini isterler. Bu açıdan, Devletin de menfaati söz konusudur. Çünkü Devlet, mahkemelerin sınırsız bir biçimde aynı uyuşmazlık (dava) ile sürekli ve yinelenerek meşgul edilmesini istemez.

Dava konusu uyuşmazlık hakkında kesin hüküm bulunuyorsa, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeni bir dava açılamaz.

Kesin hüküm itirazı, davanın her aşamasında ileri sürülebilir ve mahkemenin de; (Yargıtay’ın da) davanın her aşamasında kesin hükmün varlığını kendiliğinden gözetip, davayı kesin hükümden (dava şartı yokluğundan) reddetmesi gerekir. Yine kesin hüküm itirazı mahkemede ileri sürülmemiş olsa dahi, ilk defa Yargıtay'da (temyiz veya karar düzeltme aşamasında) ve dahası bozmadan sonra da ileri sürülebilir. Bu bakımdan usulü kazanılmış hakkın istisnasıdır ve tarafların iradesine de bağlı olmayan mutlak bir etkiye sahiptir. O nedenle kesin hükmün varlığının, yargılamanın bir kesiminde nazara alınmamış olması diğer bir kesiminde ele alınmasını engellemez.

Maddi anlamda kesin hükmün koşulları 1086 sayılı HMK’nın 237. maddesinde açıklanmıştır. Birinci dava ile ikinci davanın müddeabihlerinin (konusunun), dava sebeplerinin (vakıaların) ve taraflarının aynı olması maddi anlamda kesin hüküm oluşturur.

6100 sayılı HMK’nın 303/1. maddesi de “Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.” şeklinde benzer bir düzenleme içermektedir.

Kesin hükmün ilk koşulu, her iki davanın taraflarının aynı kişiler olması; ikinci koşulu, müddeabihin aynılığı; üçüncü koşulu ise, dava sebebinin aynı olmasıdır.

Kesin hükmün ikinci koşulu olan müddeabih, dava konusu yapılmış olan hak, yani dava ile elde edilmek istenilen sonuçtur. Önceki dava ile yeni davanın müddeabihlerinin (konularının) aynı olup olmadığını anlamak için hakimin, eski davada verilen kararın hüküm fıkrası ile yeni davada ileri sürülen talep sonucunu karşılaştırması gerekir. Eski ve yeni davanın konusu olan maddi şeyler fiziki bakımdan aynı olsa bile, bu şeyler üzerinde talep olunan haklar değişikse, müddeabihler aynı değil demektir.

Kesin hükmün üçüncü koşulu ise dava sebebinin aynı olmasıdır. Dava sebebi, hukuki sebep olmayıp, davacının davasını dayandırdığı vakıalardır. Öyle ise; her iki davanın da dayandığı maddi vakıalar (olaylar) aynı ise, diğer iki koşulun da bulunması halinde kesin hükmün bulunduğundan söz edilebilir.

Somut olayda, ilk davanın kasko poliçesine dayalı olarak açıldığı, eldeki davanın ise zorunlu mali mesuliyet sigortacısına karşı açıldığı ve kesin hüküm bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Gerçek zarar miktarı, hak sahibinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır.

Hak sahiplerinin bakiye ömürleri önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvellerine göre saptanmakta iken, .... ilk peşin sermaye değerinin hesaplanmasında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir.

Gerek diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve gerekse bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği de göz önüne alınarak, ülkemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu’na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına Yargıtay 17.Hukuk Dairesi’nce de karar verilmekle görüş değişikliğine gidilmiştir.

(Yargıtay 17.HD 22/12/2020 tarih, 2019/5206 E. – 2020/8874 K. sayılı ilamı, 14/01/2021 tarih 2020/2598 E. – 2021/34 K. sayılı ilamı) Bu itibarla, tazminat hesaplanmasında TRH 2010 Tablosu’nun kullanılmasında bir isabetsizlik görülmemiş ise de. Anayasa Mahkemesi’nin 17/07/2020 tarih 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile.

KTK’nun 90. maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” bölümündeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz bu cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir.

Bu nedenle aktüer raporunda %1,8 teknik faiz tatbik edilmesi doğru görülmemiş ise de, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 21/6/2021 tarih ve .... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, karara esas alınan rapordaki hesap biçiminin davalı lehine olması ve aleyhe hüküm kurma yasağı gereği tazminat hesap biçimi kaldırma sebebi yapılamayacağından bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.

Bu gerekçelerle, davalı ... ... AŞ. vekilinin istinaf başvurusunun HMK.nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.