Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2019/3045 K.2022/1054

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili, davalı ... Otobüsleri AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 27/05/2017 tarihinde, davalı ... Turizm Lojistik Gıda İnşaat Organizasyon Oto Kiralama Taşımacılık Tekstil Seyahat Acentaları Limited Şirketi adına kayıtlı, davalı ... Otobüs AŞ adına taşıma yapan ... plakalı otobüsün davalı ... idaresindeyken yapmış olduğu kaza sonucu davacı ... ve ...'nin kızları, diğer davacıların kardeşleri olan ...'in hayatını kaybettiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurlu olduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacılar ... ve ... için 1.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi için temerrüt tarihi olan 24/03/2018 tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte, davacılar ... ve ... için 100.000,00'er TL, diğer davacılar için 75.000,00'er TL manevi tazminat sigorta şirketi hariç diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Otobüsleri AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya yetkili mahkemenin Bursa Osmangazi mahkemeleri olduğunu, davalı şirketin işleten olmadığı gibi sürücünün de işvereni olmadığından davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, dava zamanaşımı süresinin dolduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalı şirkete yüklenebilecek kusurun bulunmadığını, kaza sırasında emniyet kemeri takmayan müteveffanın müterafik kusurlu olduğunu, davacı anne-babanın destek olgusunu ispat etmesi gerektiğini, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Turizm Lojistik Gıda İnşaat Organizasyon Oto Kiralama Taşımacılık Tekstil Seyahat Acentaları Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya görevli mahkemenin taşıma ilişkisi nedeni ile tüketici mahkemesi olduğunu, kaza yapan aracın kayıt maliki davalı şirket olsa da işletenin davalı ... firması olması nedeni ile davalıya husumet düşmediğini, kazanın meydana gelmesinde davalı şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacı anne-babaya destek tarafından yapılan sürekli ve düzenli yardımın ispat edilmesi gerektiğini, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...

Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya yetkili mahkemenin Sarıyer İstanbul mahkemeleri olduğunu, kazaya karışan ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortasının davalı sigorta şirketi tarafından yapıldığını, kaza nedeni ile doğan zarardan davalı şirketin poliçe limiti ile sınırlı olarak ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, kazanın oluşuna ilişkin kusur durumunun ve destek olgusunun usulüne uygun olarak belirlenmesi gerektiğini, zarar hesabı için seçilecek bilirkişinin aktüerler siciline kayıtlı kişilerden olması gerektiğini,

davacıların kaza nedeni ile elde ettikleri gelirin tazminattan indirilmesini, davalı şirketin yalnızca dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olabileceğini, uygulanması gereken faizin ise yasal faiz olduğunu, belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme; davalı ... Otobüsleri AŞ adına taşıma yapan ve davalı ...

Turizm Lojistik Gıda İnşaat Organizasyon Oto Kiralama Taşımacılık Tekstil Seyahat Acentaları Limited Şirketi adına kayıtlı otobüsün davalı ... idaresindeyken yaptığı kaza sonucunda, araçta yolcu olarak bulunan ...'in hayatını kayıp ettiğini, kazanın meydana gelmesinde sürücünün tam kusurlu olduğunu, müteveffanın ise kusurunun bulunmadığını, kaza nedeni ile kızlarını kayıp eden davacılar ... ve ...'in destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceklerini ve müteveffanın ölüm tarihinde ...

Üniversitesi İİB Fakültesi 3.sınıf öğrencisi olması nedeni ile yapılan araştırmalar doğrultusunda asgari ücretin iki katı üzerinden gelir elde edebileceği kabul edilerek destek tazminatı hesabı yapıldığını belirterek, davacılar ... ve ...'in tüm davalılara yönelik maddi tazminat davalarının kabulü ile; davacı ... için 151.335,40-TL (davalı sigorta şirketinin limit dahilinde 132.430,00-TL kısmından sorumlu olmak üzere) davacı ... için 225.774,86-TL (davalı sigorta şirketinin limit dahilinde 197.570,00-TL kısmından sorumlu olmak üzere) destek zararının davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

alacaklara davalı sigorta şirketi yönünden 24/03/2018 temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden 27/05/2017 kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, davacıların davalılar ... Otobüsleri A.Ş., ..., ... Turizm Lojistik Gıda İnşaat Organizasyon Oto Kiralama Taşımacılık Tekstil Seyahat Acentaları Ltd.

Şti.'ne yönelik manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile; davacı ... için 50.000,00-TL, davacı ... için 50.000,00-TL, davacı ... için 20.000,00-TL, davacı ... için 20.000,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müteveffa gelirinin emsal araştırmasında olduğu gibi 5.459,57-TL olarak alınmamasının hatalı olduğu gibi, 21 yaşında hayatını kayıp eden müteveffanın yakınları için takdir edilen manevi tazminat miktarının da son derece yetersiz olması nedeni ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Otobüsleri AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı anne ve baba yönünden destek tazminatı hesaplanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi, destek gelirinin asgari ücretten fazla alınmasının da hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının da fahiş olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; müteveffanın okuduğu okula dair geçerli resmi kayıtlar getirtilmeden, yetersiz belgeye göre müteveffanın asgari ücretin iki katı ücret alacağı kabulü ile hesap yapılmasının ve %20 müterafik kusur indirimi yapılmamasının usul ve yasaya aykırı olması nedeni ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davacılar vekili, davalı ... Otobüsleri AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar tarafından 09/04/2018 tarihinde açılan davada; davacılar ... ve ...'in kızları, diğer davacıların kardeşi olan ...'in yolcu olarak bulunduğu otobüsün yapmış olduğu kaza nedeni ile hayatını kaybetmesi nedeni ile, aracın sürücüsü, işleteni, işletme adı sahibi ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısına karşı destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat isteminde bulunulmuştur. Mahkemece maddi tazminat istemlerinin kabulüne, manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili, davalı ... Otobüsleri AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.

Davanın dayanağı olan kazanın meydana geldiği ... plakalı otobüsün davalı ... Turizm Lojistik Gıda İnşaat Organizasyon Oto Kiralama Taşımacılık Tekstil Seyahat Acentaları Limited Şirketi'ne ait olup, müteveffa ...'in, davalı ... Otobüsleri AŞ adına kesilen bilet ile taşıma sözleşmesi kapsamında yolcu olarak taşındığı anlaşılmaktadır. 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsamaktadır.

Anılan Kanun'un 3/1-k maddesinde tüketicinin; “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi”, 3/1-l maddesinde ise tüketici işleminin; “mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi” ifade edeceği düzenlenmiş, aynı Kanun'un 73/1. maddesinde; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu hüküm altına alınmıştır.

Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her safhasında re'sen gözetilmelidir. Somut olayda, davacıların desteği ile davalılar ... Turizm Lojistik Gıda İnşaat Organizasyon Oto Kiralama Taşımacılık Tekstil Seyahat Acentaları Limited Şirketi ve davalı ...

Otobüsleri AŞ arasındaki ilişki taşıma sözleşmesine dayanmakta olup, uyuşmazlık, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında olduğundan ve 6502 Sayılı Yasanın 73/1. maddesi gereğince tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinden, 6100 Sayılı HMK'nın 114/c maddesi gereğince davaya tüketici mahkemesi tarafından bakılması gerekmektedir.

Mahkeme tarafından, tüketici mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekili, davalı ... Otobüsleri AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf taleplerinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, HMK'nun 353/1-a.3. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, görevsiz olan mahkemece verilen davanın kabulüne dair kararın kaldırılmasına, görev konusunda bir karar verilmesi ve HMK'nın 20. maddesindeki yasal prosedürün uygulanması bakımından dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.