Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2019/3149 K.2022/1138

..

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE ... MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/07/2019

NUMARASI :...

DAVANIN KONUSU

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

KARAR TARİHİ : 22/04/2022

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 10/05/2022

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... ... ... ... ve ... Ltd. Şti. vekili ile davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 31/10/2015 tarihinde, davacı şirkete ait ... plakalı aracın sürücü ... idaresindeyken, davalı ... ... ... Tic. A.Ş.'ye ait ve diğer davalının idaresinde bulunan ... plakalı araç ile karıştığı kaza sonucunda davacı aracının hasara uğradığını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu bulunduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davacı aracında oluşan 1.000,00-TL değer azalması bedelinin dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... ... ... Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın 30/01/2008 tarihinde yapılan araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... ... ... Paz. ve ... Ltd. Şti.'ne kiralandığını ve davalının işleten sıfatı bulunmadığından davalı için davanın husumet yokluğundan reddini istemiştir.

HMK 124.maddeye göre taraf değişikliği ile davalı olan ... ... ... Paz. ve ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK 124. maddeye göre yapılan taraf değişikliğinin usulüne uygun olmadığını, kaza tarihinden itibaren iki yıllık süre geçtiğinden davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere, kazanın oluşuna ilişkin kusur raporunun ve değer azalması olup olmadığına dair bilirkişi incelemesinin usulüne uygun yapılması gerektiğini ve haksız davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme; davacıya ait aracın, davalı ... ... ... Tic.AŞ tarafından uzun dönem kiralanan araç ile karıştığı kaza sonucunda davacı aracının hasar gördüğünü, davanın önce ... ... ... Tic. A.Ş.'ye karşı açılsa da HMK 124.maddeki şartlar oluştuğundan davaya, kiralayan ... ... ... Paz. ve ... Ltd. Şti. ile devam edilmesine dair karar alındığını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'nun %100 kusurlu olduğunu, davacı aracındaki değer azalması bedelinin bilirkişiler tarafından belirlendiğini belirterek, davanın kabulüne, 18.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ... ... ... ... ve ... Limited şirketinden müşterek ve müteselsilen tahsiline karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... ... ... Paz. ve ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın yetersiz araştırmaya davayı olarak açtığı davada HMK 124/3.madde şartları oluşmamasına rağmen bu yönde taraf değişikliğine izin verilmesinin usule aykırı olduğunu, kaza tespit tutanağına dayalı olarak ve keşif yapılmadan yapılan kusur tespitine dayalı olarak karar verilmesinin, yine eksper incelemesi esas alınarak yapılan değer azalması tespitinin de karar dayanak yapılmasının ve zamanaşımı süresi dolmuş olmasına rağmen esastan karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olması nedeni ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Uğurlu vekili istinaf dilekçesinde özetle; sadece kaza tespit tutanağına göre düzenlenen kusur raporunun ve Yargıtay kararlarına uygun olmayan şekilde belirlenen değer azalmasına dair raporun hüküm kurmaya elverişli olmamasına rağmen bu rapor doğrultusunda karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olması nedeni ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davalı ... ... ... ... ve ... Ltd. Şti. vekili ile davalı ... vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç değer azalması bedeli istemine ilişkindir.

Davacı şirkete ait araç ile davalı ... ... ... ... ve ... Ltd. Şti. tarafından uzun dönem kira sözleşmesi ile kiralanan aracın karıştıkları kaza sonucunda hasar gören davacı aracında oluşan değer azalması bedelinin tahsili talep edilmiş, davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı ... ... ... ... ve ... Ltd. Şti. vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.

Dava davalı aracın kayıt maliki olan ... ... ... Tic. A.Ş.'ye karşı açılmış ancak, aracın uzun süreli kiralama sözleşmesi ile ... ... ... ... ve ... Ltd. Şti'ne kiralandığının belirlenmesi ve davacı tarafın talebi üzerine HMK 124. maddesine göre taraf değişikliği yapılarak davaya ... ... ... ... ve ... Ltd. Şti. yönünden devam edilmiştir.

HMK’nun 124.maddesinde. “Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.

Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Bu maddenin gerekçesinde de vurgulandığı üzere, taraf değişikliğini mutlak olarak davalının rızasına bağlamak yargılama ilişkisini katı bir forma bağlayacaktır ki, bu da yargılamaya hakim olan ilkelerden “usul ekonomisi ilkesi” (HMK m. 30) ile bağdaşmaz.

Ancak, HMK 124. maddeye göre yapılan taraf değişikliği isteminin kabulü koşullara bağlanmış olup; "tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması, maddi hata niteliğinde bulunması ve dürüstlük kuralına aykırı olmaması" halinde, mahkeme tarafından, karşı tarafın rızası olmaksızın taraf değişikli istemi kabul edilebilecektir.

Somut olayda, kazaya karışan ... plakalı aracın kayıt malikinin ... ... ... Tic. AŞ olduğu, kaza tespit tutanağına işleten olarak yazıldığı, ... sorgulamasında da aynı şekilde görüldüğü, dosya kapsamından; aracı uzun süreli kiralayan ... ... ... ... ve ... Ltd. Şti'nin kiralayan olduğunun davacı yanca bilindiği veya bilinebilir olduğuna dair her hangi bir delil olmadığından, değer azalması istemine dair davasını kayıt malikine karşı açan davacının, yargılama sırasında işletenin "uzun süreli kiralayan" olduğunu öğrenmesinden sonra HMK 124. maddeye göre yaptığı taraf değişikliği talebinin kabul edilmiş olması usul ve yasaya uygun görülmüştür.

Dava konusu kaza 31/10/2015 tarihinde meydana gelmiş, eldeki dava araç kayıt maliki ve araç sürücüsüne karşı, iki yıllık zamanaşımı süresi dolmadan, 17/05/2017 tarihinde açılmıştır. Her ne kadar davalı ... ... ... ... ve ... Ltd. Şti'nin HMK 124.maddeye göre taraf olarak davaya dahil edildiği tarih itibari ile iki yıllık süre dolmuş olsa da; TBK 155/1. maddeye göre "Zamanaşımı müteselsil borçlulardan veya bölünemeyen borcun borçlularından birine karşı kesilince, diğerlerine karşı da kesilmiş olur." hükmü gereğince, davalı sürücü ...'na karşı kesilen zamanaşımının davalı işleten ... yönünden de kesileceği sabit olduğundan, bu davalının zamanaşımı itirazları yerinde görülmemiştir.

Dava konusu kazanın oluşuna ilişkin kusur raporu ve davacı aracındaki hasar ile değer kaybına ilişkin rapor makine mühendisi ve hukukçu bilirkişiden alınmıştır.

03/06/2018 tarihli raporda; kazanın bölünmüş birden çok şeritli, düz asfalt aydınlatma bulunan yolda, gece vakti açık havada meydana geldiği; davalı sürücü ...'nun, gece vakti hızını hava, yol, görüş durumuna göre ayarlamayarak davacı aracına arkadan çarpması ile oluşan kazada davalı sürücünün %100 kusurlu, davacı aracını kullanan sürücü ...'un ise kusurunun olmadığı, davacı aracının ...

E 250 CGI premium tipi 2011 model araç olduğu, kaza nedeni ile arkadan hasar gördüğü, aracın kilometresinin 58.044 olduğu, kazadan önce hasar kaydının bulunmadığı, kaza nedeni ile aracın orta direk, marşbiyel, arka çamurluk, havuz sacı, arka panel tavan sacı değişim, şase düzeltme, şase kesim, tavan sacı orta direk, arka panel, havuz sacı, arka çamurluk, marşbiyel düzeltme yapıldığı, kaynak ve düzeltme yanında boyama işlemine de tabi tutulduğu, aracın kazadan önceki rayiç değerinin 125.000,00-TL, kaza sonrası ikinci el değerinin ise 107.000,00-TL olmakla, araçtaki değer azalmasının 18.000,00-TL olacağı belirtilmiştir.

Dava konusu kazanın meydana gelmesinde, davacı aracına arkadan çarpan davalı sürücünün tam kusurlu olduğu sabit olup; aracın kaza anındaki yaşı, daha önce kazası olmaması ve kazaya bağlı hasar nedeni ile boya işlemine tabi tutulması bir arada düşünüldüğünde, dava konusu kazaya bağlı hasar nedeni ile ikinci el değeri olumsuz olarak etkileyeceğinden, bilirkişi raporunda belirlenen miktar üzerinden değer azalması bedeline hükmedilmesinde de bir usulsüzlük görülmemiştir.

Tüm bu gerekçelerle; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... ... ... ... ve ... Ltd. Şti. vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının HMK.nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.