İçeriğe geç
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU
Uzmanlık
  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık
  • Şirket Danışmanlığı
  • Marka Hukuku
  • Telif Hukuku
  • Tahkim Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
Makaleler
  • Tüm Makaleler
  • Aile Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku
  • İdare ve Vergi Hukuku
  • Dolandırıcılık ve İBAN Mağduriyeti
  • Miras Hukuku
  • Trafik Hukuku
  • KVKK ve Veri Koruma Hukuku
  • Yapay Zeka ve Web3 Hukuku
  • Enerji ve Çevre Hukuku
  • Silah Suçları
  • Arabuluculuk
  • Ceza Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Medeni Hukuk
  • AİHM ve Anayasa Mahkemesi Başvuru
  • Delil Hukuku ve Emsal Kararlar
  • İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
  • İcra ve İflas Hukuku
  • Sağlık Hukuku ve Malpraktis
  • Fikri Mülkiyet, Marka ve Patent Hukuku
  • Uyuşturucu Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Kripto Para Hukuku
  • Borçlar Hukuku
  • Mevzuat ve Yargıtay Kararları
  • Forex Hukuku
  • Ticaret Hukuku
  • Tüketici Hukuku
  • Sigorta Hukuku
  • Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
  • Örgütlü Suçlar
Kaynaklar

NE YAPMALIYIM?

  • Ne Yapmalıyım?
  • Avukat Seçme Rehberi
  • Uzaktan Temsil
  • Arabuluculuk

MEVZUAT

  • TCK Rehberi
  • CMK Rehberi
  • HMK Rehberi
  • Mevzuat

HUKUKI SÖZLÜK

  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Dilekçeler
  • İnfaz Hesaplama
Karar Arşivi
  • Yargıtay Kararları
  • Danıştay Kararları
  • AYM Bireysel Başvuru
  • AYM Norm Denetimi
  • İstinaf (BAM) Kararları
  • İlk Derece Mahkeme Kararları
  • Karar Arama
Vaka Sonuçları
Hakkımızda
  • Büro Profili
  • Özgeçmiş
  • Medyada Biz
  • Çalışma İlkelerimiz
  • Çalışma Metodolojimiz
  • Online Danışmanlık
  • Ödeme
  • Kariyer
İletişim
  1. Anasayfa
  2. /İstinaf (BAM) Kararları
  3. /Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi

ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINAKARARGEREKÇELİ KARAR

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2020/2097 K.2022/2322

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

Esas2020/2097Karar2022/2322Tarih8 Aralık 2022Okuma7 dk · 1.449 kelime

KÜNYE

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi

Karar tarihi
8 Aralık 2022
Esas no
2020/2097
Karar no
2022/2322
İncelenen kararın mahkemesi
ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tarihi
06/11/2020
Numarası
2019/227 Esas 2020/478 Karar
Davacı
—
Vekili
—
Davalı
—
Vekili
—
Davanın konusu
Tazminat
Yazılma tarihi
09/01/2023
Karar metni, UYAP Emsal Karar Arama kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

1.449 kelime·7 dk okuma·4 bölüm

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 10/02/2019 tarihinde, davalı ... şirketine Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası ile sigortalı olan ve dava dışı... idaresinde bulunan ... plakalı işçi servisi ile davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu ve dava dışı ... idaresinde bulunan ... plakalı aracın karıştıkları kaza sonucunda davacının ağır şekilde yaralanarak iş göremezliğe uğradığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 4.500,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatının başvuru tarihi olan 05/03/2019 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 16/10/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile 24.501,34-TL sürekli iş göremezlik tazminatının 18/03/2020 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce davalı ... şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet sigortasının davalı ... tarafından yapıldığını, kaza nedeni ile doğan zarardan davalı şirketin poliçe limiti ile sınırlı olarak ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, kazanın oluşuna ilişkin kusur durumu ile davacı tarafın yaralanmasına ilişkin maluliyet durumunun yürürlükteki mevzuata uygun olarak belirlenmesi gerektiğini,

davacının kaza sırasında emniyet kemeri takıp takmadığının araştırılması gerektiğini, davalı şirketin yalnızca dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olabileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme; davacının yolcu olarak bulunduğu ve ... idaresinde bulunan araç ile... yönetimindeki otobüsün karıştıkları kaza sonucunda davacının vücut genel çalışma gücünü %3 oranında kayıp edecek ve 4 ay süre ile iş ve gücünden kalacak şekilde yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde, ...'un %20 oranında, ...'in ise %80 oranında kusurlu olduklarını, kaza nedeni ile davacının talep edebileceği tazminat miktarının aktüer bilirkişi tarafından hesaplandığını belirterek, davanın kısmen kabulüne 4.500,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihi olan 18/03/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile bakiye 20.001,34-TL'nin ıslah tarihi olan 19/10/2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

6704 sayılı yasanın 5.maddesi ile değişik 2918 sayılı yasanın 97.maddesine göre, davalıya başvuru yapılmadan dava açılamayacağından ve davacının usulüne uygun başvurusu bulunulmadığından, başvuru şartı yerine getirilmeden açılan davanın usulden reddine karar verilmemesinin hatalı olduğunu, maluliyet tespitinin Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelikteki usulleri göre belirlenmesi gerekirken, bu usullere uyulmadan alınan raporun bu Yönetmeliğe göre belirlenmesinin hukuka aykırı olduğunu,

davalı ... şirketinin usulüne uygun olarak temerrüde düşürülmemesi nedeni ile 4.500,00-TL'lik kısım için faiz başlangıç tarihinin dava tarihi ve tüm tazminat için de yasal faiz olarak belirlenmemesinin de usul ve yasaya aykırı olması nedeni ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan davalı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Davalı vekili, davacı tarafından davadan önce sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de; dava açılmadan önce sigorta şirketine başvuruyu düzenleyen 2918 sayılı KTK.nın 97. maddesinde “sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması” gerektiği belirtilmiş, bu yazılı başvuruya eklenmesi zorunlu ve dava şartı olan başvurunun yapılmamış sayılmasına neden olacak belgeler belirtilmemiştir.

Dosya kapsamına göre, davalının da kabulünde olduğu gibi, dava açılmadan önce, davacı tarafından, davalı ... şirketine 05/03/2019 tarihinde başvuru yapıldığı, hatta sigorta şirketi tarafından eksik evrakın tamamlanması için davacıdan talepte bulunduğu anlaşıldığından, KTK.nın 97. maddesinde belirtilmeyen belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle dava şartının yerine getirilmediğine ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.

Davacının yaralanmasına ilişkin maluliyet raporunun Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp ABD Başkanlığı'ndan alındığı, 04/11/2019 tarihli raporda; kaza sonrası davacının sağ göz kapağında yüzeysel kesi, sağ humerus kırığı bulunduğu, plak ve vida ile operasyon geçirdiği, hastanın yapılan muayenesi sonrasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre sağ omuz hareketlerinde kısıtlılık, sağ dirsek hareketlerinde kısıtlılık nedeni ile %3 oranında kalıcı maluliyetinin bulunduğu ve 4 ay süre ile iş ve gücünden kalacağı belirlenmiş olup.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre; haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybına uğranıldığı iddiası ve buna yönelik bir talebinin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Mahkeme tarafından alınan maluliyet tespitine ilişkin raporun da belirlenen bu esaslara, oluşa, usul ve yasaya uygun olması nedeni ile rapor doğrultusunda karar verilmiş olmasında bir usulsüzlük görülmemiştir.

Davalı vekili, hükmedilen tazminata avans faizi yürütülmesine de itiraz etmiştir. Ancak, davalı ... tarafından düzenlenmiş olan Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası poliçesine göre kazaya karışan aracın "otobüs" olarak nitelendirildiği, yolcu nakli ve dolayısıyla ticari amaç ile kullanıldığı sabit olup, tazminatın tamamına avans faizine hükmedilmesi gerekirken buna dair istinaf talebi olmadığından kaldırma nedeni yapılmamış ve fakat hükmedilen tazminatın 20.001,34-TL'lik kısmına avans faizi yürütülmesinde usul ve yasaya aykırı yön görülmemiştir.

Davalı vekilinin faizin başlangıcına yönelik istinaf taleplerinin incelenmesinde; 26/04/2016 tarihinde 2918 Sayılı Yasanın 99. maddesinde yapılan değişiklik ile getirilen "Sigortacılar, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi gereğince, sigortanın temerrüdü için Genel Şartlarda belirtilen belgeler ile sigorta şirketine müracaat zorunludur. Davacının eksik evrak ile müracaat etmesi halinde sigorta şirketinin temerrüdü gerçekleşmeyeceğinden davacı ancak dava tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edebilir.

Somut olayda davacının yaralanması nedeniyle, maluliyet raporu ve hesap numarası bilgisi eklenmeksizin eksik evrak ile davalı ... şirketine müracaat edildiği, davalı ... şirketinin eksik evrakların tamamlanması bakımından yapmış olduğu ihtara rağmen eksikliğin tamamlanmadığından, davadan önce davalının temerrüdü gerçekleşmemiştir. Bu durumda davalının temerrüdü açılan dava ile gerçekleştiğinden, davacı lehine hükmedilen tüm tazminat yönünde dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken, buna dair istinaf talebi olmadığından kaldırma nedeni yapılmamış ve fakat davalının istinaf talebi gözetildiğinde, yukarıda açıklanan nedenlerle tazminatın 4.500,00-TL'lik kısmına 18/03/2019 temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenlerle, davalı vekilinin sair istinaf taleplerinin reddine; davacı lehine hükmedilen tazminata işleyecek faizin başlangıcına yönelik istinaf talebinin kabulüne, mahkemece yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmamasına göre HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, mahkemece hükmedilen 4.500,00-TL'lik tazminata ilişkin faiz başlangıcının "06/05/2019 dava tarihi" olarak düzeltilerek, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararda kesinleşen yönler korunarak yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

SONUÇ / HÜKÜM

HÜKÜM

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

l-Davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile; Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 06/11/2020 tarih, 2019/227 Esas 2020/478 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;

1-Davanın kısmen kabulü ile; 24.501,34-TL sürekli iş göremezlik tazminatının 4.500,00- TL'lik kısmının 06/05/2019 dava tarihinden itibaren yasal faizi ile bakiye 20.001,34-TL'lik kısmının ıslah tarihi olan 19/10/2020 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile, davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Davacı tarafça yatırılan Selçuk Üniversitesi'nden alınan maluliyet raporuna dair düzenlenen 05/11/2019 tarihli fatura bedeli olan 700,00-TL ile Ankara Üniversitesi'nden alınan maluliyet raporuna dair düzenlenen 22/06/2020 tarihli fatura bedeli olan 323,00-TL toplam 1.023,00-TL ile 50,80-TL başvuru ve vekalet harcı, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti, 177,35-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.251,15-TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

3-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT'sinin 3 ve 13. maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 3.675,20-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.673,69-TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 418,43-TL harcın mahsubu ile kalan 1.255,26-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5-Peşin ve ıslahla alınan 418,43-TL harcın davalı taraftan alınarak davacıya ödenmesine,

6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2. maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

ll-Davalı tarafından yatırılan 418,42-TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine, lll-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, lV-Başvuran tarafça yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, V-Kararın usulüne uygun olarak taraflara tebliğine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 08/12/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan ...

Üye ...

Üye ...

Katip ...

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi, E. 2020/2097, K. 2022/2322, 8 Aralık 2022 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama

Bu karar size uygun mu?

Davanızda bu kararın emsal değerini değerlendirmek için avukat desteği alın.

Görüşme Planla

BU SAYFADA

  1. Künye
  2. Karar Metni
  3. Tarafların İddia Ve Savunmaları
  4. İlk Derece Mahkemesi Kararı
  5. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri
  6. İstinaf Harç Ve Yargılama Giderleri Yönünden
  7. Sonuç / Hüküm

Karar Bilgileri

Mercii
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi
Esas No
2020/2097
Karar No
2022/2322
Tarih
8 Aralık 2022

İlgili Kararlar

  • Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2020/2101 K.2022/2451
  • İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/2103 K.2022/2348
  • Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2020/2111 K.2022/2401
  • İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/2111 K.2022/2407
  • İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/2118 K.2022/2379
  • İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2020/2119 K.2022/2069

Tüm Arşiv

İstinaf (BAM) KararlarıYargıtay Kararları
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU

Siber suç ve ağır ceza odaklı butik hukuk bürosu. Bilişim, kripto ve dolandırıcılık mağduriyeti ile trafik kazası davalarında uzman avukatlık desteği.

InstagramLinkedIn

Hukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

MENÜ

  • Anasayfa
  • Uzmanlık Alanı
  • Makaleler
  • Makale Arşivi
  • Online Danışmanlık
  • Hakkımızda
  • Medyada Biz
  • Kariyer
  • Ödeme
  • İletişim

UZMANLIK

  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık

HUKUKI KAYNAKLAR

  • Ne Yapmalıyım?
  • Uzaktan Temsil
  • Avukat Seçme Rehberi
  • International
  • Dilekçe şablonları
  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Yargıtay Kararları
  • İnfaz Hesaplama
  • Arabuluculuk
  • llms.txt(AI keşif)

POPÜLER ARAMALAR

  • Siber Suç Avukatı
  • Dolandırıcılık Avukatı
  • Ağır Ceza Avukatı
  • Ceza Avukatı
  • Ceza Soruşturması Avukatı
  • IBAN Mağduru
  • Uyuşturucu Suçları Avukatı
  • Cinayet Avukatı

İLETIŞIM

  • Turkiye
  • 0 (850) 308 38 83
  • 0 (850) 308 38 83
  • [email protected]
  • Pazartesi — Cuma · 09:00 – 18:00

Aycan Ceylan

Hukuki Uyarı: Bu sitedeki tüm içerik, görsel ve veriler telif hakkı ile korunmaktadır. Sayfa kaynağını görüntüleme, sağ tıklama, kopyalama, öğeyi denetleme (DevTools) ve scraping dahil tüm kullanıcı etkileşimleri 6698 sayılı KVKK ve 5651/5237 sayılı Kanunlar uyarınca IP adresi, oturum bilgisi, tarayıcı/cihaz bilgileri ile birlikte loglanmaktadır. İzinsiz veri çekilmesi, kopyalanması veya tersine mühendislik halinde yasal işlem başlatılır. © Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.
© 2025 Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.KVKK Aydınlatma MetniHukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

KVKK Bilgilendirmesi

Bu site deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanır. Devam ederek kabul etmiş sayılırsınız. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde, kişisel verilerinizin KVKK aydınlatma metni kapsamında işlendiğini kabul etmiş sayılırsınız.

KVKK Aydınlatma Metni
1. Format
2. Tarih / Saat
3. Bilgiler

Görüşme formatını seçin

Tarih ve saat seçin

Randevu en az 30 dakika sonrası için verilebilir. Ofis saatleri: Pzt–Cum 09:00 – 18:00.

İletişim bilgileriniz

Randevunuz alınacak ve ödeme işlemi için sizi telefonunuzdan arayacağız.