Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/1993 K.2023/1096

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili, 08.09.2015 tarihinde davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın sokakta oynarken köpeğin saldırması sonucu panikle yola koşan davacılarından ...‘ın oğlu diğer davacıların kardeşi ...’e çarpması sonucu ...’in kazaya bağlı olarak 18.09.2015 tarihinde vefat ettiğini,

evlatlarını ve kardeşlerini kaybeden davacıların manevi olarak çok acı geçtiğini belirterek HMK’nun 107. maddesi gereğince davacı anne-baba için ayrı ayrı 5.000,00'er TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden (avans faizle) davalılardan kaza tarihinden, davacı anne –baba için ayrı ayrı 25.000,00’er TL, davacı kardeşler için ayrı ayrı 10.000,00‘er TL olmak üzere toplam 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sürücü ve işletenden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

20.04.2018 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talebini davacı anne için 46.916,14 TL’ye, baba için 37.634,10 TL‘ye yükseltmiş, 08.09.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile de davayı eda davası olarak ıslah ettiğini davacı baba için 79.069,92 TL, davacı anne için 98.571,63 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden 11.12.2015 temerrüt tarihinden, diğer davalı ...‘dan 08.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılar ... ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. .

Davalı ... vekili, çevresel faktörler davacı anne-baba ve desteğin kusurlu olduğunu, köpek tarafından kovalanan desteğin aniden yola fırlaması nedeniyle davalı İlker’in gereken özeni göstermesine rağmen kazaya engel olamadığını, hızının normal olduğunu, kusuru bulunmadığını kaza sonrası hemen polisi aradığını, tedavi süresince ihmal bulunup bulunmadığının araştırılmasını, istenen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, Ankara 20. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/881 Esas sayılı dosyasının sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, davadan önce başvuru yapılmadığını, kazaya karışan ... plakalı aracın 03.08.2015-03.08.2016 tarihleri arasında 290.000,00 TL limitle davalı şirkete zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olup sorumlulukların gerçek zara, sigortalının kusuru ve poliçe limitiyle sınırlı olduğundan kusur ve zarar yönünden bilirkişi raporu alınmasını, yeni genel şartlara göre tazminat miktarının belirlenmesi, dava tarihinden yasal faiz istenebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Bahtiyar davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davanın, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, dava dışı çocuk ... ...’ın, 08.09.2015 tarihinde ....

Cadde kavşağına yakın yerde köpek kovalaması neticesinde yola çıktığı, seyir halinde bulunan ...’ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ... marka araç tarafından çarpılması sonucu ölümlü kazanın meydana geldiği, yaya ... ...'ın önünde birlikte bisiklete binen ...'nin de bisikleti ile köpek kovalamasından korkarak karşıya geçtiği destek ... ...‘ın köpek kovalaması neticesinde zaruretten yola çıktığı, alınan kusur raporuna göre köpeğin %65 oranında, davalı ...'ın %35 oranında, müteveffa ... ...’ın, yaya geçidinin bulunmadığı yola köpek tarafından kovalanmak suretiyle çıktığı için kusursuz olduğunun belirlendiği,

aktüerya ve makine mühendisi bilirkişisi tarafından tanzim edilen 26.08.2019 tarihli rapor ile davacıların destekten yoksun kalma tazminatlarının davalı sürücünün kusuru oranında hesaplandığı, kazaya karışan aracın hususi araç olması nedeniyle yasal faize hükmetmek gerektiği, sigorta yönünden sigortaya başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası temerrüt başladığı,

manevi tazminat yönünden kaza nedeniyle anne ve babanın çocuklarını kaybetmiş olmaları, çocukların kardeşlerini kaybetmeleri nedeniyle sigorta poliçesinde manevi tazminat klozu bulunmadığndan sadece işleten ve sürücü aleyhine kısmen manevi tazminata hükmetmek gerektiğinden davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 98.571,63 TL, davacı ... için 79.069,92 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...

Sigorta A.Ş'den 11.12.2015 tarihinden diğer davalılar yönünden 08.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile müteselsilen tahsiline,, davacı ... için 5.000,00 TL ... için 5.000,00 TL ... için 2.000,00 TL ... için 2.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 08.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yerel mahkeme kararının manevi tazminat miktarı yönünden son derece yetersiz olduğunu, davacılar lehine hükmedilen maddi tazminat miktarları yönünden ... Sigorta AŞ aleyhine kurulan hükümde avans faiz uygulanması gerekirken yasal faize karar verilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

HMK’nun 355 maddesi gereğince davacılar vekilinin istinaf sebepleri ile bağlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, 08.09.2015 tarihinde davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın sokakta oynarken köpeğin saldırması sonucu panikle yola koşan davacılarından ...‘ın oğlu diğer davacıların kardeşi ...’e çarpması sonucu ...’in vefat ettiğini, evlatlarını ve kardeşlerini kaybeden davacılar için HMK’nın 107. maddesi gereğince davacı anne-baba için ayrı ayrı 5.000,00'er TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden (avans faizle) davalılardan kaza tarihinden, davacı anne –baba için ayrı ayrı 25.000,00’er TL,

davacı kardeşler için ayrı ayrı 10.000,00‘er TL olmak üzere toplam 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sürücü ve işletenden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

20.04.2018 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talebini davacı anne için 46.916,14 TL’ye, baba için 37.634,10 TL‘ye yükseltmiş, 08.09.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile de davayı eda davası olarak ıslah ettiğini davacı baba için 79.069,92 TL, davacı anne için 98.571,63 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden 11.12.2015 temerrüt tarihinden, diğer davalı ...‘dan 08.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte, davalılar ... ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş;

mahkemece desteğin kusursuz, sahipsiz köpeğin %65, davalı sürücünün %35 kusurlu olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne, davacı ...' için 98.571,63-TL, davacı ... için 79.069,92-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...

Sigorta A.Ş'den 11.12.2015 tarihinden diğer davalılar yönünden 08.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile müteselsilen tahsiline, davacılar ... için 5.000,00-TL ... için 5.000,00-TL ... için 2.000,00-TL ... için 2.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 08.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; davacılar vekili sigorta şirketi yönünden faiz türüne ve manevi tazminat miktarına yönelik istinaf sebepleri ileri sürmüştür.

Kazaya karışan araç ... marka özel otomobil olduğundan hüküm altına alınan maddi tazminata tüm davalılar yönünden yasal faiz uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediğinden davacılar vekilinin faiz türüne ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir .

6098 sayılı TBK'nın 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Kesinleşmiş ceza ve eldeki dava dosyalarındaki bilirkişi raporları, davalı sürücünün köpekten kaçarken yola çıkan desteği görmesine rağmen hızını ayarlamaması ve etkin fren tedbirine başvurmaması nedeniyle yaya ...'e çarpması sonucu davacıların oğlunun ve kardeşlerinin ölümüne neden olduğu 08.09.2015 tarihli kazada, davalı sürücünün tali kusurlu, davacıların oğlu ve kardeşleri ...’in kusursuz olduğu,

olay tarihi, zararın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurulduğunda, davacılar yönünden belirlenen tazminat miktarının hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir miktar daha yüksek olması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak davacılar vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf sebebiyle bağlı olarak (vekalet ücretlerine ilişkin istinaf sebebi bulunmadığından) istinaf isteminin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

istinafa başvuran taraf lehine olan ve istinaf sebebi yapılmayan hususlar ile kesinleşen yönler korunarak davacı anne ve baba için ayrı ayrı 15.000,00'er TL, kardeşler için ayrı ayrı 5.000,00‘er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine ve yargılama giderleri yönünden hüküm fıkrası düzeltilerek HMK.nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN

-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 20.826,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN

-Manevi tazminat yönünden davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bölüm) göre hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

-Manevi tazminat yönünden davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (MADDE-10-2) göre hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Türkiye Sigorta A.Ş'ye verilmesine,

-Manevi tazminat yönünden davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (MADDE-10-2) göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ... Bahtiyar'a verilmesine,

3-Davacı tarafından yapılan; 27,70 TL Başvuru Harcı, 273,24 TL Peşin/nisbi Harcı, 63,65 TL Tamamlama Harcı, 352,11 TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 716,70 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 2.438,90 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.438,90 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.438,90 TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine, iadesi yönünde başvurunun olmaması halinde arta kalan giderin iade edileceğinin davacıya meşruhatlı davetiye ile bildirilmesine,

II-İSTİNAF BAŞVURUSU NEDENİYLE YAPILAN HARÇ VE MASRAFLAR YÖNÜNDEN

1-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davacılara iadesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan tebligat ve posta gideri olan 65,50 TL ile 162,10 istinaf kanun yoluna başvuru harcı toplamı olan 227,60 TL yargılama giderinin sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesine,

3-Davacılar tarafından yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,

4-Kararın tebliği, kesinleştirme ve harç iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 22.12.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.