Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/2271 K.2024/91

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili, 10.06.2015 tarihinde davalının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile... plakalı otobüsün çarpışması sonucu meydana gelen kazada, otobüste yolcu olarak bulunan davacı ...’nın babası, davacı ...’nın eşi ve davacılar ... ve ...’nın çocukları ...’nın vefat ettiğini, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla desteğini kaybeden ... için 500,00 TL, ... için 500,00 TL, ... için 500,00 TL, ... için 500,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının usuli yükümlüğü olan başvuru şartını eksiz olarak yerine getirmeden dava açtığını, davanın usulden reddini, davalı şirketin söz konusu zarardan azami olarak kaza tarihindeki poliçe teminat limitleri ile sorumlu olduğunu, kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, tazminat hesaplanmasında TRH 2010 tablosunun kullanılması ve teknik faiz 1,8 olarak esas alınması gerektiğini, dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece toplanan delillere göre, davanın 10.06.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle kazaya neden olan aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olduğu, davalı sigorta şirketine sigortalı ve sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı römorkun takılı olduğu ... plaka sayılı aracın, 10.06.2020 günü saat 08:14 sıralarında, Alparslan Türkeş Bulvarını takiben Nallıhan istikametinden Ankara istikametine seyredip,

olay mahalli Hamzalar ışıklı kavşağına geldiğinde karşı istikametten gelip sola döndükten sonra Şehit Sadık Ekiz Caddesine geçiş için çıkan sürücü ...'in kullandığı... plakalı halk otobüsünün sağ yan tarafına kavşak içerisinde çarpması sonucu ölümlü ve yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiği, alınan bilirkişi raporlarına göre sürücü ...'in yönetimindeki ... plakalı aracıyla seyir halinde iken olay mahalli Hamzalar kavşağına geldiğinde, kendisine hitap eden kırmızı trafik ışığını gördüğünde mutlak olarak kavşak başında durması,

kendisine hitap eden yeşil ışığın yanmasını beklemesi ve ilk geçiş hakkını Nallıhan yönünden gelen davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araca vermesi gerekirken aksine kavşakta kendisine hitap eden kırmızı trafik ışığını dikkate almadan ve ilk geçiş hakkını ... plakalı araca vermeyerek olayın meydana gelmesine neden olduğu, böylelikle 2918 sayılı KTK'nın 84/a, 84/h maddelerinde düzenlenen kavşakta kırmızı trafik ışığına uymama ile kavşakta geçiş önceliğine uymama kurallarını ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğu,

sürücü ...'in ise, yönetimindeki tır cinsi araç ile Nallıhan yönünden Ankara yönüne seyir halinde iken olay mahalli Hamzalar ışıklı kavşağına yaklaştığında kendisine hitap eden yeşil trafik ışığını gördüğünde kavşak ortak alanına seyrini sürdürdüğü anlaşıldığından olayda kusursuz olduğunun belirlendiği, her ne kadar olay sonrasında düzenlenen trafik kaza tespit tutanağı ve davacılar vekili tarafından dosyaya ibraz olunan Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi ve Makine Yüksek Mühendisi tarafından hazırlanan raporlarda sürücü ...'e kavşağa hızlı girmesinden dolayı kusur izafe edilmiş ise de; kaza mahallinin ışıklı kavşak olduğu,

sürücü ... kendisine yanan yeşil ışığı görüp yoluna devam ettiği nazara alındığında kusurlu olduğuna ilişkin raporlara itibar edilmediği, davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı, davacıların ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden tazminat talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dosyada mevcut takograf kayıtlarında ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in şehir içi trafikte azami hız sınırını aştığı sabit iken sürücünün kusursuz olduğu yönünde düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınmasını kabul etmediklerini, hükme esas alınan bilirkişi raporu hatalı olduğunu, değerlendirme yapılırken ifade tutanakları, kamera görüntüleri, takograf kayıtları, soruşturma dosyasında alınan kusur raporu, olay yeri inceleme raporu, CD izleme tutanağı gibi verilerin incelenmediğini,

ayrıca davaya konu trafik kazasına karışan... plaka sayılı diğer aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olan ...

Sigorta Şirketi aleyhine açılan Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/564 esas sayılı dosya kapsamında düzenlenen 15.04.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in kusur oranının %75, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in kusur oranının %25 olarak belirlendiğini, dosyadaki raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağına göre;

kazanın oluşumunda... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in KTK'nın 47/1-b kuralını, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in ise 2918 sayılı KTK'nın 52/1-A kuralını ihlal ettiğinin tespit edildiğini, Beypazarı Cumhuriyet Başsavcılığı dosyası kapsamında alınan 24.06.2020 tarihli Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı raporuna göre; kazanın oluşumunda... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in in asli kusurlu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in ise tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, huzurdaki dosya kapsamında alınan 17.05.2021 tarihli rapora göre;

kazanın oluşumunda... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı kanunun 84. ve 47/b maddelerindeki kurallarını ihlal etmesi sebebiyle %100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in ise kusursuz olduğu yönünde rapor düzenlendiğini, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/564 esas sayılı dosya kapsamında düzenlenen 15.04.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre;

kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ... asli kusurlu olup kusur oranının %75, ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ise tali kusurlu olup kusur oranının %25 olarak belirlendiğini, olayla ilgili düzenlenen raporların birbiri ile çeliştiğini, Yargıtayın yerleşik içtihatları gereği raporlar arasındaki çelişki ve şüpheye matuf hususların giderilmesi için İstanbul Teknik Üniversitesi Trafik Kürsüsünden yeni bir kusur raporu alınması gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

Davacılar vekilinin HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davalının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile... plakalı otobüsün çarpışması sonucu meydana gelen kazada, otobüstü yolcu olarak bulunan davacıların desteği ...’nın vefat ettiğini belirterek desteğin eşi, çocukları, annesi ve babası için destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiş, mahkemece davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu olaydan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağında kazanın 10.06.2020 tarihinde saat 18.14 sıralarında meydana geldiği, sürücü ... idaresindeki... plakalı aracın Alpaslan Türkeş Bulvarı üzerinden seyirle Hamzalı ışıklı dönel kavşağını kullanarak Şehit Sadık Ekiz Caddesi istikametine trafik ışıklarının kırmızı yandığı sırada geçerken aracının sağ yan kısımlarına.

Alpaslan Türkeş Bulvarı Ankara istikametine seyir halinde olan sürücü ... idaresindeki ... (... römork) plakalı araç ile aracın ön kısımlarıyla çarpması ve çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın... plakalı aracı sürüklemesi ve... plakalı aracın arka kısımları ile Alpaslan Türkeş Bulvarı Ankara istikametinde yolun sağ kısmında bulunan otobüs durağına çarpması neticesinde meydana gelen kazada sürücü ...’in kırmızı ışık ihlali yaptığı, sürücü ...’in aracın hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak kuralını ihlal ettiği ve KGYS ve çevre kameralarından yapılan incelemede, ... plakalı aracın kırmızı ışık ihlali yaptığı belirtilmiştir.

Mahkemece adli trafikçi bilirkişiden alınan 22.03.2021 tarihli raporda kazanın oluşumunda... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı kanunun 84. ve 47/b maddelerindeki kırmızı ışıkta geçme kurallarını ihlal etmesi sebebiyle %100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in ise kusursuz olduğu, mahkemece Karayolları Fen Heyetinden alınan 17.05.2021 tarihli raporda kazanın oluşumunda... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in 2918 sayılı kanunun 84/a-h ve yönetmelik 157/b maddesi gereğince kırmızı trafik ışığına uymama ve kavşaklarda geçiş kuralına uymama nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in ise kusursuz olduğu belirlenmiştir.

Soruşturma aşamasında Adli Tıp Kurumundan alınan 24.06.2020 tarihli raporda, kazanın oluşumunda... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in kırmızı ışık ihlali nedeniyle asli kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in ise kavşağa seyir hızıyla kontrolsüzce girdiği solundan ışık ihlali yaparak gelen araca fren tatbik etmesine rağmen çarpması nedeniyle alt düzeyde tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/564 esas sayılı dosya kapsamında makine yüksek mühendisi bilirkişiden alınan 15.04.2021 tarihli raporda kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in %75 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in %25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece adli trafikçi bilirkişiden alınan 22.03.2021 tarihli raporda ve Karayolları Fen Heyetinden alınan 17.05.2021 tarihli raporda kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in kavşakta kırmızı ışıkta geçmeme kuralına ve kavşakta geçiş önceliği kuralına uymadığından %100 oranında kusurlu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in ise kusursuz olduğu belirlenmiş ve mahkemece hükme esas alınmıştır.

6098 sayılı TBK’nın 74. maddesi gereğince Ceza hukuku ile ilişkisinde başlığı altında “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.

Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” hükmünü içermektedir.

Hukuk hakiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı olmadığı ancak aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti, gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir. Hal böyle olunca, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır.(HGK, 24.12.2014 gün ve 2014/4-846 E., 2014/1091K). Hukuk hâkimi ceza mahkemesi kararındaki fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağını belirleyen maddi olgularla ve ceza mahkemesince verilen mahkûmiyet kararı ile bağlıdır.

Dava konusu olayda mahkemece yargılama sırasında alınan 22.03.2021 ve 17.05.2021 tarihli bilirkişi raporlarına göre sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu kabul edilerek karar verilmiş ise de, dava konusu olaya ilişkin olarak Beypazarı Cumhuriyet Başsavcılığında soruşturma dosyasının olduğu, anılan dosyada kusura ilişkin olarak alınan Adli Tıp Kurumu raporu ile mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında kusur durumuna ilişkin farklı değerlendirmelere yer verildiği,

ayrıca aynı kaza ile ilgili olarak müteveffanın yolcu olarak bulunduğu aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısına karşı açılan Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/564 esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ise kazanın meydana gelmesinde sürücü ...’in %25 oranında, sürücü ...’in ise %75 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, bu durumda öncelikle Beypazarı Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma evrakı ve ceza davası açılmış ise ceza mahkemesi dosyasının getirtilmesi,

ceza davası bulunduğunun belirlenmesi halinde ceza yargılaması sonunda belirlenecek maddi vakıanın hukuk hâkimini bağlayacağı da gözetilmek suretiyle kesinleşmesinin beklenmesi, kaza tespit tutanağı ve kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla ATK Trafik İhtisas Dairesi veya İTÜ gibi kurumlardan kusur oranları konusunda ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.