Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/2334 K.2024/93

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili ve katılma yoluyla davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili, 07.08.2019 tarihinde davalı ... Sigorta AŞ'ne zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı ... plakalı kamyon ile, davalı ... Sigorta Şirketi'ne zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı römorkun çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında ... plakalı kamyonda yolcu olarak bulunan davacıların oğlu ...'nın vefat ettiğini, müteveffanın ...

Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü öğrencisi olduğunu, dava açmadan önce davalı sigorta şirketlerine başvuru yaptıklarını, davalı ...

Sigorta AŞ tarafından davacı ... için 62.414,00 TL, davacı ... için 78.530,00 TL ödeme yapıldığını, davalı sigorta şirketleri yönünden ayrı ayrı arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını belirterek belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta AŞ yönünden 06.12.2019 tarihinden itibaren davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi yönünden 19.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, davacılar vekili 21.05.2021 tarihli bedel artırım dilekçesi ile davalı ... Sigorta AŞ yönünden bedel artırımı yapacaklarını beyan ederek tazminat talebini davacı ... için 75.753,27 TL, davacı ... için 166.803,84 TL olmak üzere toplam talebini 242.557,11 TL olarak artırmıştır.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, davacılar için toplam 140.944,00 TL ödeme yaptıklarını, talep edilen bakiye miktarın haksız olduğunu, davalı şirketin borçtan ibra edildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müteveffanın gelirinin asgari ücret olarak hesaplanmasını, ATK'dan kusur raporu alınmasını, müterafik kusurun incelenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta vekili, araçların kusur durumlarının tespitini, müteveffanın emniyet kemerinin takılı olup olmadığının belirlenerek müterafik kusur olup olmadığının incelenmesini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müteveffanın gelirinin asgari ücret olarak hesaplanmasını, davacının zararını ispatlanması gerektiğini bildirerek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece toplanan delillere göre, davanın trafik kazasına dayalı olarak destekten yoksun kalma tazminatı talebi olduğu, olay tarihi olan 07.08.2019 günü saat 02.00 sıralarında müteveffa sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyon ile E 90 otoyolunu takiben,

Gaziantep İli istikametinden Osmaniye İli istikametine sağ şeritten seyir halinde iken 14 km geldiği sırada aracının ön kısımları ile ön ilerisinde sağ şeritte kendisi ile aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekici ve çekiciye bağlı olan ... plaka sayılı yarı römorkun arka kısımlarına çarpması sonucunda davacıların oğlu ...'nın ölümü ile sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiği, olay sırasında müteveffa ...'nın ... plakalı kamyon içerisinde bulunduğu,

İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen 18.02.2021 tarihli rapor kapsamına göre müteveffa sürücü ...'nın %100 oranında kusurlu olup, çekici ve römorkun sürücüsü olan ...'nın kusurunun bulunmadığı, bu nedenle sürücüsünün kusuru bulunmayan çekici ve buna bağlı yarı römorkun sigortacısı olan davalı ... Sigorta şirketinin sorumluluğunun olmadığı, diğer davalı ... ...

Sigorta AŞ yönünden ise ... plakalı kamyon sürücüsü ...'nın %100 kusurlu olması nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ile sorumlu tutulması gerektiği, bu doğrultuda hesap bilirkişisi tarafından TRH 2010 yaşam tablosu kullanılarak güncel Yargıtay 17.HD Başkanlığının son içtihatları çerçevesinde yapılan hesaplama doğrultusunda, davacıların dosyaya sunduğu 21.05.2021 tarihli bedel artırım dilekçesinin dikkate alındığı, olayda hatır taşıması ile müterafik kusur yönündeki savunmaların Osmaniye 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/7 esas sayılı dosyası kapsamında yer alan deliller gözetilerek sübut bulmadığı gerekçesiyle davalı ...

Sigorta yönünden açılan davanın reddine, davalı ... ... Sigorta yönünden açılan davanın kabulü ile; davacı baba ... lehine 75.753,27 TL, davacı anne ... lehine 166.803,84 TL olmak üzere toplam 242.557,11 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının, temerrüt tarihi olan 02.01.2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte ve poliçe teminat limiti ile sorumlu olmak kaydıyla davalı ... ...

Sigorta AŞ'den tahsili ile davacılara ayrı ayrı verilmesine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemece alınan 15.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda, müteveffa ...'nın ...

Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü öğrencisi olduğu, ancak kayıt durumunun "pasif" olduğu" gerekçesi ile gelirinin asgari ücret üzerinden hesaplandığını, müteveffanın gelirinin asgari ücret kabul edilmesinin mümkün olmadığını, bilirkişinin gerekçesinde belirttiği gibi ... öğrenci belgesinde "pasif" durumunda görünse de, pasif öğrencinin yeni akademik yıl içerisinde halihazırda kayıt yenileme işlemini gerçekleştirmemiş öğrenci anlamını taşıdığını, davaya konu trafik kazasının 07.08.2019 tarihinde meydana geldiğini,

yani müteveffanın yaz tatilinde iken (ağustos ayında) vefat ettiği göz önüne alındığında yeni akademik yıl için kayıt yenileme işlemini yapamadan vefat ettiğinin açık olduğunu, bu haliyle müteveffanın kaza tarihinde ...

Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü öğrencisi olup, mezun olunca Ortak Sağlık Güvenlik Birimi şirketlerinde çalışmaya başlayabileceğini, Ortak Sağlık Güvenlik Birimi şirketlerinde çalışan kişilerin aylık ortalama kazanabilecekleri emsal gelirin ne kadar olabileceği de farklı OSGB firmalarına sorularak emsal gelirin ne kadar olabileceğini öğrendiklerini, ilgili emsal gelir yazıları dava dilekçesi ekinde ibraz ettiklerini, bu durumda müteveffanın olay öncesinde çalışıp kazanç elde eden biri olmasa dahi,

eğer ölmese idi eğitimine devam edeceği ve mezun olduktan sonra ise durumuna uygun bir iş bulup çalışabileceği olasılığı dikkate alınarak, gerçek kazancının hesaplanmasını, desteğin ölmeden önce bir işi ve kazancı bulunmasa bile,

yakınlarıyla olan ilişkilerine, yaşına, öğrenim derecesine, mesleğine veya ileride seçeceği meslek dalına göre tüm olasılıklar ve varsayımlar gözetilerek tazminat hesabına esas bir kazanç unsuru saptanmalı, somut davada müteveffanın eylemsel çalışma gücünden yoksun kalınması nedeniyle asıl olan kazanç olasılığı kaybının değerlendirilmesini, davacıların maddi zarar hesabı yapılırken, müteveffanın gerçek kazancına ilişkin ilgili meslek kuruluşlarından elde edilen verilerinin esas alınması gerektiğinden,

gerçek zararı tespit etmeye elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak verilen yerel mahkeme kararının kaldırılarak müteveffanın vefat etmesi idi kazanacağı muhtemel gerçek geliri üzerinden yeniden hesaplama yapılarak karar verilmesi gerektiğini, yeniden aldırılacak olan bilirkişi raporunda güncel asgari ücret değişimlerinin de göz önüne alınmasının gerekli olduğunu, asgari ücret değişimlerinin göz önünde bulundurulmasının kamu düzeninin gereği olduğunu, mahkeme kararında tarafları lehine hükmedilen vekalet ücretinin, davacıların lehine hükmedilen maddi tazminat bedelinin toplam tutarı üzerinden hesaplandığını,

davacılar ihtiyari dava arkadaşı olduğundan her bir davacı lehine hükmedilen miktar üzerinden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı ...

Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli kararı ile iptal edilen maddelerin bu uyuşmazlık bakımından uygulanmaması gerektiğini, bu sebeple Genel Şartlara göre tazminat hesaplaması yapılması gerekirken, mahkemece aksi yöndeki rapor üzerinden karar verildiği için mahkeme kararının kaldırılmasını, raporda Genel Şartlara aykırı olarak progresif rant yöntemi ile hesaplama yapıldığını, itirazlarına rağmen gerekçe gösterilmeksizin, bu hesaplama üzerinden hüküm kurulduğunu,

tazminat hesaplamasında TRH 2010 yaşam tablosunun kullanılarak progresif rant yöntemi yerine ve 1.8 teknik faiz uygulanarak aktüeryal yöntemlerle yapılması gerektiğini, Anayasa Mahkemesinin ilgili iptal kararı sonrasında destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık hallerinde tazminat hesaplamasında %1.8 teknik faizin uygulanmasının TBK'nun gerçek zarar tespit ilkelerine de aykırı olmadığını, mevzuata aykırı olarak yapılan hesaplamayı kabul etmediklerini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

Davacılar vekilinin ve davalı ... Sigorta AŞ vekilinin HMK.nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davalı ... Sigorta AŞ'ne zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı ... plakalı kamyon ile, davalı ... Sigorta Şirketi'ne zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı römorkun çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında ... plakalı kamyonda yolcu olarak bulunan davacıların oğlu ...'nın vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiş, mahkemece davalı ... Sigorta Şirketi aleyhine açılan davanın reddine, davalı ... Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili tazminat hesaplamasında TRH 2010 yaşam tablosunun kullanılarak ve 1.8 teknik faiz uygulanması gerektiğini ileri sürmüş ise de. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90. Maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz bu cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Bu itibarla, tazminat hesaplanmasında Yargıtay tarafından kabul edilen TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak hak sahiplerinin bakiye muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi ve buna göre tazminat hesabı yapılması gerekir. Bu itibarla, davalı ... Sigorta AŞ vekilinin, destekten yoksun kalma tazminatı hesabında 1.8 teknik faiz yöntemi esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğine yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Davacılar vekili müteveffanın gelirinin asgari ücret üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür. 6100 sayılı HMK'nin 357/1. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların istinaf aşamasında yapılamayacak işlemler olarak düzenlendiği, davacılar vekili tarafından bu husunun ilk derece mahkemesinde ileri sürülmediği gibi, davacılar vekiline aktüer bilirkişi raporunun tebliğ edildiği, davacılar vekilinin bu rapora itiraz etmediği ve rapor doğrultusunda bedel artırım dilekçesi sunduğu görülmekle ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen savunmanın istinaf aşamasında ileri sürülemeyeceğine ilişkin hüküm gözetilerek davacılar vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle dosyadaki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, Yargıtay uygulamalarına uygun olarak aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli bilirkişi raporuna göre karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik olmamasına ve HMK'nın 357. Maddesi gereğince yargılamada ileri sürülmeyen hususların istinaf sebebi yapılmamasına göre davalı ... Sigorta AŞ vekilinin tüm istinaf sebeplerinin davacılar vekilinin sair istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.

Davacılar vekilinin diğer istinaf sebeplerinin incelenmesinde; mahkemece davacılar tarafından davalı ... Sigorta AŞ aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulüne karar verilerek, davacılar lehine hükmedilen toplam maddi tazminat miktarı yönünden davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir. Davacılar ihtiyari dava arkadaşı olup davacı sayısı kadar dava olduğu kabul edilerek kabul edilen tazminat miktarı üzerinden ayrı ayrı belirlenecek vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken mahkemece toplam miktar üzerinden tek vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddine, davacılar vekilinin vekalet ücretine ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile kararın kaldırılmasına, HMK.nın 353/1.b.2.maddesi gereğince istinaf sebebi yapılmayan ve kesinleşen yönler korunarak vekalet ücreti yönünden yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

III-İSTİNAF HARÇ VE MASRAFLARI YÖNÜNDEN

1-Harçlar Kanunu gereğince davalı ... Sigorta AŞ’den alınması gereken 16,569,08 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 4.142,27 TL'nın mahsubu ile kalan 12.441,81 TL harcın davalı ... Sigorta AŞ’den tahsili ile hazineye gelir olarak kaydedilmesine,

2-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davacılara iadesine,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan 162,10TL istinaf kanun yolu harcı ile 79,00 TL yargılama gideri toplamı olan 241,10 TL'nın davalı ... Sigorta AŞ’den dan tahsili ile davacılara ödenmesine,

4-Başvuran tarafça yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

5-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1.a maddesi gereğince miktar itibariyle KESİN olmak üzere 26.01.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.