Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1154 K.2024/666

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 26.09.2020 tarihinde davalılardan ...’a ait, ...

Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla orta şeritte iken bilinmeyen bir sebeple kontrolden çıkarak davacıya ait sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol tarafına çarpması ile savrulan aracın demir bariyerlere vurduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonuna yaptıkları başvuruda alınan bilirkişi raporunda davalı sürüsünün asli ve tam kusurlu bulunduğunu,

davacının aracında eksper raporuna göre 125.392,60 TL hasar belirlendiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ile birlikte davalılardan tahsiline, 319,78 TL ekspertiz ücretinin de yargılama gideri olarak tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili, davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığını, davacının aynı taleple ilgili Sigorta Tahkim Komisyonuna yaptığı başvurusu reddedildiğinden eldeki davanın kesin hüküm nedeniyle reddini, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere kazaya karışan ... plakalı araç 30.04.2020-30.04.2021 tarihlerinde davalı şirkete 41.000,00 TL limitle sigortalı olduğundan gerçek zarar, sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sorumlu olduklarından kusur ve hasar yönünden bilirkişi raporu alınmasını, eksper ücretinin teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacının kontrolden çıkararak davalıya çarptığını ve daha sonra olay yerini terk ettiğini, davacının aracında bulunan 2.000.000 TL değerindeki gümüş külçeler yola savrulmasına rağmen olay yerini terk etmesinin ve iki gün sonra karakola gitmesinin oldukça manidar olduğunu, davalının yaralanması nedeniyle davacı hakkında açılan Ankara Batı 13. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/254 Esas,

2021/461 Karar sayılı dosyasındaki ATK’nın 16.11.2020 tarihli raporuyla davacının asli davalının kusursuz olduğu belirlenerek davacının mahkumiyetine karar verildiğini, davalının kusursuz olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere aracın ... Sigorta Şirketine kaskolu olduğunu belirterek davanın sigorta şirketine ihbarı ile davanın reddini istemiştir.

Davalı ...'a usulüne uygun yapılan tebligata rağmen savunma yapmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davanın trafik kazasından kaynaklanan hasar bedelinin tazminine ilişkin olduğu, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/25195 Esas sayılı soruşturma dosyası, Ankara Batı 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/254 Esas, 2021/461 Karar sayılı dava dosyasının celp edilmesinde; davacı ...'in sanık sıfatıyla yargılandığı dava dosyasında mahkemece yapılan yargılamada Adli Tıp Kurumu'nun 16.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen trafik kazasında davacı ...'in asli kusurlu, davalı ...'ın ise kusursuz olduğu, mahkemece yapılan delil değerlendirmesinde davacının TCK 89/1.

Maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün 06.09.2021 tarihinde kesinleştiği, dosyada mevcut trafik kazası tespit tutanağında ise davacının olay yerini terk ettiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A/6.1.b maddesinde hak sahibinin kendi kusurundan kaynaklanan tazminat taleplerinin kapsam dışı olduğu belirtilmiş olup kesinleşen ceza yargılaması ile davacının olayın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu kabul edilmiş olmakla davanın reddine karar verilmiş;hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından, dosya kapsamında alan Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 08.03.2021 başvuru tarihli ve 2021.E.45815 sayılı dosyasındaki 26.07.2021 tarihli bilirkişi raporu celp edilmeden aleyhe karar vermesinin yerinde olmadığını, ceza dosyasındaki ATK raporuna göre karar verilmiş ise de ayrıca bir inceleme yapılmaksızın ve dosya kapsamında yer alan ve davalı tarafları tam kusurlu gösteren bilirkişi raporuna dikkat edilmediğini, raporlar arasında çelişki bulunması halinde çelişkinin giderilmesi için yeni bir rapor alınması gerektiğini,

sadece Ankara Batı 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/254 Esas, 2021/461 Karar sayılı dosyasındaki bilirkişi raporu dikkate alınmış ise de Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 08.03.2021 başvuru tarihli ve 2021.E.45815 sayılı dosyasındaki 26.07.2021 tarihli bilirkişi raporunun incelenmediğini, bu iki bilirkişi raporunun birbirinin tam zıttı olduğunu bu sebeple çelişkinin giderilmesi için yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmadan karar verilmesinin uygun olmadığını, Ankara Batı 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/254 Esas, 2021/461 karar sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunun karar vermeye elverişli olmadığını,

raporun tamamen sübjektif unsurlara göre hazırlanmış, tarafsız denetime uygun olmayan ve bilirkişinin kanaati doğrultusunda usul ve yasaya aykırı bir biçimde düzenlendiğini, ceza mahkemesindeki bilirkişi raporunun hukuk davasına direkt olarak etkisi bulunmadığını, ceza mahkemesindeki bilirkişi raporuyla bağlı kalmaksızın, hukuk hakimi, tarafların istemlerini ve varsa yeni kanıtları da dikkate alarak (kesin bir sonuç alınıncaya kadar) bir veya birkaç kez bilirkişi incelemesi yaptırmak zorunda olduğunu,

bunların yanında dosya kapsamına kaza anına dair video da sunulmakta olup olayın net bir şekilde anlaşılması açısından bu videonun da büyük önem arz ettiğini belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

HMK’nun 355 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasında kaynaklanan araç hasarı ve ekspertiz ücreti istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 26.09.2020 tarihinde, davalılarının işleteni, sürücüsü zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu araçla davacıya ait sevk ve idaresindeki aracının karıştığı kazada davacının aracında hasar oluştuğunu belirterek hasar bedeli ile ekspertiz ücretinin davalılardan tahsilini talep etmiş; mahkemece ceza dosyasındaki bilirkişi raporuna göre davacının asli ve tam kusurlu davalı sürücünün kusursuz olduğu gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili, kusura yönelik istinaf sebepleri ileri sürmüştür.

Davacı vekilinin kusura yönelik istinaf sebepleri incelendiğinde;

Mahkemece kesinleşen Ankara Batı 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/254 Esas, 2021/461 Karar sayılı dava dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu'nun 16.11.2020 tarihli raporu gereğince meydana gelen trafik kazasında davacı ...'in asli kusurlu, davalı ...'ın ise kusursuz olduğu belirlendiğinden ceza dosyasındaki kusur raporuna göre davanın reddine karar verilmiştir.

26.09.2020 tarihli saati 20.15 olan kaza tespit tutanağında sürücüsü tespit edilmeyen ... plakalı aracın Dumlupınar Bulvarını takiben Yaşamkent kavşağı merkez istikametine seyri sırasında orta şeritte bilinmeyen bir sebeple kontrolden çıkararak sağa savrulup sağ şeritte düz seyreden ... idaresindeki ... plakalı aracın sol yanına çarptığı, çarpma neticesi ... plakalı aracın demir bariyerlere çarparak Çayyolu katılım varyantı şeridinde durduğu, ... plakalı aracın yol üzerinde kontrolden çıkararak devrildiği takla atarak çarpma noktasından 65 metre ileride durduğu,

kazanın oluşumunda sürücüsü tespit edilmeyen ... plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı KTK’nun 52/1-b maddesi gereğince kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın kusursuz olduğu, ...’in 28.09.2020 günü saat 14.20’de Jandarma Karakoluna gelerek 26.09.2020 tarihli saati 20.15 olan kaza sırasında ... araç sürücüsünün kendisini olduğunu beyan ettiği, hastane kayıtları bulunmadığından sürücü olarak kaza tespit tutanağına adının yazılmadığının belirtildiği; davacının dava öncesi Sigorta Tahkim Komisyonuna aynı taleple ilgili yaptığı başvuru üzerine Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 08.03.2021 2021.E.

45815 02.09.2021 K-2021-123113 sayılı dosyasından alınan 27.07.2021 tarihli bilirkişi raporunda ... plakalı araç sürücüsü ...’in kusursuz, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın 2918 Sayılı KTK’nun 52,42/d Yönetmeliğin 101-a-b maddeleri gereğince asli ve tam kusurlu olduğu belirlenmiş ise de, hangi sürücünün hangi şeritte olduğu, kimin kime çarptığı keşif kamera kaydı tanıkla ispatlanması gerekti ve bu hususun Adli Yargıda açılacak mahkemece belirlenmesi gerektiğinden HMK’nun 435/c maddesi gereğince dosyadan el çekilmesine karar verildiği,

Ankara Batı 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 05.07.2021 tarih 2021/254 Esas, 2021/461 Karar sayılı dosyasında da hazırlık aşamasında ATK’dan alınan 16.11.2020 tarihli raporda müşteki ...’ın kusursuz, sanık ...’in asli ve tam kusurlu olması nedeniyle ...’in TCK 89/1 maddesi gereğince mahkumiyetine, cezasının ertelenmesine karar verildiği kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

6098 sayılı TBK'nın 74.maddesi “ Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” hükmünü içermektedir.

Madde metninde de anlaşıldığı üzere ceza mahkemesinin beraat kararının hukuk hâkimini bağlamayacağı, ancak beraat kararı bir maddi olguyu tespit ediyorsa bu kararın hukuk hâkimini bağlayacağı, beraat kararı suçun sanık tarafından işlenmediğinin kesin olarak tespiti olgusuna dayanıyorsa, bu kararın hukuk hâkimini de bağlayacağı, bundan başka kusurun takdiri ve zararın miktarını tayini hususundaki kararın hukuk hâkimini bağlamayacağı hüküm altına alınmıştır (Turgut Uygur, Borçlar Kanunu Şerhi, C.

1, s. 844). Ancak Hukuk hâkiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir.

Başka bir deyişle maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır (HGK, 24.12.2014 gün ve 2014/4-846 E., 2014/1091K).

Mahkemece kusur yönünden bilirkişi raporu alınmadığı kazanın oluşuna ve kusura ilişkin belirleme yapılamadığı anlaşılmakla Sigorta Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 08.03.2021 2021 .E .45815 02.09.2021 K-2021 -123113 sayılı dosyası ile Ankara Batı 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 05.07.2021 tarih 2021/254 Esas,

2021/461 Karar sayılı ceza dosyası getirtilerek davacı tarafından sunulan kazaya ilişkin olduğu belirtilen kamera görüntüleri de incelenmek suretiyle kesinleşen maddi olgu ve davacının itirazlarının da değerlendirilmesi amacıyla gerektiğinde İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kuruluşlardan seçilecek bilirkişi heyetinden tüm kusur raporlarının değerlendirildiği çelişkileri giderici ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereği kararın kaldırılmasına,

davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.