Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1445 K.2022/1733

Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi ... T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/04/2022

NUMARASI :...

DAVANIN KONUSU

Trafik Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat

KARAR TARİHİ : 28/06/2022

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 29/06/2022

Mahalli mahkemesince verilen ara karara karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

DAVACININ İDDİASI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacılardan ..., 27.12.2021 tarihinde diğer müvekkil ...’nin mülkiyetinde olan ...Plaka numaralı araçla seyir halinde iken plakası belirsiz bir aracın davacı aracına sol ön taraftan çarparak olay yerinden uzaklaştığını, bu çarpmanın tesiriyle davacının aracın kontrolünü kaybederek yolun sağ tarafındaki taşlık boş araziye savrulduğunu, araçta bir takım hasarlar oluştuğunu, ...’nın yaralandığını,

araç içerisinde küçük kardeşleri ile birlikte yolculuk yapan ... kendisi yaralandığı gibi kardeşlerinin de büyük bir korku yaşadığını çığlık çığlığa araç içerisinde savrulduklarını ve defalarca kendi etrafında dönen araçtan durduktan sonra bile güçlükle çıktıklarını, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturmada davacının aracına ... plakalı aracın çarptığı, sürücüsünün davalı ... ve aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesini .....

A.Ş.’nin düzenlediğini belirterek, öncelikle yargılama sonunda haklı çıkmaları halinde hükmolunacak alacağın tahsilinin imkansız kılacak tasarrufların önlenmesi için kazaya karışan ... plakalı aracın kaydı üzerine dava sonuna kadar ihtiyati tedbir konulmasını; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, araçta meydana gelen zarar için şimdilik (10.000,00-TL), aracın tamirde kaldığı süre için araçtan yoksun kalma maliyetinin.

(Şimdilik 1.000-TL), araçta meydana gelen değer kaybının telafisi için şimdilik 10.000,00- TL maddi tazminatın tüm davalılardan ve kaza nedeniyle yaralanan davacıların çekmiş oldukları manevi acılarının tazmini için asla telafi etmemekle birlikte 50.000,00- TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte araç sahibi ve sürücüsünden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiş,

mahkemece tensip ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildikten sonra 09.04.2022 tarihli dilekçe ile davalılar ... ve ...’ın ... plaka sayılı aracı ile tespit edilecek diğer mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 12.04.2022 tarihli ara karar ile HMK'nun 389.maddesine göre, bir para alacağının teminat altına alınması amacı ile uyuşmazlık konusu olmayan şey hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinden ve İİK'nun 257. maddesi koşullarının oluşmadığı, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiğinin anlaşılması karşısında davacılar vekilinin tedbiren kazaya karışan davalı ... adına kayıtlı ... plakalı araç ve sigorta şirketi hariç diğer davalılar adına kayıtlı mal varlıkları üzerine ihtiyati haciz konulması talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Talep dilekçelerinde davalı ...’e ait ... plaka sayılı aracın davacıların aracına çarptığını, davalılar ... ve ...’ın, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan 2022/531 Sor. sayılı dosyasında yer alan ifadelerinde açıkça kabul ve ikrar ettiklerini, yine aynı soruşturma dosyasına kazandırılan bilirkişi raporunda davalıların asli kusurlu olduğunun kabul edildiğini,

Davada haklılıklarını gösterecek kuvvetli deliller ve keza taleplerinde haklılıklarını gösterecek emsal karar olmasına rağmen davalıların mal varlıkları üzerine ihtiyaten haciz taleplerinin reddedilmesi nedeniyle mahkemece verilecek kararın tahsil kabiliyetinin zayıfladığını bildirerek, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz taleplerinin reddine dair kararının kaldırılarak davalıların ... plakalı araç ve tespit edilecek diğer mal varlıkları üzerine ihtiyaten haciz konulmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkin olup, uyuşmazlık, davalıların mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi talep edildiği halde mahkemece bu talebin reddine karar verilmesinin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

1-Davacılar vekilinin maddi tazminata ilişkin ihtiyati haciz istemi yönünden yapılan istinaf incelemesinde; 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel, bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise; "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İİK'nun 257/1.maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borçlarının alacaklısının ihtiyati haciz talep edebileceği belirtilmiştir.

Bu açıklamalara göre ihtiyatı haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

İİK.'nın 258.maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir.

(Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005 - 5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir."

2004 sayılı İİK'nın 258/1. madde metninden de anlaşıldığı üzere ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' gereklidir.

Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değil, diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmaz. Ancak ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklının alacağın varlığı ve haciz sebepleri hakkında yaklaşık ispat kuralları çerçevesinde kanaat getirecek deliller sunulması gerekir.

Açıklanan nedenlerle haksız fiilden kaynaklanan alacağa ilişkin olarak davacılar vekili tarafından dosyaya sunulan kaza tespit tutanağı, hasar gören araca ait fotoğraflar, ibraz edilen fatura ile bilirkişi raporunun alacağın varlığına ve muaccel olduğuna kanaat oluşturacak belgeler olduğu, yaklaşık ispat koşulları çerçevesinde İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında davalı tarafa taşınır ve taşınmaz mallar ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklar üzerine ihtiyati haciz konulması gerekirken, talebin reddi usul ve yasaya aykırı olup, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, 6100 sayılı HMK'nun 353/1.b.2 maddesi gereğince; teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

2-Davacılar vekilinin manevi tazminata ilişkin ihtiyati haciz istemi yönünden yapılan istinaf incelemesinde; Davacılar vekili müvekkillerinin kaza nedeniyle yaşadıkları acı ve elemin bir nebze olsun giderilmesi amacıyla toplam 50.000,00-TL manevi tazminatın davalılardan ... ve ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Manevi tazminat kişinin kişilik haklarının ihlali, bu kapsamda huzur, güvenlik, sağlık ve benzeri haklarının saldırıya uğraması halinde miktarının, kapsamının ve koşullarının hakimin takdirine bağlı olarak belirlendiği bir tazminat türü olup, tazminat yükümlüsünün tutum ve davranışları olayın özelliği, kusurun varlığı, niteliği, ekonomik, sosyal çevre ve benzeri pek çok subjektif etkene göre belirlenen bir tazminat türü olup, maddi tazminat gibi miktarı objektif koşullara göre belirlenecek bir tazminat türü değildir. Bu nedenlerle alacağın muaccel olması yanında, ihtiyati hacze esas belirli bir miktar olması koşulu sağlanamamaktadır. Bu nedenlerle mahkemece manevi tazminat istemi yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun maddi tazminata ilişkin ihtiyati haciz istemi yönünden kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.