Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1822 K.2023/110

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ....Şti. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 30.06.2017 tarihinde davalıların işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpıştıktan sonra davacı şirkete ait ... plakalı araca çarpması sonucu aracın hasar gördüğünü belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla hasar bedeli, aracın tamirde kaldığı süre için kazanç kaybı ve araçta meydana gelen değer kaybı için şimdilik 1.000,00 TL tazminatın davalı araç sahibinden kaza, sigorta şirketinden başvuru tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında talebini 5.068,19 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ....Şti. vekili, davalıya ait ... plakalı aracın kaza tarihinde uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile başka bir kiralama şirketine yıllık olarak kiralandığını, uzun süreli olarak kiralandığından araç sahibi olan davalının işleten olmadığını, zararlardan sorumlu olmadığını, davalıya husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesi sunmamış, savunma yapmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacıya ait ...plakalı araç ile soldan kavşağa giren ... plakalı aracın çarpıştıktan sonra durmakta olan davacı şirkete ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, olay sırasında hangi aracın kırmızı ışık ihlalinde bulunduğu,

hangi aracın yeşil ışık yanarken geçtiği konusunda net bir karar verebilme imkanı bulunmadığı bu kapsamda Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/10/2006 tarihli 2006/4-678 Esas 2006/667 Karar nolu ilamına uygun olarak bu türden bir trafik kazasında taraflara %50 oranda kusur atfetmek gerektiği, davalı şirkete sigortalı ...plakalı araç sürücüsü ile ... plakalı araç sürücüsünün eşit oranda kusurlu bulunduğu, davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, bilirkişi raporuna göre ... plakalı araç hasarının 5.068,19 TL olduğu, aracın değer kaybına uğramadığı,

davacı vekilinin kazanç kaybı alacağına yönelik talebinden 24.09.2019 tarihli celsedeki beyanı ile feragat ettiği, davalı ... Şirketi vekili uzun süreli kiralama iddiasında bulunmuş ise de dosya kapsamına sunulan" ...

Kiralama servisi kullanım şartları" başlıklı evrakın incelenmesinde araca teslim eden kişinin ... olduğu, aracın uzun süreli kiralamaya konu olduğuna dair bir kaydın evrakta bulunmadığı, bu suretle uzun süreli kiralama yönündeki iddianın sabit olmadığından husumet itirazının yerinde bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacının değer kaybına yönelik davasının reddine, davacının kazanç kaybı alacağına yönelik davasının feragat nedeniyle reddine, 5.068,00 TL hasar bedelinin davalı ....Şti.’den kaza tarihinden,

davalı sigorta şirketinden 13.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı ....Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ....Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı şirkete ait olup aracın, uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile başka bir kiralama şirketine yıllık olarak kiralandığını, Karayolları Trafik Kanununun 3. Maddesinde işleten olarak sayılanlar arasında aracı uzun süreli kiralayanlar da bulunduğunu, araç, uzun süreli olarak kiralandığından araç sahibi olan davalının işleten olmadığını,konuya ilişkin kira sözleşmesi sunulmuşsa da mahkemece gerekçede sunulan evrakın uzun süreli kira sözleşmesi vasfına haiz olmadığının belirtildiğini,

evrakın davalı şirkete ait bir kira sözleşmesi olup teslim eden şahsın davalı çalışanı olduğunu, bilirkişi raporlarına karşı beyanlarının dikkate alınmadığını, hesaplanan hasar bedeli fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

Davalı ....Şti. vekilinin HMK.nın 355. Maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davalıların işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın karıştığı kaza sonucu kırmızı ışıkta beklemekte olan davacıya ait araca çarpması sonucu aracın hasara uğradığını belirterek, hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne, araçta değer kaybı olmadığından bu talebin reddine, kazanç kaybı talebinin feragat nedeniyle reddine, hasar bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Davalı ....Şti. vekili, kazaya karışan aracı uzun süreli kiraya verildiğini davalının işleten olmadığının savunmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. ve 19. maddeleri hükümlerine göre trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, kimliğini belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak trafik kayıt maliki, işleten konumunda olmadığını işletenin bir üçüncü kişi olduğunu kanıtladığında, malik olmasına karşın, işleten sıfatıyla sorumlu tutulamaz.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının uzun süreli olarak bir başka kimseye devir edilmesi halinde artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının bulunmaması durumlarında, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan ekonomik yönden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.

Dosya kapsamına göre davalı ....Şti. tarafından uzun süreli kira sözleşmesi olduğu belirtilerek dosyaya sunulan sözleşmede kira süresi belirtilmediği gibi kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olduğu, aracın fiilen teslim edildiği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirildiği,

kira sözleşmesi ve ödemelerin işleten ve kiracının ticari defter ve kayıtlarına işlendiği kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi delillerle ispat edilmediği gözetildiğinde dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ....Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK.nun 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.