Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/356 K.2022/260

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 09/06/2021

NUMARASI ....

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 08/02/2022

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 08/02/2022

KARAR

Dava maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araç hasar bedeli ile ekspertiz rapor ücretinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın 18.704.00 TL yönünden kabulüne karar verilmiştir. Davalılardan ... 15/12/2021 kayıt tarihli dilekçesinde; "İstinafa konu karar usul ve esas yönden yasaya ve usule aykırıdır. Belirtilen sebeple ve Mahkemenizce de re'sen dikkate alınacak gerekçelerle, istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi"ni istemiştir.

HMK'nın 342/2-e bendinde istinaf dilekçesinde; "başvuru sebepleri ve gerekçesi"nin bulunması gerektiği, 342. maddenini 3. fıkrasında ise istinaf dilekçesinin, başvuranın kimliği ve imzasıyla, başvurulan kararı yeteri kadar belli edecek kayıtları taşıması durumunda diğer hususlar bulunmasa bile reddolunmayıp, 355. madde çerçevesinde gerekli inceleme yapılacağı düzenlenmiştir.

HMK'nın 355. maddesinde ise; "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir." hükmü getirilmiştir.

HMK'nın 352. maddesinde de; "(1)Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda aşağıdaki durumlardan birinin tespiti halinde öncelikle gerekli karar verilir: a) İncelemenin başka bir Dairece veya Bölge Adliye Mahkemesince yapılmasının gerekli olması, b) Kararın kesin olması, c) Başvurunun süresi içinde yapılmaması, ç) Başvuru şartlarının yerine getirilmemesi, d) Başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi; (2) Ön inceleme heyetçe veya görevlendirilecek bir üye tarafından yapılır ve ön inceleme sonunda karar heyetçe verilir; (3) Eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosya incelemeye alınır." denilmiştir.

İstinaf yargılamasının temelini istinaf dilekçesi, bu dilekçenin temelini ise, istinaf sebep ve gerekçeleri oluşturur. İstinaf dilekçesi adı altında sunulan bir dilekçe, içinde istinaf iradesini taşısa da bu sadece istinaf başvurusunun yapılmış olmasını sonuçlar. İstinaf yargılamasının yönünü çizen esaslı unsur istinaf dilekçesi içindeki sebep ve gerekçelerdir (ÇİFTÇİ Murat Özgür, Medeni Yargılama Hukukunda İstinaf, 3.B., Ankara 2016, s.215).

Kanun koyucu, istinaf yoluna başvurmak isteyen tarafları istinaf sebeplerini göstermekle yükümlü kılmıştır. İstinaf sebeplerinin en önemli etkisi, istinaf incelemesinin kapsamı konusunda ortaya çıkmaktadır. İstinaf mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak esas hakkındaki kararı değiştirebilmesi için bunu gerekli kılan hataların veya eksikliklerin istinaf sebepleri arasında gösterilmesi gerekir. Bu zorunluluk kamu düzenine ilişkin olanlar hariç tüm istinaf sebepleri bakımından geçerlidir.

Bunun yanında istinafa başvuran tarafın, istinaf sebeplerini yeterince somutlaştırması da gerekmektedir. İstinaf sebeplerini sadece şekli bir koşulu yerine getirmek amacıyla genel ifadeler kullanılmak suretiyle ileri sürülmesi yeterli değildir. İlk derece yargılaması ve kararıyla ilgili somut hatalar veya eksiklikler belirtilmelidir. İlk derece mahkemesi kararının sadece usul ve yasaya aykırı olduğu ya da sadece delillerin yanlış ve eksik değerlendirildiğini ileri sürmek somutlaştırma açısından yetersiz kalacaktır (AKKAYA Tolga, Medeni Usul Hukukunda İstinaf, Ankara 2009, s.214-215)

Hukukumuz açısından istinaf sebep ve gerekçelerinin ileri sürüleceği usul kesiti istinafa başvuru süresi ile sınırlıdır. Yazılı yargılama usulünün uygulandığı davalarda karara karşı gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren HMK'nın 345. maddesi gereğince 2 haftalık süre içerisinde istinaf yoluna başvurulabilir. Başvuru tarihi ise 343.maddenin yollaması ile 118. maddesi gereğince belirlenecektir.

Bu anlamda ancak süresi içerisinde sunulan istinaf başvuru dilekçesinin istinaf incelemesine esas alınması gerekmekte olup süresinden sonra sunulan dilekçelerin incelemede dikkate alınması mümkün değildir.

Özellikle yazılı yargılama usulünün uygulandığı ve gerekçeli kararın tebliği ile yasa yolu başvuru süresinin başladığı yargılamalarda "süre tutum" ya da "gerekçelendirme dilekçesi" ve bu gibi bir müessese olmadığı için istinaf süresi içerisinde bütün hususların ileri sürülmesi gerekmektedir.

İstinaf sebep ve gerekçelerini içermeyen dilekçenin sunulmasından sonra süresi içerisinde sebep ve gerekçeleri içerir dilekçenin sunulmaması ya da hiç sunulmaması hallerinde istinaf başvuru dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekecektir.

Yargıtay temyiz yolunda ise HMK'nın 364/3 ve 369/1. maddeleri gereğince kamu düzeni ile sınırlı olmaksızın, her türlü temyiz sebebini, ileri sürülmemiş olsa bile, kanunun açık hükmüne aykırı olmak kaydıyla, resen inceleme konusu yapabilecek ve kararına esas alabilecektir. Ancak bu durum istinaf mahkemeleri bakımından kanunda açık şekilde yasaklanmış bulunmaktadır.

Görüldüğü üzere HMK, istinaf sebepleri ve gerekçelerinin istinaf dilekçesinde hiç gösterilmemiş olmasını, istinaf başvurusuna ilişkin usule aykırılık olarak kabul etmiş, bu nedenle hiçbir istinaf sebep ve gerekçesi içermeyen dilekçelerin, ilk derece mahkemesi yargılaması ve bu yargılama neticesinde verilen kararda kamu düzenine aykırılık olmayan hallerde ön inceleme aşamasında reddedileceği öngörülmüştür.

Bu açıklamalar kapsamında istinaf incelemesi yapılan dava dosyası ele alındığında; davalının süresi içerisinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde HMK'nın 342, 352 ve 355. maddelerinde öngörülen biçimde istinaf sebep ve gerekçelerinin belirtilmemiş olması ve ilk derece mahkemesinde yapılan yargılamaya ilişkin kamu düzenine aykırılık görülmediğinden davalının istinaf başvuru dilekçesinin reddi karar verilmiştir.