Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/904 K.2022/1403

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde.

13/12/2018 tarihinde meydana tren kazasında davacı müvekkillerinin desteği müteveffa ...'ın içerisinde yolcu olarak bulunduğu Ankara/Yenimahalle Marşandiz Durağında Ankara - Konya seferini yapacak olan ... nolu YHT ile ... nolu Klavuz Trenin çarpışması sonucu ...'ın vefat ettiğini, ölenin müvekkili ...’nın eşi, müvekkilleri ... ve ...’ın annesi, Müvekkili ...’in kızı, Müvekkilleri ... ve ...’nin ise kardeşi olduğunu, müvekkillerinin ölenin desteğinden mahrum kaldıkları gibi manevi olarak da zarar gördüklerini, zararlarından davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak müvekkilleri ..., ...,

... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, ayrıca müvekkili ... için 500.000,00 TL, ... için 350.000,00 TL, ... için 200.000,00 TL, ... ve ... için ise 50.000,00‘er TL manevi tazminatın sigorta haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen, kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın, davalılardan ... A.Ş. ve ... Genel Müdürlüğü açısından Tüketici işleminden kaynaklandığı, bu nedenle davanın görülmesinde Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile mahkemenin görevsizliği ile davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Müvekkilinin taşımacı olmadığını, tren işletmecisinin ... Anonim Şirketi olduğunu, bu nedenle müvekkiline husumet yönetilemeyeceğini, ayrıca müvekkili hakkında davanın idari yargıda görülebileceğini, belirterek kararı istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Dava, davacıların desteğinin yolcu olarak bulunduğu trenin karıştığı kazada vefat etmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemidir.

Vefat edenin davalılardan ... A.Ş. tarafından işletilen trende biletli yolcu olduğuna ilişkin uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacılar, taşıma sözleşmenin tarafı olan ... A.Ş.'den, mali sorumluluk sigortacısı olan sigorta şirketinden ve kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu ileri sürüdüğü ... Genel Müdürlüğü'nden maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

Taşıma Sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş ise de; 28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde tüketici; "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak 3/ı maddesinde ise tüketici işlemi; "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 73/1 maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2 maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği belirtilmiştir. Ayrıca HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nın 115. maddesi hükümleri gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gereken hususlardandır.

İstinaf eden davalı vekili, müvekkili hakkında açılan davada idari yargının görevli olduğundan bahisle ilk derece mahkemesi tarafından Tüketici Mahkemesine verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüş ise de; davalının 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Kamu İktisadi Teşekkülü olması yanı sıra, meydana gelen kazanın 2918 Sayılı KTK'dan kaynaklamış olmasına ve Yasa'nın 110.

Maddesi gereğince 2918 Sayılı Yasadan kaynaklanan davaların adli yargıda görülecek olması karşısında davalının yargı yoluna yönelik istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Öte yandan davalı ... A.Ş. ile vefat eden arasındaki ilişki tüketici işleminden kaynaklandığından ve uyuşmazlıkta 6502 Sayılı Yasa'nın 73. maddesi gereğince Tüketici Mahkemesi görevlidir.

Her ne kadar istinaf eden davalı ile vefat eden arasında tüketici işlemi bulunmamaktaysa da, davacılar tarafından davalılar hakkında müşterek müteselsil sorumluluk hükümleri çerçevesinde dava açılmış olmasına, tüketici mahkemesinin özel yetkili mahkeme olmasına ve 6502 Sayılı Yasanın 83/2. maddesindeki "Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması,

bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez." hükümü gereğince de, tüketici işleminden kaynaklanan davaların diğer mahkemelerde görülemeyecek olmasına göre, mahkemece tüm davalılar hakkında göreve ilişkin dava şartı bulunmadığından usulden ret karar verilmiş olmasında isabetsizlik görülmediğinden davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerekmiştir.