Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/1165 K.2025/1343

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 21.10.2018 tarihinde, davalı ... ... Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şırketi'nin işleteni, ...'ın idaresindeki ve davalı ...

Sigorta Anonim Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı kamyonetin, davacının idaresindeki ... plakalı motosiklete çarpması sonucu, davanın ağır şekilde yaralandığını, davalı sürücü ...'ın yargılandığı Ankara Batı Adliyesi 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/535E.sayılı dosyasında meydana gelen kazada %75 oranında asli kusurlu olduğu tespit edilerek mahkûmiyetine karar verildiğini, davacının Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Okulu Beden Eğitimi öğretmeliği mezunu olduğunu, aynı zamanda yüzme, dağcılık, fitness antrenörlüğü yaptığını, masörlük,

havuz operatörlüğü ve site yöneticiliği belgelerine sahip olduğunu, kaza tarihinde ...

Konut Hizmetleri Turizm İnşaat ve Ticaret Limited Şirketinde 2.300,00 TL ücretle site yöneticisi ve spor öğretmeni olarak çalıştığını, maddi ve manevi olarak ağır kayıplar yaşadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla vücut fonksiyon kaybı nedeniyle 50.000.00TL maddi tazminatın, 1.000,00TL, tedavi, ulaşım giderinin ve 1.000.00TL gelir kaybı ile 120.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile (sigorta şirketinin poliçe limiti kapsamında) müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiş,

davalı sigorta şirketinin poliçe limiti kapsamında sorumlu olduğu maddi tazminatı ödemesi nedeniyle, diğer davalılara karşı tüm hakları saklı kalmak kaydıyla davalı ... Sigorta Anonim Şirketi aleyhine açılan davadan feragat etmiş, 12.06.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile, taleplerini 252.768,55TL maddi tazminat, 6.706,96TL yol ve ulaşım gideri, 4.844,04TL bakıcı gideri olarak artırmıştır.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili, KTK'nın 97.maddesi kapsamında sigorta şirketine usûlüne uygun olarak yapılmış bir başvurunun bulunmadığını, davanın usûlden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderlerinin poliçe kapsamına dahil olmadığını, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının kaza tarihinden itibaren avans faizi talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davalı ...'ın kazanın meydana geldiği anda alkollü olmadığını, kaza gününden bir gece önce alkol aldığını, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, olumsuz yol etkenlerinin kazaya sebebiyet verdiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı cevap dilekçesi sunmamış, savunma yapmamıştır

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda; toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının maluliyetinin tespiti amacıyla Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 02.06.2022 tarihli raporda, davacının geçirdiği kaza nedeniyle Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre özür oranının %28 olduğu, 18 ay süre ile iş göremezlik hâlinde kaldığı, 3 ay başkasının yardımına ihtiyaç duyduğunun belirtildiği,

02.09.2022 tarihli raporda, davalı kamyonet sürücüsü ...'ın, tali yoldan bölünmüş ana yola çıkarken dikkatsiz ve tedbirsiz davranması, ana yoldan geçiş yapan araçlara öncelik tanımaması nedeni ile 2918 sayılı KTK'nın kavşaklarda geçiş hakkını düzenleyen madde 57-a-b/5 kuralı ihlâl ettiği ve kazanın oluşumunda %75, davacı motosiklet sürücüsü ...'nun motosikleti ile hızını gerekli şartlara uydurmayarak kavşak noktasına gelirken yavaşlamaması nedeni ile KTK'nın 52-a kuralını ihlâl ettiği ve kazanın oluşumunda %25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği,

yapılan tazminat hesaplamasında davacı ... için 88,04TL geçici iş göremezlik, 252.768,55TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile, 4.844,04TL bakıcı gideri ile kontrol ve tedavi için yapmış olduğu yol masraflarının 6.706,96TL olduğunun hesaplandığı, davacı vekilinin mahkemeye sunduğu 24.12.2021 tarihli dilekçe ile, davalı ...

Sigorta Anonim Şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında davacının maddi zararlarının bir kısmını poliçe limiti kapsamında ödediğini, poliçe limitini aşan maddi zararlara ve manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak davalı sürücü ve işleten yönünden taleplerinin devam ettiğini belirttiği, dosyada mevcut belgelerden SGK tarafından dava konusu kaza nedeniyle davacıya 10.767,46TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığının anlaşıldığı,

yapılan hesaplamada SGK tarafından ödenen tutarın indirilmesiyle bakiye 88,04TL geçici iş göremezlik tazminatı, yine sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin indirilmesiyle 252.768,55TL sürekli iş göremezlik zararıyla brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan 4.844,04TL bakıcı gideri tazminatı ile oluşan maddi zararının olduğu, manevi tazminata hükmedilmesinin yerinde olacağı kanaatine varıldığı gerekçesiyle davalı ...

Sigorta Anonim Şirketine yönelik açılan maddi ve manevi tazminat talepli davanın feragat nedeniyle reddine, davalılar ... ve ... ... Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine karşı açılan maddi tazminat talepli davanın kısmen kabulüne, sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin kabulü ile.

252.768,55TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 6.706,96TL yol ve ulaşım gideri ve 4.844,04TL bakıcı gideri, 88,04TL geçici iş göremezlik tazminatının haksız fiil tarihi olan 21.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ... Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalılar ... ve ... ...

Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne karşı açılan manevi tazminat talepli davanın kısmen kabulüne, 100.000,00TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 21.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ...

Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalı ...'ın trafik kurallarına uygun hareket ettiğini, kazadan bir önceki gece alınan alkol miktarının kusur durumuna bir etkisinin bulunmadığını, kazanın salt alkolün etkisiyle meydana gelmediğini ve kusurunun bulunmadığını, davacının tedavi için 30 gidiş geliş ve 1 gidiş yapmış olduğu belirlenerek giderken taksi kullandığı varsayımına dayalı olarak hesaplama yapılmış ise de, dosya içerisinde davacının taksi ile gittiği yönünde bir delilin bulunmadığını, davacı vekili mahkemeye sunduğu 24.12.2021 tarihli dilekçe ile, davalı ...

Sigorta Anonim Şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında davacının maddi zararlarının bir kısmını poliçe limiti kapsamında ödediğini, poliçe limitini aşan maddi zararlara ve manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak davalı sürücü ve işleten yönünden taleplerinin devam ettiğini belirterek davalılardan ...

Sigorta Anonim Şirketi yönünden davadan feragat ettiğini beyan ettiği, yine davacı tarafça 07.02.2022 tarihinde dosyaya sunulan dilekçe ile, davalılardan ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından davacı ...'na 22.12.2021 tarihinde 372.475,07TL ve 25.380,08TL ödeme yapıldığını beyan ettiği, davacının zararlarının davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi tarafından fazlasıyla karşılanması nedeniyle mahkemece konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken davalılar aleyhine tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğu, mahkemece ticari faize ve yüksek manevi tazminata hükmedilmesinin de isabetsiz olduğunu, mahkeme kararının gerekçesiz olmasının da usûle aykırı olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan bedensel zararlara ilişkin maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... ... Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin işleteni olduğu, ... idaresindeki, davalı ... Sigorta Anonim Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile sigortalı kamyonetin, davacı ... idaresindeki motosiklete çarpması sonucu davacının yaralandığını belirterek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

1-Davalı ... vekilinin kusur oranına yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde.

Dava konusu kaza sonrası düzenlenen 21.10.2018 tarihinde kaza tespit tutanağına göre, davalı kamyonet sürücüsü ...'ın 4452.Cadde üzerinden İmam Gazali ana cadde üzerinde seyir hâlindeyken bölünmüş yola aniden çıkması neticesinde İmam Gazali Caddesinden Atayurt Mahallesi merkezine seyir hâlinde bulunan motosiklet sürücüsü ... sevk ve idaresindeki motosiklete çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davalı kamyonet sürücüsü ...'ın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57/1-b maddesinde düzenlenen, bölünmüş yola çıkan sürücülerin bu yoldan geçen araçlara,

tali yoldan ana yola çıkan sürücülerin bu yoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkı verilmesine ilişkin maddeyi ihlâl ettiğinden asli kusurlu, davacı motosiklet sürücüsü ...'nun ise Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a maddesinde düzenlenen, aracın hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak maddesini ihlâl ettiğinden tali kusurlu olduğunun belirtildiği,

Ankara Batı 2.Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/123E.sayılı dosyasında Adli Tıp Ankara Trafik İhtisas Dairesince düzenlenen 23.08.2019 tarihli raporda, davalı sürücü ...'ın kamyoneti ile seyri sırasında, kavşaktan ani, kontrolsüz ve tehlikeli biçimde geçmek istediği esnada, tek yönlü İmam Gazali Caddesi üzerinden gelen araçları gözetmeden, ilk geçiş hakkını bırakmadığı, meydana gelen kazada %75, davacı Melih Serdaroğlunun ise, dönüşe geçen kamyonete karşı ikazda bulunmadığı, zamanında ve yeterli tedbir almadığı, ilk geçiş hakkını bırakmayan kamyonetle kavşak içerisinde çarpıştığı kazada %25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği,

mahkemece makine mühendisinden alınan 02.09.2022 tarihli raporda da, aynı tespitlerin yapılarak aynı kusur oranının belirlendiği, raporun kaza tespit tutanağı, ceza dava dosyası kapsamı ve kararı, toplanan deliller ve kazanın meydana geliş şekline uygun olarak düzenlendiği ve hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığından davalı ... vekilinin mahkemece kabul edilen kusur oranına yönelik itirazın reddi gerekmiştir.

2-Davalı ... vekilinin manevi tazminatın yüksek belirlendiğine ilişkin istinaf sebeplerinin incelenmesinde;

Davacının manevi tazminat istemi TBK’nın 56. maddesine dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat aynı anda tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem hâline gelmiştir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hâllerde hâkimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Somut olayda, davalı sürücünün asli kusuru (%75) ile kazaya sebebiyet vermesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihinde (2018) paranın satın alma gücü ile yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, ilk derece mahkemesince davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının hak ve nesafet kurallarına ve manevi tazminatın amacına uygun olduğu kanaatine varılmış, davalı ... vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

3-Davalı ... vekilinin ticari faize hükmedilmesine ilişkin istinaf sebeplerinin incelenmesinde; Kazaya karışan ... plakalı kamyonetin işleteninin davalı şirket olduğu anlaşıldığından, hüküm altına alınan tazminata talep gibi avans faiz uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığından bu husustaki itirazın reddi gerekmiştir

4-Davalı ... vekilinin sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeler neticesinde davacının talep edilebileceği tazminatın kalmadığına yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde;

Davacı, davalı Sigorta şirketi ile imzaladığı Sulh ve İbraname Belgesine istinaden Mahkemeye verdiği dilekçesinde, sigorta şirketinin poliçe limit sınırı kapsamında zararlarını karşıladığını ve poliçe limiti kapsamındaki taleplerinden feragat ettiğini belirterek dilekçesinde "poliçe limitini aşan maddi zararlara keza poliçe ile teminat kapsamına alınmayan manevi zararlara ilişkin olarak dava, davalılardan araç işleten ...

Grup Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret LimiteD Şirketi ve araç sürücüsü ...!a karşı devam edecektir" denilerek davanın sadece sigorta teminat limitini aşan maddi zararlara ve manevi zararlara ilişkin olduğunu beyan etmiştir. Mahkemece, kararında sigorta limitini aşan 252.768,55TL sürekli iş göremezlik tazminatı yanı sıra 6.706,96TL yol ve ulaşım gideri ve 4.844,04TL bakıcı gideri, 88,04TL geçici iş göremezlik tazminatlarının da kabulüne karar verilmiştir.

6.706,96TL yol ve ulaşım gideri ve 4.844,04TL bakıcı gideri, 88,04TL geçici iş göremezlik tazminatı sigorta teminatı kapsamında olup, sakatlık kapsamı dışında tedavi giderine yönelik teminat kapsamında olduğundan bu zararlar yönünden sigorta limitini aşan bir talep bulunmadığından davacının feragat ve davanın limiti aşan zararlar yönünden olduğuna yönelik beyanı nazara alınarak bu kalemler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken talebi aşar şekilde ve feragatin sirayetine ilişkin hükümlere aykırı olarak bu kısım yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemece yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmamasına göre kararın istinaf eden davalı lehine olacak şekilde HMK’nın 353/1.b.2. maddesi gereğince kaldırılmasına, yeniden yeniden esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, buna göre davacı lehine hükmedilen geçici iş göremezlik, tedavi gideri ve bakıcı giderine ilişkin olarak feragat ve davanın poliçe limitini aşan kısım yönünden olduğuna yönelik beyanına göre istinaf eden davalı yönünden bu talepler açısından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek ilk derece mahkemesinde verilen karardaki kesinleşen hususlar korunarak karar vermek gerekmiştir.

II-İSTİNAF HARÇ VE MASRAFLARI YÖNÜNDEN

1- Davalı ... tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının istek halinde iadesine, 2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... tarafından yapılan 234,00 TL. yargılama giderlerinin ve 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine, 3-Başvuran tarafça yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 4-Kararın taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 07.11.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.