Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/139 K.2025/200

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ile davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili, 14.02.2008 tarihinde dava dışı sürücü ... idaresinde olup davalı ... şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı motosiklet ile seyir halinde iken yaya ...’e çarpması sonucunda vefat ettiğini, müteveffanın eşi ve çocukları olan davacıların destekten yoksun kaldığını, kazanın meydana gelmesinde davacıların ve müteveffanın kusuru bulunmadığını, davalı ... şirketine yapılan başvurudan ve arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını, davanın 6100 sayılı HMK’nın 107.

Maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek talep artırım hakkı saklı kalmak kaydıyla, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL ve davacı ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında davacı ... için talebini 96.399,82 TL’ye artırmıştır.

Davalı vekili, ibraz edilen Sigorta Tahkim Komisyonu kararından da görüleceği üzere zamanaşımı sözkonusu olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kusura ilişkin bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranının fahiş olduğunu, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden ve Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyetinden rapor alınmasını talep ettiklerini, hesaplananın Genel Şartlar’a göre 1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalanlar arasında teminat limiti dahilinde garame paylaşımı yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olduğu, davacı ...'in müteveffanın eşi, diğer davacıların çocukları olduğu, kusur durumuna ilişkin alınan 22.04.2021 tarihli raporda kazanın meydana gelmesinde müteveffanın % 75 oranında, sigortalı araç sürücüsünün % 25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği,

aktüer bilirkişi tarafından ibraz edilen 26.05.2022 tarihli rapor ve 06.08.2022 tarihli ek rapordaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davanın kısmen kabulü ile davacı ...'in 96.399,82 TL, davacı ...'in 623,61 TL, davacı ...'in 385,20 TL destekten yoksun kalma zararının toplamı, 97.408,63 TL maddi tazminatın 22.04.2020 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle açılan davada hükme esas alınan bilirkişi raporundaki gelirin hatalı belirlendiğini, asgari ücret hesaplamaya esas alınmışsa da müteveffanın aylık gelirinin asgari ücretten yüksek olduğunu, sigorta şirketinin kaza tarihinde temerrüde düştüğünü, kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesi ve faiz türünün de hatalı olup avans faizine hükmedilmesi gerektiğini, davacılar aleyhine kısmi arabuluculuk ücretine hükmedilmiş ise de davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiğini,

davalı lehine herbir davacı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının ve hükmedilen vekalet ücreti tutarlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı lehine tek bir vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, ayrıca davacılar lehine hükmedilen tutardan fazla karşı yan vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının da doğru olmadığını, yargılama giderinin eksik ve hatalı hesaplandığını, yargılama sırasında yatırılan 296,00 TL tamamlama harcının yargılama gideri olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, 14.02.2008 tarihinde meydana gelen kaza ile ilgili olarak destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle dava açıldığı, davacılardan ...’in Sigorta Tahkim Komisyonuna 2017.E.46533 sayılı başvuruyu yaptığını ve bu başvurunun usulden reddedildiğini, daha sonra yaptığı başvurunun da talep edilen evrakın ibraz edilmemesi nedeniyle reddedildiğini, daha sonra Uyuşmazlık Hakem Heyetine yapılan 2019.E.54044 K-2019/83221 sayılı başvuruda yapılan değerlendirmeler sonucunda zamanaşımı nedeniyle başvurunun reddedildiğini, verilen kararların kesin hüküm niteliğinde olduğunu,

kesin hüküm mevcut iken yeniden inceleme yapılarak karar verilmesinin usule aykırı olduğunu, davacı tarafın talebinin zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacılar vekili, 14.02.2008 tarihinde davalı ... şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı motosikletin yaya ...'e çarparak ölümüne neden olduğunu, müteveffanın eşi olan davacı ... ve çocukları olan davacıların destekten yoksun kaldığını belirterek destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

6100 sayılı HMK’nin “Dava şartları” başlıklı 114/1-i maddesinde “Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması” dava şartları arasında sayılmış olup aynı Kanun’un “Dava şartlarının incelenmesi” başlıklı 115/1. maddesinde “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” düzenlemelerine yer verilmiş ve devamında dava şartı noksanlığının tespiti halinde uygulanacak hükümler düzenlenmiştir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12. maddesinde "Tahkim sistemine üye olmak isteyenlerden katılma payı, uyuşmazlık çözümü için Komisyona başvuranlardan ise başvuru ücreti alınır. (Değişik ikinci ve üçüncü cümle: 3.4.2013-6456/45 md.) Beş bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir.

Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. (Ek cümle: 3.4.2013-6456/45 md.) İtiraz talebinde bulunmak için bu madde uyarınca belirlenen başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır. (Ek cümle: 3.4.2013-6456/45 md.) İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur.

(Ek cümle: 3.4.2013-6456/45 md.) İtiraz talebi münhasıran bu talepleri incelemek üzere Komisyon tarafından teşkil edilen hakem heyetlerince incelenir. (Ek cümle: 3.4.2013-6456/45 md.) İtiraz talebi hakkında işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karar verilir. (Ek cümle: 3.4.2013-6456/45 md.) Beşbin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları bu madde uyarınca süresinde itiraz başvurusunda bulunulmaması hâlinde kesinleşir.

(Ek cümle: 3.4.2013-6456/45 md.) Bu uyuşmazlıklar hakkında bu madde uyarınca yapılan itiraz üzerine verilen karar kesindir. (Ek cümle: 3.4.2013-6456/45 md.) Kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir.

(Değişik cümle: 13.6.2012-6327/58 md.) Ancak, tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olması, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmiş olması, hakemlerin yetkileri dahilinde olmayan konularda karar vermesi ve hakemlerin, tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi durumlarında her hâlükarda temyiz yolu açıktır. Temyize ilişkin usûl ve esaslar hakkında Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 114. maddesinin 1 fıkrasının (i) bendi gereğince aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olmasının dava şartı olduğu; aynı Kanun'un 115. maddesinin 2 fıkrasında dava şartı noksanlığı (giderilmesi mümkün olmayan) bulunması halinde davanın usulden reddine karar verileceği; Kanun'un 303/1-2 fıkralarında da bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerektiği, bir hükmün davada veya karşılık davada ileri sürülen taleplerden, sadece hükme bağlanmış olanlar hakkında kesin hüküm ifade edeceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Somut olayda 14.02.2008 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat eden ...'in eş ve çocukları olan davacılar tarafından davalı ... aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle dava açıldığı, davacı ... vekili tarafından davalı ... aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapılan başvuru sonucunda verilen 14.10.2019 tarihli ve K-2019/83221 Karar sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararı ile başvurunun zamanaşımı nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmakla öncelikle bu başvuruya ilişkin tahkim dosyasının getirtilmesi, kararın kesinleşip kesinleşmediğinin belirlenmesi,

Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 14.10.2019 tarihli ve K-2019/83221 sayılı kararının tarafları, konusu ve hukuki sebebine göre dava şartı niteliğindeki kesin hüküm yönünden değerlendirilmesi ve varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken bu yönde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.