Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1159 K.2026/696

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 23.06.2022 tarihinde saat 06.40 sıralarında piyade er olan davacı ...'ın askerlik vazifesini yerine getirmekte iken; davalı idareye ait ve davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalanan aracın neden olduğu tek taraflı trafik kazasında yaralandığını, maluliyetinin meydana geldiğini, davacının askerlik vazifesini yerine getirmeden önce ...

Pazarlama Danışmanlık ve Çağrı Servisi Hizmetleri A.Ş'de müşteri temsilcisi sıfatı ile çalışmakta olup, son bordrosunun sunulduğunu, aynı zamanda ...

Üniversitesi İş Sağlığı Ve Güvenliği bölümü son sınıf öğrencisi olduğunu, aktüer hesabının davacının eğitimi de dikkate alınarak tespit edilecek ücrete göre yapılmasını talep ettiklerini, annesi olarak bu sürecin diğer mağdurunun davacı ... olduğunu, belirterek ... için 300,00 TL maddi tazminat (100 TL geçici - 100 TL sürekli maluliyeti-100 TL tedavi gideri) ve 70.000,00 TL manevi tazminat,

anne ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketinin salt maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak - poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) kaza tarihi olan 23.06.2022- tarihinden itibaren itibaren avans faizi ile tahsilini istemiş, 22.11.2023 tarihli ıslah dilekçesinde, sigorta şirketi tarafından yargılama sırasında poliçe teminatı kadar ödeme yapılması nedeniyle sulh olduklarınından, sigorta şirketi hakkındaki davasından feragat ettiğini beyan ederek,

bakiye maddi tazminat yönünden alacağını rapor doğrultusunda ve sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubundan sonra bakiyesi 411.461,73 TL'ye çıkartmıştır.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi cevap dilekçesinde; sorumluluklarının sigorta limiti kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu, davacının kusuru, zararı ve maluliyeti kanıtlaması gerektiğini, savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; yargı yolu ve görev nedeniyle davanın reddedilmesi gerektiğini, davalı idarenin bir kusuru olmadığını, zarar ile illiyet bağı olmadığını, davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın. davacının geçirmiş olduğu trafik kazasından dolayı davalı sigorta şirketinden sözleşmeye dayanarak, davalı ...

Bakanlığından araç işleteni sıfatıyla geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, tedavi gideri ve manevi tazminat talebi, davacının annesinin ise manevi tazminat istemine ilişkin olduğu; davalı zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de, davada ceza kanunda öngörülen zamanaşımı süresi uygulanacağından, zamanaşımı definin yerinde olmadığı, davacılar vekili 27.09.2023 tarihinde ...

Sigorta Şirketi yönünden feragat dilekçesi sunduğu ve sigorta şirketi hakkındaki davadan feragat ettiği, sigorta şirketi hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, davalı idare hakkındaki talep yönünden.

Hacettepe Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Adli Tıp Dalı Başkanlığından alınan raporda 23.06.2022 tarihli kazaya bağlı, kaza tarihinde geçerli olan yönetmelik uyarınca tüm vücut engel oranının %13 olduğu, sekel halini aldığı ve sürekli olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği tespit edildiği, davacının kusursuz yolcu konumunda olduğu, buna göre kaza neticesinde davacının maluliyeti ve gerçek zararının belirlenmesine yönelik aktüer bilirkişi incelemesindeki tespitlerin hüküm kurmaya elverişli görüldüğü,

tedavi yol giderine ilişkin ıslah edilmeyen 100, 00 TL makul görülmüş olup ıslah talebi doğrultusunda poliçeyi aşan 391.332,83 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 20.028,90 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100 TL tedavi ve yol gideri olmak üzere toplam 411.461,73 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 23.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek (araç hususi olmakla) yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümleri dahilinde alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerektiği, davacıların davalı ...

Bakanlığından manevi tazminat talebinin değerlendirilmesinde; olayın özelliği ile duyulan veya duyulacak elem ve acıya karşılık olarak davalı işletene düşen kusur durumu, davacının kusursuz yolcu konumunda olması, davacının maluliyet oranı, tarafların sosyal ekonomik durumu, kaza tarihine göre paranın alım gücü değerlendirildiğinde davacı ... için 70.000,00 TL davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın yeterli ve makul olacağına kanaatine varıldığı gerekçesiyle.

“Davanın kısmen kabulü ile; davalı ...

Sigorta AŞ'ye açılan davanın feragat nedeniyle reddine, 391.332,83 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 20.028,90 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100 TL tedavi ve yol gideri olmak üzere toplam 411.461,73 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 23.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümleri dahilinde alınarak davacıya verilmesine,” karar verilmiş hüküm davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Baklanlığı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; alacağın zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazlarıın nazara alınmadığını, hükmedilen tutarların haksız ve yersiz olduğunu, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, diğer yönlerden de davanın dayanaksız olduğunu, istihdam eden olarak davalının yükümlülüklerini yerine getirdiğini, bu nedenle sorumluluğuna gidilemeyeceğini, kamu görevlisinin kişisel kusuru nedeniyle idarenin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, hükmedilen tazminatların da fahiş olduğunu, faiz oranlarının da kabulünün mümkün olmadığını, davacıya idare tarafından ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılarak ödeme var ise tazminatın belirlenmesinde nazara alınması gerektiğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemidir. Mahkemece, davacının, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme nedeniyle sigorta şirketi hakkındaki davasından feragat nedeniyle, bu davalı yönünden davanın reddine, sigorta limitini aşan maddi tazminat talebine yönelik olarak, davalı idare hakkındaki maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, manevi tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmiş hüküm davalı idare vekili tarafından istinaf edilmiştir.

23.06.2022 tarihinde, davacı ... askerlik görevinin ifa ederken, yolcu olarak bulunduğu davalı idareye ait aracın seyri sırasında araç sürücüsünün viraj içerisinde direksiyon hakimiyetini kaybederek, yol kenarındaki beton bariyere çarpması neticesinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında yaralandığı, savcılık soruşturma dosyasında alınan araç sürücüsü ve davacının beyanları ve tüm dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Savcılık Soruşturma dosyasında alınan kusur raporunda da, davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde birinci derecede kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Tedavi evraklarına göre, kaza neticesinde "L1" vertebra kırığı meydana gelen davacının, Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan Erişkinler için Engellilik Değerlenmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre "kompresyon kırığı" nedeniyle davacının %13 oranında engelinin meydana geldiği, iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceğinin tespit edildiği, aktüer bilirkişi tarafından %100 kusur ve maluliyet raporuna göre davacının zararının hesaplandığı,

davalı sigorta şirketi tarafından sigorta limiti ile sınırlı olarak sulhe dayalı ödeme yapması ve davacının da bu ödemeyi hesaplanan tazminattan mahsup ederek dava değerini belirlemesi sonranda, mahkemece sigorta şirketi tarafından yargılama sırasında yapılan ödeme ve davacının talebi ile bağlı kalınarak, maddi tazminat ve manevi tazminat taleplerine yönelik olarak karar verildiği görülmüştür.

1-Davalı tarafından alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş ise de, uyuşmazlıkta gerek maddi tazminata yönelik talepler açısından KTK'nın 109/2 maddesi gereğince; gerekse de manevi tazminata yönelik talepler açısından TBK'nın 72/1 maddesi gereğince, suç teşkil eden eylem açısından, tazminat taleplerinde, ceza kanunun da öngörülen dava zamanaşımı süresinin uygulanacak olmasına, buna göre de davanın ceza kanununda öngörülen 8 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılmış olmasına göre davalının zamanaşımına yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

2-Davalı davanın idari yargıda görülmesi gerekiğini ileri sürmüş ise de, davanın, davalı idarenin 2918 Sayılı KTK'nın 85. Maddesi gereğince araç işleteni olması nedeniyle sorumluluğu çerçevesinde açılmış olmasına ve KTK'nın 110. maddesi gereğince, bu kanundan kaynaklanan sorumluluk davalarında tarafın kamu idaresi olup olmadığına bakılmaksızın, adli yargının görevli olmasına göre, davalının yargı yoluna yönelik istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.

3-Davalı tarafından, hükmedilen tazminatın fahiş olduğunu ileri sürmüş ise de, maddi tazminata yönelik hesaplamanın, "gerçek zarar" hesabında Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından benimsenen ilke ve yöntemlere uygun olarak tanzim edilen rapor ile belirlenmiş olmasına, tazminattan mahsubu gereken SGK ödemesi bulunmamasına, davacının davasını aktüer bilirkişi tarafından hesaplanan tazminattan, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme mahsup edildikten sonra kalan bakiye zarar üzerinden belirlemiş olmasına,

davacının haksız eylem neticesinde meydana gelen zararını kaza tarihinden itibaren faizi ile talep edilebileceğinden, mahkemece talebi gibi davalının tazminattan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile sorumlu tutulmuş olmasında isabetsizlik bulunmamasına göre davalının buna yönelik istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.

Buna göre; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, mahkemece TBK'nın 56/-2 maddesi kapsamında takdir edilen manevi tazminatın TBK'nın 4. maddesi gereğince hak ve nesafet ölçüsünde takdir edilmiş olmasına göre; davalı vekilinin tüm istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.