Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2019/1126 K.2021/616

.... T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

27. HUKUK DAİRESİ ....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 21/03/2019

NUMARASI : ...

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 17/06/2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/06/2021

Davacılar vekili tarafından davalı aleyhine açılan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf talebinde bulunulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili; müvekkili yüklenicilerin, davalı idare tarafından’ ihaleye çıkartılan "...

(Kastamonu) Kanalizasyon Şebeke İnşaatı" ihalesini kazanarak davalıyla sözleşme imzaladığını, dava konusu işin, müvekkili davacılar tarafından layığı ile yerine getirildiğini, geçici ve kesin kabulleri yaptırılarak davalı idareye işin teslim edilmesine rağmen taraflar arasında, davalı idarenin......poz nolu imalatların miktarı ve bedellerinde minha yoluna gidilmesinden kaynaklanan bir ihtilaf yaşandığını, yaşanan bu ihtilaf konusunun gerek ara hakedişlerde gerekse geçici ve kesin kabulde davalı idare tarafından kabul edilmiş olduğunu, müvekkilinin kesin hakedişi hazırlayıp, davalı idarenin ...'nün onayına sunduğunu,

akabinde davalı idarenin 04/05/2015 tarih ve ... sayılı yazısında "yapılan inceleme sonucunda kesin hakediş tutarının (-) 54.284,34 TL olduğu ve bu tutarın 30 gün içinde ödenmesi gerektiği" şeklinde müvekkiline bildirimde bulunduğunu, müvekkilinin "bu rakamın nasıl ve hangi pozlar, tariflere göre hesaplatıldığı" hususundaki dilekçesine karşı, davalının 17/06/2015 tarih ve 546 sayılı yazısıyla "Bölgemizin 2014 yılı olağan teftişinde söz konusu kanalizasyon inşaatında parsel bacalarının birim fiyat tarifleri; tip proje ve ihale şartlarına göre yapılmadığı tespit edilerek gereğinin yapılması talimatı verilmiştir.

Bölgemizce mahallinde yapılan ölçümlerde parsel bacalarının teşkilinde taban (50cm), gövde elemanı (50 cm), yarım gövde elemanı (25 cm) ve kapak (10 cm) olması gerekirken, eksik yapıldığı ölçülmüş ve kesin hakkedişte eksik kısımlar sözleşme ve şartnameler muvacehesinde minha edilmiştir.

Kesin hakedişte hesaplanan (-) 54.284,34 TL olduğu ve bu tutarın 30 gün içinde ödenmesi " şeklinde cevap verildiğini, buna karşın yüklenici olan müvekkillerinin 19/06/2015 tarihli dilekçesinde "Bankanızın Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlüğü ihalelerinde ... Bankası A.Ş. ...

Başkanlığının 01/07/2011 tarih ve 28815 sayılı genelgesinde belirtilen durumun, bu genelgenin sözleşme ve eklerinin arasında yer almaması nedeniyle, olayda uygulanamayacağı, birim fiyat tarifleri ve cetvelinde parsel bacasının adet cinsinden miktarına fiyat verileceğinin düzenlendiği, yeniden inceleme yapılması ve kesin hakedişin bir nüshasının verilmesi" hususunda davalıya bildirimde bulunduğunu, müvekkilinin bu talebinin davalının 23/06/2015 tarih ve 576 sayılı yazısıyla ve "Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23. maddesine ve ...

Başkanlığının 01/07/2011 tarih ve ... sayılı talimatına atıfta bulunularak reddedildiğini, sonuç olarak dava konusu olayda, taraflar arasındaki ihtilafın YİGŞ'nin 23. Maddesinin ve ... Bankası A.Ş.-...

Başkanlığının 01/07/2011 tarih ve .... sayılı talimatının taraflar arasındaki sözleşmede uygulanıp uygulanamayacağı noktasında toplandığını, yapılan imalatların idare tarafından hiçbir eksik ve ayıp olmaksızın kabul edildiğini, yüklenici davacının, parsel bacaları konusunda, idare tarafından hazırlanan ve verilen proje ve detaylarına uygun, yerindeki duruma göre ve birim fiyat tarifinde belirlenen notlara uygun olarak imalat yaptığını, kesin hakediş raporuyla oluşturulan durum nedeniyle müvekkilinin 54.284,34 TL zarara uğradığını belirterek;

taraflar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklı 54.284,34 TL alacağın ödeme tarihi olan 22/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; ... (Kastamonu) Kanalizasyon İnşaatı yapım işi ihalesinin 20/01/2012 tarihinde yapıldığını, 17/04/2012 tarihinde de yer teslimi yapılarak işe başlandığını ve kanalizasyon şebeke inşaatının 13/12/2013 tarihinde tamamlanarak, 04/02/2014 tarihinde Geçici Kabulünün.

16/04/2015 tarihinde ise Kesin Kabulünün yapıldığını, davalı idarenin, Kastamonu Bölge Müdürlüğünce mahallinde yapılan ölçümler neticesinde parsel bacalarının birim fiyat tariflerine, tip proje ve ihale şartlarına göre yapılmadığının; standardının eksik yapıldığının tespit edildiğini, dava konusu "Buhar Kürlü Prefabrik Parsel Baca İmalatlarının Yapılması" ile ilgili davalı idarenin Bölge Müdürlüğünce mahallinde ölçümler yapılarak parsel yükseklikleri tespit edilerek tutanak ile kayıt altına alındığını, parsel baca yüksekliklerinin projede belirtilmediğini, imalat aşamasında mevcut duruma göre imalat yapıldığını, müvekkili idarenin ...

Başkanlığının 01/07/2011 tarih ve .... sayılı yazısı gereğince, parsel bacalarının yüksekliklerinin eksik veya fazla yapılması halinde nasıl ödeme yapılacağının talimatlandırıldığını, bu hususla ilgili davalı idareden herhangi bir yazılı izin alınmadan onaysız olarak imalatların tamamladığını, dava konusu işe ait Birim Fiyat Tariflerinde; ...- KF. 11 : Buhar Kürlü Prefabrik Parsel Bacası İmalatının Yapılması ( Temel Dolgusu Stabilize Malzeme İle ) ve BKURT-KF.

12: Buhar Kürlü Prefabrik Parsel Bacası İmalatının Yapılması (Temel Dolgusu Kazıdan Çıkan Malzeme İle) pozları ile ilgili: "... Bankası Genel Müdürlüğü Kanalizasyon, İçme suyu, Yapı Birim Fiyat tarifleri kitabında yer alan profil demir ile çerçevelenmiş prefabrik betonarme parsel baca kapağının (cadde ve sokaklardaki parsel bacaları için) tarifleri yapıldığını, işe ait Kesin Hakediş incelemesi yapılırken, ...

(Kastamonu) Kanalizasyon İnşaatına ait İşletme Planı ve tespit edilen parsel baca yüksekliklerinin dikkate alındığını, ...

(Kastamonu) Kanalizasyon Şebeke İnşaatı Yapım İşi Sözleşmesinin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 19. maddesi hükmü atfıyla Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "Sözleşme ve eklerine uymayan işler" başlıklı 23/1. maddesine göre işlemlerin yapıldığını, müvekkili idarece yürütülen işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığını belirterek; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kesin hakedişte parsel bacaları yönünden yapılan ve sonradan davacı yan tarafından idareye ödenen kesinti bedelinin sözleşme, usul ve yasaya uygun olup olmadığı, minha olup olmadığı, birim fiyat tarifleri, tip proje ve ihale şartlarına göre eserin yapılıp yapılmadığı bu kalem imalatın eksik ve ayıplı olup olmadığı parsel bacaları yüksekliklerinin sözleşme ile ekleri ile fen ve sanat kuralları gereğince olması gerektiği gibi imal edilip edilmediği hususlarına ve ödendiği iddia olunan meblağın iadesinin gerekip gerekmediğine ilişkin olduğu,

dosyada mevcut sözleşme ve şartnameler, tarifnameler, hakediş hesaplamaları, kesin kabul tutanağı, tutanaklar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre somut olayda; davalı idare tarafından 20/01/2012 tarihinde "... (Kastamonu) kanalizasyon şebeke inşaatı" ihalesi yapıldığı ve dava konusu işin yapımı için davacıyla 09/04/2012 tarihinde ...

(Kastamonu) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi Sözleşmesinin imzalandığı, 17/04/2012 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlandığı ve kanalizasyon şebeke inşaatının 13/12/2013 tarihinden itibaren tamamlanarak 04/02/2014 tarihinde geçici kabulünün.

16/04/2015 tarihinde ise kesin kabulünün yapıldığı, kesin kabulün 16/06/2016 tarihinde onaylandığı, sözleşme kapsamında davacı yüklenici tarafından İdarece önceden belirlenmiş imalat kalemleri için teklif birim fiyat verildiği ve davaya konu prefabrik parsel bacası imalatlarının sözleşme ekinde davacı yüklenicinin de imzaladığı birim fiyat tarifelerindeki 1 adedine teklif birim fiyat verilen imalat kalemlerinin içeriğinin nasıl olacağının, nelerin birim fiyata dahil olduğunun, hangi projeler esas alınarak imalat yapılacağının gösterildiği,

bu nedenle davacı yüklenicinin üstlenmiş olduğu işin bir kısmını teşkil eden.... prefabrik parsel bacası imalatlarının, birim fiyat tariflerinde belirlenen standartlara uygun yapılmadığı, eksik yüksekliklerde yapılması nedeniyle, davalı idarenin eksik yapılan imalatlardan kaynaklı olarak yapmış olduğu kesintinin haklı sebeplere dayandığı, yapılan kesintilerin yerinde yapılan eksik imalatların karşılığı olduğu, ....16'nın kanalizasyon hatlarının robotla görüntülenmesi imalatında, taraflarca karşılıklı imza altına alınan kesin kabul tutanağında belirlendiği şekilde metraj doğrultusunda ödeme yapıldığı,

bu nedenle yapılan kesintilerin kesin kabulde belirlenen metrajla uyumlu ve haklı olduğu, ... yerinde dökme parsel bacaları için birim fiyat tarifinde herhangi bir yükseklik belirtilmediğinden, eksik yükseklikte yapıldığına istinaden kesinti yapılamayacağı, davacının 22/07/2015 tarihinde ödediği 54.283,34 TL kesinti bedelinin geri ödenmesi talebinde; dökme parsel bacalarına ilişkin ....'deki haksız kesinti miktarı olan 878,98 TL çıkarıldığında ise davalı tarafça yapılan 53.404,36 TL kesintinin haklı olduğu, talepten kesinti için haklı olan bedel çıkarıldığında 878,98 TL'nin iadesini talep edebileceği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne.

878,98 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 22/07/2015 tarihinden itibaren reeskont faizi uygulanmasına karar verilmiştir.

Davacılar vekili istinaf başvurusunda; davalı idarenin, ihtilaf oluşturan uygulamasını "2014 yılı teftişinde, “... Başkanlığı'nın 01/07/2011 tarih ve ... sayılı talimatına uyulmadığı yönündeki müfettiş tenkiti” gerekçesine dayandırdığını, "...

Başkanlığı'nın 01/07/2011 tarih ve 28815 sayılı talimatının sözleşmenin eki olmadığını, bu talimata dayanılarak yapılan kesintiye ilişkin yazılı başvurularının ve uygulamanın kaldırılması taleplerinin davalı idarece kabul edilmediğini, yine sözleşmenin eki olmayan ve bu nedenle dava konusu sözleşmeye uygulanabilmesi mümkün bulunmayan, ... Bankası A.Ş.-...

Başkanlığının 01/07/2011 tarih ve .... sayılı talimatı ve bu talimattaki kesinti oranının (%15) somut uyuşmazlık için uygulanmasının haklı olduğuna işaret eden bilirkişi raporlarının esas alınmasının, yasaya ve emsal yargı kararlarına aykırı olduğunu, davalı idarenin Altyapı Uygulama Dairesi Başkanlığı tarafından alınan 05/12/2017 tarih ve .... sayılı kararının ve bu kararın davaya etkisinin dikkate alınmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece talep etmelerine rağmen, davalı idareye müzekkere yazılarak,

müvekkili ile aynı durumda olan ve haksız kesintiye maruz bırakılan yüklenicilere kesintilerin iade edilip edilmediğinin sorulmamasının eksik inceleme olduğunu, davalı idarece alınan bu kararın, davadaki iddialarının haklılığını ortaya koyduğu gibi, davalı idarenin, müvekkili davacıyla aynı durumda olan ve haksız kesintiye maruz bıraktığı yüklenicilerine kesintilerini iade ettiğini, ancak müvekkili davacı gibi dava açan yüklenicilerden haksız olarak yaptığı kesintileri iade etmediğini, Mahkemece yargılama sırasında, iki farklı bilirkişi kurulundan alınan rapor ve ek raporların hiçbirinde uyuşmazlığın somut olgularının nazara alınmadığını,

Mahkeme kararının aksine, dava konusu pozlardaki prefabrik parsel bacası imalatlarına dair, birim fiyat tariflerinde baca elemanlarının kullanılması ve sayısının “gereklilik” durumuna bırakıldığını, parsel bacasında kullanılacak eleman sayısına göre fiyat belirlenmediğini, parsel bacası adet sayısına göre fiyat belirlendiğini, kaldı ki, Mahkemece mahallinde keşif yapılmak suretiyle alınan ilk bilirkişi raporunda, yapılan parsel bacası imalatlarının bilim ve fenne aykırılığı konusunda hiçbir saptamaya yer verilmediğini, parsel bacalarının birim fiyat tariflerindeki "gereklilik" şartını taşıdığının tespit edildiğini,

kararın bu yönüyle de yasaya aykırı olduğunu belirterek; duruşmalı olarak yapılacak inceleme sonucunda, mahkeme kararının kaldırılmasını, itirazları doğrultusunda yeniden hüküm tesis edilerek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili katılma yoluyla istinaf başvurusunda; sözleşme ve eklerine aykırı imalat olgusunun ortadan kalmadığını, bankaca yapılan kesintinin, bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere hukuka uygun olduğunu, bankanın, davacının eksik imalatları nedeniyle lehlerine doğan haklarından vazgeçmediğini, bu nedenle mahkeme kararının kısmen hukuka uygun olup, davacının istinaf talebinin haksız olduğunu belirterek; davacının istinaf talebinin reddine, katılma yoluyla istinaf talebinin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan kesin hakkedişte haksız olarak yapılan kesintinin davalı tarafından tahsil edilmesi nedeniyle alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı ve özellikle taraflar arasında düzenlenen 20/01/2012 tarihli sözleşme ve yapılacak olan imalatların birim fiyat tariflerindeki açıklamalara uygun denetlenebilir, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyeti raporu ve ek raporuna göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan... · e-imzalıdır Üye... · e-imzalıdır Üye... · e-imzalıdır Katip... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır