Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2019/1470 K.2021/866

....

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

27. HUKUK DAİRESİ

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/05/2019

NUMARASI .....

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 07/10/2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 07/10/2021

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; ... ile ....arasında imzalanan protokol ile 66 mm .... Sistemi imalatında kullanılmak üzere müvekkilli kuruma bağlı dava ehliyeti ve tüzel kişiliği olmayan ... ... ... Müdürlüğü tarafından çıkılan açık ihale ve bağıtlanan sözleşme ile ...

Ltd Şti'nden 66 mm ....... ( ...) nun tedarikinin kararlaştırıldığını, %25 artışla birlikte 43.750 adet alındığını, 26/07/2011, 05/08/2011, 16/08/2011 ve 22/08/2011 tarihli sevk irsaliyeleri ile teslim edilen numunelerin tamamının reddedildiğini, 05/09/2011 tarihinde teslim edilen 500 adet ...'nun Kalite Güvence Müdürlüğünce yapılan kontrollerinin ardından ... ile uygun bulunduğunu, ancak 03/10/2010 tarihinde teslim edilen 5.000 adetin reddedilmesi nedeniyle firmaya iade edildiğini, 24/11/2011 tarihinde gönderilen 5.000 adetin ise muayene sonucu uygun bulunmadığını,

uygunsuzluk raporu düzenlendiğini ve uygunsuzlukların giderilmesi için ........ davalı ile çalışma yaparak sonucuna göre bir değerlendirme yapılması kararı verildiğini, yüklenici ile birlikte yapılan çalışmalar neticesinde yüksek yoğunluklu polietilen malzemeden üretime devam edilmesinin uygun olduğuna karar verildiğini, 09/01/2012-02 sayılı UR'ye istinaden uygun bulunan malzemelerin değerlendirmeye alınması,

daha önce teslim edilenlerin yenisiyle değiştirilmesi ve ilk kafileden montajı yapılan 2.000 adetin imhasına karar verildiğini, yine 30/01/2012 tarihli yazı ile aralık ayında teslim edilmesi gereken 5.000 adetin teslim edilmesi ve 10.000 adetin ise yenisiyle değişiminin istendiğini, 02/02/2012 tarihli yazı ile sözleşmenin 30.maddesi gereğince sipariş miktarının %25 artırılarak 43.750 adedi çıkarıldığını, sonuç olarak 2.500 adedin barut imlası yapılıp uygun olmadığı için imha edilen 5.000 adedi yeni malzemeden üretilmiş, ... gönderilmek üzere yükleniciye iade edilen birinci kafileye karşılık yükleniciden malzeme alınmadığını,

buna mukabil 33.750 adedin ...'larıyla kabul edildiğini, ödemenin 43.750 adet üzerinden yapıldığını, birinci kafilede teslim edilmeyen 5.000 adet için 10.750 TL'nin iade edilmediğini, ....... ile imzalanan protokol kapsamında üretimi tamamlanan ve 03/05/2013-26/03/2014 tarihleri arasında muayene edilen 20.000 adet üzerindeki incelemede uygunsuzluk tespit edildiğinden reddedildiğini ve tespit edilen uygunsuzluklarla ilgili hata analizi ve düzeltici tedbirlere yönelik çalışma sonucu yapılan 13/02/2015 tarihli toplantıda mevcut ateşleyicilerin kullanılamayacağı yönünde karar alındığını,

bu kararla davalıdan tedarik edilen ve bir kısmı roketlere monte edilmiş durumda, bir kısmı ateşleyici haline getirilmiş olarak bekler halde, kalanı firmadan geldiği haliyle olmak üzere 38.750 adedin kullanılamadığını, bunun bedelinin 83.312,50 TL olduğunu ileri sürerek, taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalının ürettiği ancak üretimde kullanılmayan...... hatalı ve eksik alımları nedeniyle davacı kurumun uğradığı 94.062,50 TL kurum zararının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı ile müvekkili şirket arasında söz konusu ... yapım işi sözleşmesinin 11/05/2011 tarihinde imzalanması üzerine müvekkili şirket tarafından ihale dökümanlarına ve teknik şartnameye uygun olarak üretim faaliyetlerine başlandığını, müvekkili şirket tarafından üretimi tamamlanan ilk kafile 5000 adet ...

05/09/2011 tarih ve ...... sıra numaralı sevk irsaliyesi ile davacıya teslim edildiğini, müvekkili şirkete hakedişin ödendiğini, müvekkili şirket tarafından devam eden üretim neticesinde ikinci kafile 5000 adet ...

03/10/2011 tarih ve ...... sıra numaralı sevk irsaliyesi ile davacıya teslim edildiğini, davacı tarafından söz konusu kafilenin kabul edilmediğini ve yenisi ile değiştirilmesinin talep etmesi üzerine bu malzemelerin müvekkili şirket yetkilisi ... imzasına iade edildiğini, akabinde müvekkili şirket tarafından yeniden üretilen 5000 adet ...'nın davacıya teslim edildiğini, davacı tarafından bu kafilenin de uygun bulunmayarak reddedildiğini, ancak bu kafilenin müvekkili şirkete iadesi sağlanmadığı gibi yenisi ile değiştirilmesi talebinde de bulunulmadığını,

müvekkili şirketin söz konusu ...'lerini bahse konu roket sistemi için ürettiğini bilmesinin mümkün olmadığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, eksik ve hatalı teknik şartnameyle ihaleye çıktığını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece.

13.02.2015 tarihli toplantıda ayıpların değerlendirilerek mevcut atşeleyicilerin kullanılamayacağına karar verildiği, yine teftiş kurulu raporuna göre 11.07.2017 tarihinde de ayıbın varlığının ortaya çıktığı, davacıya verilen süreye rağmen ayıp ihbarına ilişkin belgelerin tebliğ mazbatalarının sunulmadığı, davalının teslim etmiş olduğu malzemenin kalite kontrol müdürlüğü tarafından uygun bulunduğundan eksik ifadan bahsedilmesinin mümkün olmadığı, davacının ayıba muttali olamasına rağmen ayıbı davalıya hemen ihbar etmediği, tespitin üzerinden uzun bir müddet sonra davanın açıldığı,

ayrıca davacının sözleşme uyarınca teslim edilen malzemeyi kontrol ve denetim yükümlüğü bulunduğu, davacının bu yükümlüğü kapsamında malzemeyi kontrol ederek aldığı, bu kontrolde ayıbın ortaya çıkmaması halinde davacının eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz bizzat yapılan veya uzmanına yaptırılan gözden geçirme sonucu saptanınca, uygun sürede (BK m.359); gizli ayıplar da ortaya çıkar çıkmaz, gecikmeksizin yükleniciye bildirilmesi gerekirken bu hususta makul sürede bir bildirimde bulunulmadığından iş sahibinin işi bu şekilde kabul etmiş sayıldığı,

yüklenicinin kasıt veya ağır kusurunun tespit ve ispat edilememiş olamasına göre son parti teslim tarihi olan 02.08.2012 tarihine göre eser sözleşmelerinde uygulanması gereken zamanaşımı süresi olan 5 yılın dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilli kuruma bağlı ... ... ... Müdürlüğünde; ... .... Müfettişlerince yapılan teftiş sonucunda, 11/07/2017 tarih ve .......raporuna dayalı ... ..... Başkanlığı'nın 22/09/2017 tarih ve.... sayılı müzekkeresi (Soruşturma Sonuçları Notu) ile; ... ile ... Kurumu Genel Müdürlüğü arasında imzalanan Protokol ile 665 mm ..... imalatında kullanılmak üzere ... ... ... Müdürlüğü tarafından çıkılan açık ihale ve bağıtlanan sözleşme ile 2011 yılında ... Ltd. Şti'den 66 mm ... (...) tedarik edildiğini, ancak üretimde kullanılamadığını ve kurumun zarara uğradığını, ... Ltd. Şti ile ... ... ... Müdürlüğünce 11/05/2011'de imzalanan, 2,15 TL/adet birim fiyat ve 75.250 TL toplam bedelli sözleşme ile

Ağustos/2011'de 5000 adet, Ekim/2011'de 5000 adet, Aralık/2011'de 5000 adet, Şubat/2012'de 5000 adet, Nisan/2012'de 5000 adet, Haziran/2012'de 5000 adet ve Ağustos/2012'de 5000 adet teslim edilmek üzere 35.000 adet (...) için anlaşma düzenlendiğini bilahare (025) 8.750 — 43.750 adete çıkarıldığını, davalı yüklenicinin 26/07/2011, 05/08/2011,

16/08/2011 ve 22/08/2011 tarihli sevk irsaliyeleri ile teslim ettiği (......... anılan fabrikanın Kalite Güvence Müdürlüğünce yapılan kontrollerini müteakiben Hammadde/Malzeme Giriş Kalite Kontrol Raporlarında (...) numunelerin uygunsuzlukları belirtilerek 4 kafile halinde teslim edilen numunelerin tamamının reddedildiğini, davalı yüklenicinin 05/09/2011 tarihinde teslim ettiği 5000 adet ... ...... yapılan kontrollerin ardından ... ile uygun bulunduğunu, davalı yüklenicinin 03/10/2011 tarihinde teslim ettiği 5000 adet ... reddedilip firmaya iade edildiğini,

24/10/2011 tarihinde gönderilen 5000 adet ... yapılan muayene sonucunda ... ile uygun bulunmayarak reddedilmiş ve malzemelerin durumunun Malzeme Tetkik Kurulunda (MTK) görüşülmesi talimatlandığından, MTK 2011/71 numaralı uygunsuzluk raporu ile "... uygunsuzlukların giderilmesi için Kalite Güvence Müdürlüğünün tedarikçi ile çalışma yaparak (atışlı test dahil) sonuca göre bir değerlendirme yapılması" kararı verildiğini, davalı yüklenici ile birlikte yapılan çalışmalar neticesinde yüksek yoğunluklu polietilen (668) malzemeden üretime devam edilmesinin uygun olduğuna karar verildiğini,

09/01/2012-02 sayılı UR'ye istinaden MTK'ca "...uygun bulunan malzemelerin değerlendirmeye alınması, firmanın daha önce teslim ettiği kafileleri yeni malzeme ile yaparak değiştirilmesi, ilk kafileden montajı yapılan 2000 adet ateşleyici komplesinin imhasına karar verildiğini, ... ... ...

Müdürlüğü 30/01/2012-309 sayılı yazı ile davalı yükleniciye hitaben; ...Aralık ayında teslim edilmesi gereken 5.000 adet malzemenin 15/02/2012 tarihine kadar teslim edilmesi gerektiği, 10.000 adet malzemenin yenisi ile değiştirilmesi ikazında bulunduğunu, 02/02/2012-387 sayılı yazı ile sözleşmenin 30.maddesi kapsamında sipariş miktarının %25 arttırılarak (35.00048.750—) 43.750 adede çıkarıldığının yükleniciye bildirildiğini, sonuç olarak.

2.500 adedine barut imlası yapılıp uygun olmadığı için imha edilen, 2500 adedi 5.000 adet yeni malzemeden üretilmiş ... gönderilmek üzere davalı yükleniciye iade edilen 1.kafileye karşılık yükleniciden malzeme alınmadığını, buna mukabil, 06/02/2012, 29/02/2012, 20/04/2012, 11/05/2012, 11/07/2012 ve 02/08/2012 tarihlerinde (5*5.00048750>) 33.750 adet ..., ...'larıyla kabul edildiğini, ... Ltd.

Şti'den yapılan tedarik işleminin, 6 25 iş artışı dâhil 43.750 adet olan sözleşme miktarı, yeni malzeme ile üretip teslim etmesi gereken 1.kafile yerine 5.000 adet ...'ni getirmemiş olduğu halde, 38.750 adet üzerinden kapatıldığını, yükleniciye 43.750 adet ... bedeli (43.750*2,15—) 94.062,50.-TL (16 18 KDV) ödendiğini , bu güne kadar yenilenmeyen 1.kafile 5.000 adet ... bedeli olan 10.750,00 TL7nin iade edilmediğini, MSB ile imzalanan protokol kapsamında üretimi tamamlanan ve 03/05/2013 — 26/03/2014 tarihler arasında muayeneye sunulan 10 kafile halinde 20.000 adet 66 mm ...

Roketinin 13/10/2014 — 31/10/2014 tarihleri arasında Bakanlık Muayene Heyetince gerçekleştirilen teslimat muayeneleri esnasında uygunsuzluk tespit edilerek kafilelerin tamamının reddedildiğini, muayenede tespit edilen uygunsuzluklarla ilgili hata analizi ve düzeltici tedbirlere yönelik çalışma başlatıldığını, çalışma sonuçlarının 13/02/2015 tarihinde yapılan toplantıda değerlendirilmesinde, "Ambarda mevcut bulunan 66 mm Ateşleyici Kapsül Bloğu ve Gövde Komplesinin (...) motor borusuna çakıldıktan sonra çıkartılıp incelenmesi sonucunda barut haznelerinde aynı şekilde çatlak gözlendiğinden, bu kapsamda alınan kararlar.

1-Toplam 13 kafile 66 mm ... Sistemi, mevcut ateşleyicilerle müşteriye (MSB) teslim edilmeyecektir. 2- Tedarik Müdürlüğü depolarında bulunan 66 mm ...... Ateşleyici İmla Komplesi üretiminde kullanılmayacaktır. ..." şeklinde olduğunu, 13/02/2015 tarihinde yapılan toplantıya ait Raporun 1. ve 2.maddelerinde "mevcut ateşleyicilerin kullanılmayacağı" yönünde verilen karar ile ... Ltd.

Şti'den tedarik edilmiş ve bir kısmı roketlere monte edilmiş durumda, bir kısmı ateşleyici haline getirilmiş olarak bekler halde, kalanı firmadan geldiği haliyle olmak üzere, toplam 38.750 adet ...'ni kapsadığını, bu hataların, ...'nin ara mamul olarak üretimlerinin tamamlanıp, roket kompleleri üzerine montajları yapıldıktan sonra MSB'ye teslim edilmek üzere Bakanlık Muayene Heyetince yapılan kabul testleri esnasında ortaya çıktığını, mahkemece dava konusu malzemelerin ayıplı olduğuna ilişkin ihtarın ve değişim talebinin tebliğine ilişkin tebliğ evrakı sunulamadığından, keza dava zamanaşımı süresi içinde açılmadığından,

davanın reddine dair karar verdiğini, ancak kararın hatalı olduğunu, kaldırılması gerektiğini, davalı yüklenici şirket ile müvekkil kurum arasında bağıtlanan sözleşme ile davalı şirket ... (...) üretimini (edimini) taahhüt ettiğini, dava konusunun bir satım akdi olmayıp, eser sözleşmesi olduğunu, ayıplı mal prosedürünün değil eser sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davanın süresi içinde açıldığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan... · e-imzalıdır Üye... · e-imzalıdır Üye... · e-imzalıdır Katip... · e-imzalıdır