Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2021/723 K.2021/1034

....

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

27. HUKUK DAİRESİ ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/12/2020

NUMARASI ...

DAVANIN KONUSU

Tanıma ve Tenfiz (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 19.11.2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 19.11.2021

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan hakem kararı ve mahkeme kararının tanıma ve tenfiz istemine ilişkin davada mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; taraflar arasında akdedilen 08.05.2014 tarihli ... Düzleştirici Makine Sözleşmesi gereğince müvekkilinin makineyi davalıya teslim ettiğini, davalının makinenin beklentiyi karşılamadığı iddiasıyla tahkim yargılaması başlattığını, ad-hoc tahkim yargılaması sonucunda davalının başvurusunun reddi ile müvekkiline 60.000 Euro ödenmesine kesin olarak karar verildiğini, karar kesin ve icra edilebilir olduğu halde müvekkilinin ... Mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi de aldığını öne sürerek hakem kararının ve mahkemenin icra edilebilirlik kararının tanınmasına ve tenfizine karar verilmesini dava etmiştir.

Davalı vekili özetle.

03.07.2015 tarihinde geçici kabulün yapıldığını, bir süre sonra arızaların ortaya çıktığını, yüklenicinin müdahalelerine rağmen sorunun giderilemediğini, makinenin sözleşmede öngörülen gerekleri sağlayamadığını, müvekkilinin tahkim yargılaması başlattığını, hakem heyetinin adil yargılanma ve savunma haklarını ihlal ederek sürpriz bir karar verdiğini, davacının tek taraflı beyanlarının esas alındığını, iyi niyet ilkesine göre karar verildiğini, oysa sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiğini, delillerin değerlendirilmediğini, fahiş vekalet ücretine karar verildiğini,

davacının bilirkişi tanığı tarafından Namluların tolerans değerleri içinde olduğunun ikrar edildiğini, geçici kabul yapılmasına olağanüstü sonuçlar bağlandığını, teslim, kabul sözleşmenin esaslı ihlali ve sözleşme hükümlerinin yorumlanması konularında üstünkörü ve yüzeysel değerlendirmeler yapıldığını, makinenin performansı hakkında çelişkili tespitler yapıldığını, sözleşmenin eki olan şartnamede 45 günlük çalışmadaki başarısızlığa açıkça fesih sonucunun bağlandığını savunarak talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince;" taraflar arasında kararlaştırılmış bir tahkim şartının bulunduğu, davalının tahkim yoluna başvurduğu, tanıma ve tenfizi talep edilen yabancı hakem kararının Türk kamu düzenine ve genel ahlaka aykırılığının ispatlanamadığı, münhasıran Türk mahkemelerinin yetkisine giren bir konu olmadığı, kararın usulüne uygun olarak kesinleştiği, davalının savunmasında belirttiği adil yargılama ve savunma hakkının ihlal edildiği, kararın sürpriz bir şekilde müvekkili aleyhine çıktığı, zorlama bir yorumla karar verildiği, tek taraflı olarak davacının beyanlarının esas alındığı,

adil yargılama, savunma hakkı ve taraflara eşit muamele edilmesi ilkesinin ihlal edildiği iddiaları ile ilgili olarak yabancı hakem kararına karşı İsviçre Mahkemelerinde iptal davası açma hakkı varken bu hakkını kullanmadığı, davalının iddialarının esasa ilişkin olduğu, tenfiz davasında yerindelik denetimi yapılamayacağı, tenfiz mahkemesine bu yetkinin tanınmadığı, açılan davada tanıma ve temyiz şartlarının oluştuğu kanaatine varılarak, dava konusu 17/03/2019 tarihli ...

Tahkim Kararı ve ... Kantonu Yüksek Mahkemesinin ...-O işletme numaralı icra edilebilirlik kararının MÖHUK'NUN 60. ve devamı maddeleri iluyarınca tanıma ve tenfizine karar " verilmesi gerektiği gerekçesiyle "Davanın KABULÜ İLE. Dava konusu 17/03/2019 tarihli...... numaralı icra edilebilirlik kararının MÖHUK'NUN 60. Ve devamı maddeleri ile New York Sözleşmesi uyarınca TANIMA VE TENFİZİNE" karar vermiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hakem heyetinin taraflara eşit muamele etmediği ve adil yargılama hakkını ihlal ettiği, kamu düzenine aykırılık ve yetki aşımı itirazları ile uzman görüşüne ilişkin delili dikkate almadığı, bu hususun gerekçeli kararın muhalefet şerhinde de ayrıntılı olarak açıklandığı, hakem heyeti kararının açıkça kamu düzenine aykırı olduğu, sözleşme hükümleri yerine iyi niyet ilkesinin esas alındığı, makine çalışmadığı halde müvekkilinin kısmen dahi haklı bulunmadığı, tahkim davasının kötü niyetle reddedildiği, fahiş vekalet ücretine de karar verilerek tüm masrafların müvekkiline yüklendiği,

600.000 Euro olan makine bedelinin 540.000 Euro' sunun ödendiği, makinenin teknik şartnameye uygun çalışmaması nedeniyle 60.000 Euro tutarındaki teminat mektubunun paraya çevrildiği, hakem heyetinin duruşmada tarafları sulhe teşvik etmek amacıyla davanın müvekkili lehine kabul edileceğini beyan ettiği, ancak sürpriz bir şekilde davanın reddine karar verdiği, her bir kabul aşaması bir sonraki aşama için ön şart olduğu halde kesin kabul aşamasının yok sayıldığı,

beklenti makinenin iadesi iken hakem heyetinin kanundan doğan yetkisi olmasına rağmen bedel tenziline dahi karar vermediği nedenleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan yabancı hakem kararı ve mahkeme kararının tanıma ve tenfizi istemine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan yabancı hakem kararları tenfiz edilebilir (MÖHUK md 60).

Mahkeme tahkim sözleşmesi yapılmamış veya esas sözleşmeye tahkim şartı konulmamış ise, hakem kararı genel ahlâka veya kamu düzenine aykırı ise, hakem kararına konu olan uyuşmazlığın Türk kanunlarına göre tahkim yoluyla çözümü mümkün değilse, taraflardan biri hakemler önünde usulüne göre temsil edilmemiş ve yapılan işlemleri sonradan açıkça kabul etmemiş ise, hakkında hakem kararının tenfizi istenen taraf, hakem seçiminden usulen haberdar edilmemiş yahut iddia ve savunma imkânından yoksun bırakılmış ise, tahkim sözleşmesi veya şartı taraflarca tâbi kılındığı kanuna,

bu konuda bir anlaşma yoksa hakem hükmünün verildiği ülke hukukuna göre hükümsüz ise, hakemlerin seçimi veya hakemlerin uyguladıkları usul, tarafların anlaşmasına, böyle bir anlaşma yok ise hakem hükmünün verildiği ülke hukukuna aykırı ise, hakem kararı, hakem sözleşmesinde veya şartında yer almayan bir hususa ilişkin ise veya sözleşme veya şartın sınırlarını aşıyor ise bu kısım hakkında, hakem kararı tâbi olduğu veya verildiği ülke hukuku hükümlerine veya tâbi olduğu usule göre kesinleşmemiş yahut icra kabiliyeti veya bağlayıcılık kazanmamış veya verildiği yerin yetkili mercii tarafından iptal edilmiş ise,

yabancı hakem kararının tenfizi istemini reddeder (MÖHUK md 61). Yabancı hakem kararlarının tanınması da tenfizine ilişkin hükümlere tâbidir (MÖHUK md 62).

10 Haziran 1958 Tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması Ve İcrası Hakkında New York Sözleşmesi gereğince akit devletlerden her biri hakem kararlarının muteberliliğini tanıyacak ve hakem anlaşması ile kararın usulüne göre tasdik edilmiş aslı yahut aslına uygunluğunu gösterir şartları ihtiva eden bir suretinin, bu belgelerin bir tercümesinin ibrazı halinde mahkemece hakem kararının tanıma ve icrasına karar verilecektir (md. III, IV).

Newyork Sözleşmesi gereğince hakem kararının tanınması ve icrası istenen mahkeme o ülke kanunlarına göre uyuşmazlık konusunun tahkime elverişli bulunmaması ile kararın tanınması ve tenfizinin o ülkenin kamu düzeni kurallarına aykırı olması hususlarını re'sen gözeterek, taraflarca ileri sürüldüğü takdirde ehliyetsizlik anlaşmanın hakem kararının verildiği ülke kanununa göre hükümsüz olduğu, hakem tayininde bir tarafın haberdar edilmediği, iddia ve savunma imkanının verilmediği, hakem kararının kararlaştırılmayan bir uyuşmazlığa ilişkin olduğu, kararın henüz taraflar için zorunlu olmadığı, yahut yetkili bir makam tarafından iptal veya hükmün icrasının geri bırakılmış olduğu iddialarını inceleyerek bu hususlar ispat edilmediği takdirde hakem kararının tanınması ve tenfizi talebini reddedemez.

Somut olayda davacı yüklenici, davalı iş sahibi olup, 08.05.2014 tarihli sözleşmede uyuşmazlıkların İsviçre Federal Yasalarına göre ...

Kantonunda yürürlükte bulunan usul hukuku uygulanarak çözülmesine dair tahkim şartına yer verildiği (md.47), davacı yüklenicinin kararlaştırılan makineyi teslim ettiği, geçici kabulünün yapıldığı, iş sahibi MKE'nin makinenin şartnamede öngörülen koşulları sağlamadığı iddiasıyla başlattığı tahkim yargılamasında yüklenicinin de 60.000 Euro kesin teminat mektubu bedelinin tahsilini talep ettiği, hakem heyetinin .... iddialarının reddine ve yükleniciye 60.000 Euro ödenmesine oy çokluğuyla karar verdiği, kararın kesinleştiği, ... .....

Yüksek Mahkemesince hakem heyeti kararının icra edilebilirliğine karar verildiği, yabancı hakem kararı ile icra edilebilirliğine ilişkin yabancı mahkeme kararının onaylı asılları ile yeminli tercüman tarafından yapılmış onaylı Türkçe çevirilerinin sunulduğu anlaşılmaktadır.

Dava, yabancılık unsuru içeren ve tahkim yeri Türkiye dışında belirlenen hakem heyeti kararı ile bu kararın icra edilebilirliğine ilişkin yabancı mahkeme kararının tanınması ve tenfizine ilişkin olup, yabancılık unsuru ve tahkim yerinin Türkiye dışında bulunması nedeniyle uyuşmazlık MÖHUK ve 3731 Sayılı Kanunla Türkiye'nin de tarafı olduğu 1958 tarihli...... Kararlarının Tanınması ve İcrası İçin Sözleşme (Newyork Sözleşmesi) hükümlerine göre çözümlenmelidir.

Tanıma ve tenfiz talepli davada hakem heyeti kararının esasının incelenmesi mümkün değildir. Davalının tahkim yargılamasına ilişkin savunma ve istinaf nedenleri ancak hakem heyeti kararının iptali talebi ile açılacak bir davada değerlendirilebilecek hususlar olup, hakem heyeti kararının iptalinin dava edilmediği, kararın kesinleştiği, davalının tahkim yargılamasına ilişkin savunma ve istinaf nedenlerinin kamu düzenine ilişkin bulunmadığı, alacağın tahsiline ilişkin uyuşmazlığın Türk Hukuku gereğince tahkime elverişli olduğu belirli görülmüştür.

Mahkemenin belirtilen gerekçelerle davanın kabulü ile hakem heyeti kararının ve bu kararın icra edilebilirliğine ilişkin yabancı mahkeme kararının tanınmasına ve tenfizine karar vermiş olması dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.