Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2023/347 K.2025/52

Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 21.01.2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 21.01.2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit istemine ilişkin davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili: Taraflar arasında 20/03/2013 tarihinde Eletronik Ücret toplama, araç içi yolcu bilgilendirme, kamera ve akıllı durak sistemi işine ait sözleşmenin imzalandığını, sözleşmenin 3.maddesinde belirtildiği üzere toplu taşıma araçlarında kullanılacak ücret toplama, akıllı durak sistemi, akıllı kart ve araç içi bilgilendirme, güzergah ve araç takip sistemleri ve araç içi ve dışını görebilen kamera sistemlerinin işletilmesinin 10 yıl süre ile müvekkili şirketçe yüklenildiğini, sözleşme şartları uyarınca işin kurulumu ve masrafları ile sistemin işletilmesi yükümlülüğünün müvekkili tarafından karşılanacağını,

buna karşılık kurulan sistem dahilinde toplanan ciro üzerinden KDV dahil % 2,17 oranında işletme komisyonunun kararlaştırıldığını, davalı tarafından müvekkiline gönderilen 05/02/2018 tarihli yazıda belirtilen cihazlarda yaşanan arıza nedeniyle sözleşmenin 16/14 maddesindeki arızaya müdahale ve çözüm sürelerine riayet edilmediği gerekçesiyle toplamda 302.425,00 TL tutarında cezanın ödenmesinin istenildiğini,

taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalının 05.02.2018 tarihli yazısındaki farklı tarihlerde yazar kasasının arızalanarak servise giden ... cihazları için servise gittiği günlerde yapılan bayi ziyaretlerinde bayileri ... dolumu yapmaya devam edebilmeleri için VX-675 cihazlarının kurulması ile ilgili önerinin bayi yetkililerinden sunulduğunu, fakat arızalanarak servise giden bu cihazların içinde bakiyelerinin bulunmasından dolayı dolum için kurulması teklif edilen VX-675 cihazlarına para yükleyecek bütçelerinin olmadığı şeklindeki bayi yetkililerinin beyanlarını içeren imzalı 7 adet tutanağın yazı ekinde sunulduğunu,

davalı tarafından gönderilen 13.03.2018 tarihli cevabi yazısında sözleşmenin 16.maddesi düzenlemeleri kapsamında cezaların sözleşme doğrultusunda uygulandığının bildirildiğini, davalının müvekkilinin sunmuş olduğu gerekçeleri kabul etmeyerek,

tahakkuk ettirdiği ceza tutarının ödenmesini talep ettiğini, ... post cihazı arızasına müvekkilinin müdahale etmesinin mümkün olmadığını, bu cihazların sözleşme kapsamında ... cihazlarının sözleşme kapsamında kurulan ve bayilerde kullanılan, mali değeri bulunan fatura/fiş tanzim etme özelliği bulunan ödeme kaydedici cihazlar olduğunu, bu cihazların mali hafızası bulunması nedeniyle, arızalanması durumunda, yetkili servisi olan Ingenico firması dışında müvekkilinin veya başka bir servisin müdahale etmesinin mevzuata aykırı olduğunu,

Gelir İdaresi Başkanlığının Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazları Teknik Klavuzunun Yetkili Servis Başlıklı tanımda bu cihazlara müdahalenin yetkili servisler tarafından yapılmasının zorunlu olduğunun düzenlendiğini, ... cihazlarında arıza olması durumunda, arıza yapan ...

POS cihazına yetkili Ingenico servisi tarafından müdahale ederek onarım geçekleştirilene kadar, sözleşme konusu bilet satış ve kart dolum işlemlerinin aksamaması amacıyla, müvekkili şirketin mali hafızası bulunmayan Verifone VX-675 isimli pos cihazını geçici olarak ...

POS cihazının arızalandığı bayilere bağlayarak sözleşme konusu bilet satış ve kart dolumu işleminin sürekliliğini sağlamakta olduğunu, ancak müvekkilinin 05.03.2018 sayılı davalıya cevaben verdiği yazısında belirttiği ve ekinde tutanaklarını sunmuş olduğu gibi. 10239, 10101, 10352, 10053, 10132, 10394 ve 10040 kodlu bayilerin, ...

POS cihazındaki arıza nedeniyle kurulacak VX-675 POS cihazına para yükleyecek bütçeleri olmadığı gerekçesi ile VX-675 POS cihazının bağlanmasına ve kullanıma geçilmesine izin vermediklerini, bu sebeple, VX-675 cihazlarının kurulumuna izin vermeyen söz konusu bayilerde, arıza yapan ...

POS cihazlarının, sözleşmenin 16/14. maddesi uyarınca 60 dk.’ da müdahale ve 60 dk.’ da arıza giderme süresinin aşılmasından sonra arızanın giderilmesine kadar geçen her saat için 100 tam biniş tutarında ceza tahakkuk ettirildiğini, ancak davalı kurumun ceza gerekçesinin sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, arızanın niteliği itibari ile sözleşmenin 16/14. maddesi kapsamına girmediği için dava konusu cezanın dayanağı olamayacağını, söz konusu maddede sistemde yer alan elektronik, mekanik veya yazılımsal olarak arızalanarak işlevini yerini getiremeyen bileşenler ifade edilmekle birlikte bu bileşenlerde meydana gelen elektronik,

mekanik veya yazılımsal arızanın müvekkili şirket tarafından müdahale edilebilir ve çözülebilir nitelikte olduğu durumlarda sözleşmenin 16. maddesi 14.bendinde belirlenen prosedürün geçerli olacağı ve madde kapsamında müvekkili şirketin müdahale edeceğinin düzenlendiğini, ancak yukarıda açıklandığı üzere, dava konusu cezaya konu arızaların mali anlamda belge düzenleyebilen, ödeme kaydedici cihazlar olan ...

POS cihazlarında yaşanmış olup bu cihazların mevzuat gereği sadece belirli yetkili servisler tarafından müdahale edilmesi mümkün olduğundan, müvekkili tarafından bu cihazlara müdahale edilmesi ve bu cihazların onarılmasının mümkün olmadığını, arızanın bildirilme yükümlüğünün davalıda olduğunu, davalının yükümlülüğünün davacıda olduğuna dair 13.03.2018 tarihli yazısındaki tespit ve iddiaların gerçeği yansıtmadığını, sözleşmenin 16.maddesinin 13.bendinde düzenlenen arıza bildirim prosedürünün uygulamada ... programı kullanılmak suretiyle gerçekleştirilmekte olup dava konusu 10239, 10101, 10352, 10053, 10132, 10394,

10271 ve 10040 kodlu bayilerde bulunan ve arıza yapan ...

POS cihazlarını arıza bildirimlerinin davalı tarafından ... üzerinden yapılmaması nedeniyle çözüm sürecinin uzadığını, burada sözleşmeden doğan sorumluluğu yerine getirmeyen tarafın davalı kurum olduğu hususunda şüphe bulunmadığını, arıza bildirim yükümlülüğü davalı tarafta olmakla birlikte arızaya müdahale edilmesinde bir gecikme olmadığını, diğer yandan dava konusu cezanın tahakkuk edildiği davalının 05.02.2018 tarihli yazısının ekinde “Bayi Ceza Tutar Tablosu” isimli eki incelendiğinde, cezaya konu 8 adet ...

POS cihazı arızasının, davalı tarafından yapılan “Arıza Bildirim Zamanları” ile yetkili servis tarafından “Müdahale Zamanları” karşılaştırıldığında, bildirim yapıldığı anda müvekkilinin yetkili servise yönlendirmede bulunduğunun görüldüğünü, müvekkilinin kendisine bildirilen arızayı, çözümü için yetkili servise yönlendirme yükümlülüğünü, herhangi bir süre kaybı olmadan yerine getirdiği hususu davalı tarafından da beyan edildiğinden,

müdahale zamanından sonra arızanın çözümüne kadar geçen sürede (çözüm zamanı), sadece yetkili servis tarafından müdahalede bulunulması mümkün olduğu arızalardan kaynaklı olarak müvekkiline ceza tahakkuk ettirilmesinin sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, çözüm süresinin uzamasında ve arızanın gerçekleştiği bayide satış ve dolum işlemi yapılamamasında, müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, arızaların çözümü sürecinde VX-675 POS cihazının bağlanmasını kabul etmeyen, bizzat bayilerin bilet satış ve dolum işlemlerinin aksamasına yol açtığını,

müvekkilinin işin aksamaması yönünde elinden geleni yapmış olup bayilerin söz konusu cihazının takılmasına izin vermemesinden dolayı, cezaya dayanak olan gecikme durumu (eylem) ile müvekkilinin sorumluluğunda olan yükümlülükleri arasında bir illiyet bağının bulunmadığını, davalı tarafından müvekkiline sözleşmenin 16/14.maddesinde düzenlenen cezai şart hükmü gerekçe gösterilerek tahakkuk ettirilen toplamda 302.425,00 TL cezanın hukuka, sözleşmeye ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, davanın kabulü ile, 302.425,00TL cezai şart tutarında müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili: Husumet, zamanaşımı ve derdestlik yönünden ilk itirazda bulunduklarını, ayrıca davanın konusu itibariyle bir idari işlemin iptali talebini içerdiğinden ve sözleşmeye aykırılığa dayandırıldığından davada idare mahkemelerinin görevli olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiş, esas bakımından ise taraflar arasındaki sözleşmede 9.5 Akıllı Kart Dolum Cihazları bölümünde, bayilerin yapmış oldukları Ankarakart Dolum Cihazlarını "Bayilerin önceden ödeme yaparak aldıkları,

kredi tutarını perakende olarak yolcu kartlarına bedeli karşılığı dolum yaptıkları kart yükleme cihazlarıdır."şeklinde tanımların ... dolumu yapan bayilerin Ücret Toplama Sisteminin önemli bir ayağını oluşturduğunu, müvekkili tarafından yapılan bayi dolum raporlamalarında bayilerin dolum cihazlarının arıza yaptığı tespit edilmiş olup, ...

Firmasının 24.05.2017 tarihli yazısıyla 10352 Pos nolu cihazın 07.05.2017 tarihinde, 10293 Pos cihazının ise 11.05.2017 tarihinde arızalanarak servise gittiği ve içindeki cihaz bakiyelerinin sıfırlandığının bildirildiğini söz konusu bakiyelerin bayilere manuel olarak iade edilmesinin talep edildiğini, 05.06.2017 tarihli müvekkili yazısı ile sözleşmenin 16.maddesinin hatırlatılarak söz konusu bayiler için firmanın teknik servisi tarafından tutanak ve servis formu bulunmadığı olayın sözleşme doğrultusunda firma sorumluluğunda olduğunun bildirildiğini,

konu ile ilgili 20.06.2017 tarihli yazı ile bayi pos cihazlarına sözleşme maddeleri doğrultusunda müdahale edilmesi hususunda yeniden davacıya yazı yazıldığını, davacının 19.02.2017 tarihli yazısında 10239, 10101, 10352, 10053,10132 ve 10394 nolu bayi cihazlarının arızalanarak servise gittiği ve içindeki cihaz bakiyelerinin sıfırlandığının bildirildiğini ve söz konusu bakiyelerin Bank Modül sisteminden iade edilmesinin talep edildiğini,

müvekkilinin 22.07.2017 tarihli cevabi yazısı ile firmanın19.02.2017 tarihli yazısında Bank Modül sisteminden sıfırlanan cihaz bakiyelerinin iade talebinin sözleşmenin konu ile ilgili maddeleri dikkate alınmadığı için uygun görülmediğinin bildirildiğini, yüklenici firmanın görülen aksaklıklar konusunda 05.06.2017, 20.06.2017 ve 22.07.2017 tarihli yazılarla uyarılmasına rağmen, arızalanan cihazlara sözleşme doğrultusunda müdahale etmediği için 05.02.2018 tarihli yazı ile sözleşmenin 16. maddesi gereğince Raporal Sisteminden 8 adet ...

Pos cihazlarına ait yükleme raporu incelenerek toplam 302.425,00 TL ceza tutarının hesaplanarak yükleniciye yazı ekinde hesap tablosunun gönderildiğini, davacının cevabi yazısında dolum için kurulması teklif edilen VX-675 cihazlarına para yükleyecek bütçelerinin olmadığı şeklindeki bayi yetkililerinin beyanlarını içeren 7 adet tutanağın yazı ekinde sunulduğunu, ancak söz konusu tutanakların 22.09.2017, 11.05.2017, 24.10.2017, 07.06.2017, 07.09.2017, 22.11.2017 ve 08.11.2017 tarihli olmasına rağmen, yüklenicinin konu ile ilgili ilk yazışma tarihi olan 24.05.2017 tarihinden 05.03.2018 tarihine kadar müvekkiline bilgi verilmediğini, ancak ...

Pos cihazları sadece yazarkasadan ibaret bir cihaz olmadığını, sözleşme gereği yüklenici firma olan ...

Firmasının görevinin Ankarakart dolum bayilerine yazarkasa değil Ankarakart dolum cihazı kurulumu yapmak olduğunu, bu cihazın yazarkasa özelliği taşımasının, mali değeri bulunan fatura fiş tanzim etmesinin, ödeme kaydedici olmasının müvekkili ile davacı arasındaki Ücret Toplama Sistemi Sözleşmesi ile ilgili bağlayıcı bir yanının bulunmadığını, müvekkili tarafından bu cihazın Ankarakart dolum yapması özelliğine onay verildiğini, söz konusu cihazlar arıza yaptığında yüklenicinin sözleşme doğrultusunda müdahale etmemesi sonucu cihazın direk yetkili servise gittiğini ve cihazda yüklü bulunan bakiye bilgilerinin silindiğini,

yüklenicinin sözleşme doğrultusunda bayi dolum cihazlarının arızalarına anında müdahale etmesi, mümkün olduğunca max. sürede Ankarakart dolum yapabilmesi yönünde çalışmasını sağlaması, cihazlarda Ankarakart dolumu için kullanılan sam ve birleşik sam kartların güvenliğinin sağlanması ve arızalanan cihazlarda mümkün olabilecek veri kayıplarının önlenmesi için gerekli tedbirleri sözleşmenin 30/8, 31/10, 16.maddeleri ve idari şartnamenin 10, 16, madde 8 genel şartlar 7.maddesindeki hükümleri gereği olduğunu, arıza bildirimi yükümlülüğü davalı kurumda olup,

müvekkilinin ilgili birimine gelen arıza ihbarlarını yüklenici firmaya mail yoluyla bildirilmekte olduğunu, "arıza kayıtlarının davalı kurum tarafından ... sistemine kaydedilmesi sayesinde müvekkil şirket arıza kayıtlarını alarak arızanın giderilmesi için teknik ekibini yönlendirecek veya dava konusu ...

POS cihazı arızaları gibi onarımının müvekkil şirket tarafından çözümlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda, müvekkil şirket arızayı çözümleyebilecek servisi yönlendirebilecektir." denildiğini, ancak sözleşmenin madde 16: işletme ve bakım başlığı altında İşletme ve Bakım Desteği Bölümünün 14.maddesinde “Arıza bildirimini takiben yüklenicinin ekibi derhal müdahale için harekete geçecek ve ilk müdahale yerinde yapılacaktır.'' hükmü doğrultusunda arıza kayıt tutanaklarını tutmadığını, bu arızalardan söz konusu cihazların bakiyesi sıfırlanınca kadar müvekkiline bilgi vermediğini,

davacı tarafın arıza bildirim yükümlülüğü kurumda olmakla birlikte arızaya müdahale edilmesinde bir gecikme olmadığını iddia ettiğini, yüklenici firmanın kendisine bildirilen arızayı, çözümü için yetkili servise yönlendirme yükümlülüğünü veya herhangi bir süre kaybı olmadan yükümlülüğünü yerine getirdiği hususunun kesinlikle doğru olmadığını, müvekkilinin 05.02.2018 tarih ve 2460 sayılı yazısı ekindeki Bayi Ceza Tutar Tablosunda arıza bildirim zamanı ile müdahale zamanının aynı tarih, saat ve dakika olması söz konusu cihazlara müdahalede bulunulmadığını belirttiğini,

söz konusu cihazlara ait Bayi Ceza Tutar Tablosunun hesaplanabilmesi için arıza bildirim zamanı ve müdahale zamanının girilmesi gerektiğini, müdahale yapılmayan arıza bildirimlerinde arıza bildirim zamanı ve müdahale zamanının aynı girildiğini, arıza bildiriminin yapıldığı dakikada arıza bildirimi alınarak firma teknik servisi tarafından telefonla bile müdahalede bulunulması,

servise yönlendirilmesinin mümkün olmadığını, hal böyle iken, yüklenicinin kendisine bildirilen arızayı, çözümü için yetkili servise yönlendirme yükümlülüğünü veya herhangi bir süre kaybı olmadan yükümlülüğünü yerine getirdiği hususunun kesinlikle doğru olmadığını, davacı tarafın çözüm süresinin uzamasında ve arızanın gerçekleştiği bayide satış ve dolum işlemi yapılamamasında bir kusurunun bulunmadığı, firma tarafından sisteme dâhil edilen bütün cihazların sistemin bütününü oluşturan cihazlar olduğu, firmanın (ceza işlemine dayanak teşkil eden) arıza olayına ilişkin (kusur ve ihmallerinin olmadığı,

ceza sorumluluğunu ortadan kaldıracağı ve süreç sonuna kadar cezanın tahsil aşamasına geçilmemesi yolundaki) beyan ve iddialarının ise gerek sözleşme hükümleri ve gerekse konu ile ilgili bilgi ve belgeler doğrultusunda davacı yüklenicinin sorumlu olması sebebiyle yerinde olmadığını belirterek, davanın usul ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince: Davanın taraflar arasında yapılan sözleşme kapsamında davalı işverenin davacıya uyguladığı cezai kesintinin yerinde olmadığı ve bu nedenle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, taraf delilleri toplandıktan sonra mahkemece bilirkişi raporlarının ve itirazlar üzerine ek raporların alındığı, tüm dosya kapsamı, dava, cevap, bilirkişilerden alınan raporlar ve ek raporlar hep birlikte değerlendirildiğinde;

taraflar arasındaki 20.03.2013 tarihli elektronik ücret toplama ... işine ait sözleşme kapsamında, davalı işveren tarafından 02/05/2018 tarihli yazı ile 8 adet bayiye ilişkin cihazın arızalanması ve sözleşmenin 16. maddesinin 14. fıkrası hükmü gereğince arıza gideriminin 60 dakikayı aşması nedeniyle, her bir arıza için( 100 tam biniş bedeli / saat hesabı ile tahakkuk ettirilen ) toplam 8 adet cihaz arıza giderimi süresinin aşılması nedeniyle davacı aleyhinde toplam 302.425,00 TL ceza tahakkuk ettirildiği,

davacı firmanın sözleşme kapsamında arıza kayıtlarını ... programı ile takip ettiği, anılan yazının kullanım kılavuzunun dava dosyasına sunulduğu, işleyiş olarak davalı kuruma gelen arıza kayıtlarının ... aracılığı ile davacı firmaya aktarıldığı, dava konusu kesintiler için davalının davacıya herhangi bir arıza kaydı açmadığı, arıza kaydı açtığına dair herhangi bir bilginin de dosyaya sunulmadığı, kesinti yapılan arızaların müdahale / çözüm sürelerini ilişkin bilgilerin dosyada bulunduğu ve bu konuda taraflar arasında çekişme olmadığı,

davacının kendisine arıza bildirimi yapılmayan bilet satış noktalarına müdahale ettiği, bu noktalarda bulunan ... pos cihazlarının arızalı olması sebebiyle yerine ... cihaz verdiği, ...

Pos cihazının aynı anda ödeme kaydedici cihaz olması sebebiyle servis hizmetini davacının vermediği ve cihazı yetkili servise gönderdiği, servis süresinin de kendi dahilinde olmadığından dolayı uzamasında sorumlu olmadığını belirterek bu ceza kesintisinin haksız olduğunun tespitini istemiş isede; davacının, sözleşmenin kart dolumu, bakiye para yükleme işlemi için tercih ettiği cihaz içinde sözleşmede belirtilen bakım onarım şartlarını sağlamakla yükümlü olduğu, basiretli bir tacir olarak bakım onarım yükümlülüğünü sözleşme kapsamında yerine getirmediği, getirmek için ilgili tüm tedbirleri almadığı,

dolayısıyla teknik servisteki gecikmeden, satış noktasındaki cihazın arızalanması halinde kesintisiz hizmet sağlayacak,( cihaz değişiminde satış noktasının tekrardan para yüklemesine gerek kalmadan) bir yapı kullanmakla sorumlu olduğu, bu sorumluluklarını yerine getirmediğinden davalının 05/02/2018 tarihli yazısı ile ... pos cihazları yönünden 8 adet bayinin cihazlarında arıza olduğu ve arızaya müdahale ve çözüm sürelerine riayet edilmediği gerekçesi ile 302.425,00 TL tutarında cezanın uygulanmasında sözleşmeye aykırı bir yanın bulunmadığının anlaşıldığı,

ayrıca TBK 'nun 182.maddesi son bendi kapsamında, sözleşmenin 16.maddesinin 14. bendindeki ceza hükmünün, davacının mahvına neden olacağı itirazı değerlendirildiğinde; alınan raporda, dava konusu kesintinin diğer kesintiler ile birlikte şirketin ekonomik sıkıntı yaşamasına neden olduğu tespit edilmiş ise de sözleşmenin taraflarının tacir olduğu, davacının, sözleşme kapsamında sık sık bu şekilde ceza uygulamalarına neden olacak ihmallerde bulunduğu ve sözleşmenin özenle yerine getirilmesi hükmüne uymadığı gibi sözleşmeyi fesih etme hakkını da kullanmadığından,

yine dava konusu ceza miktarının şirketin ekonomik kapasitesi ve büyüklüğü nazara alındığında mahvına neden olmayacağından, cezada indirim yapılması şartları oluşmadığı anlaşılmakla, bu yöndeki indirim hükmünün uygulanmasına gerek olmadığı kanaatına varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Mahkeme kararının hukuka uygun olmadığını, her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmede, ÖKC (ön ödemeli kayıt cihazları)' lerin arızalanması durumunda uygunalacak prosedür yer almasa da, sözleşmenin yürürlüğü sürecinde davalı kurumun talebi ve ısrarı üzerine kullanılmaya başlanan ÖKC' lerin arıza durumunda onarımı için zorunlu hale gelen prosedürün sözleşmenin bir şartı haline geldiğini, ÖKC cihazlarının, taraflar arasındaki 20.03.2003 tarihli EÜTS (Elektronik Ücret Toplama Sözleşmesi)'de düzenlenmemiş olsa da, sözleşmenin uygulandığı süreçte,

taraflarca kullanılmaya başlanması nedeniyle hukuken sözleşmenin bir parçası haline geldiğini, önceki beyanları ve 11.01.2021 tarihli dilekçe ekinde sundukları taraflar arasındaki yazışmalardan anlaşılacağı üzere, ÖKC cihazlarına ilişkin bir düzenlemenin EÜTS' de bulunmamasına rağmen sonradan bu cihazların davalının talebi ile karşılıklı mutabakat ile kullanılmaya başlandığı ve artık EÜTS' nin bir hükmü olduğu hususunda bir tereddüt bulunmadığını, nitekim dosyadaki davalı tarafından müvekkiline gönderilen 25.11.2015 ve 01.02.2016 tarihli "N-Kolay Bayileri" hakkında yazıda özetle.

EGO ve ... arasında yapılan görüşmelerde anılan kararlar neticesinde, N-Kolay Bayilerindeki sorunlar giderilmez ise 31.01.2016 tarihine kadar bu bayilerin, ...

(POS) diye nitelendirilen ÖKC niteliğinde olan cihazların kullanıldığı bayilere dönüştürüleceğinin belirtildiğini, bu sebeple ivedi biçimde bu dönüştürme işlemlerinin tamamlanmasının istendiğini, 08.02.2016 tarihine kadar, N -Kolay bayilerinin cihazlarının Ankarakart dolum işlemlerine kapatılıp, ... bayiliği (ÖKC nitelikli POS Cihazı) verilerek, sözleşmelerinin yapılması, belirtilen tarihten itibaren N-Kolay bayilerinden Ankarakart dolumu yapılması durumunda sözleşmenin ilgili maddelerinin uygulanacağı ihtar edilerek,

ÖKC cihazlarına tamamen geçilmemesi durumunda müeyyide uygulanabileceği uyarısında bulunulduğunu, müvekkili tarafından, davalıya gönderilen 17.02.2016 tarihli " N-Kolay Bayileri Hk." başlıklı yazısında ise, davalı EGO tarafından istenen, ÖKC nitelikli yazar kasa POS cihazlarının bayilerde donatılma işleminin Mart sonunda tamamlanması,

Nisan ayı ortalarında kullanımına başlanmasının planlandığının bildirildiğini, görüleceği üzere EGO’nun isteği üzerine ÖKC cihazlarının kullanılmaya başlandığını ve tarafların bu uygulamayı EÜTS'nin bir parçası haline getirdiklerini, nitekim ÖKC cihazlarının kullanımının ilk defa, davalı EGO' nun 16.09.2015 tarihli "N-Kolay Bayileri" başlıklı yazısı ile müvekkili şirketten istendiğini, söz konusu yazıda özetle;"N Kolay bayisi" olarak nitelenen, kart dolumu yapan bayilerde kullanılan, ÖKC niteliğinde olmayan cihazların kullanıldığı bayilerin, yetersiz bakiye ve sistem arızası gerekçesi ile bazen dolum yapamadığı bu sebeple,

N-Kolay bayilerinin 30.10.2015 tarihine kadar ...

(POS) diye nitelendirilen ÖKC niteliğinde olan cihazların kullanıldığı bayilere dönüştürülmesinin istendiğini, hal böyle iken ÖKC cihazı gibi, kullanımı ve bir arıza olması durumunda müdahale edilmesi imkansız olan bir POS cihazının kullanılmasının, kesinlikle müvekkili tarafından istenmediğini, bu nedenle bilirkişi raporunda sanki ÖKC cihazlarının kullanımının müvekkili tarafından tercih edilmiş ve davalı EGO tarafından Ankarakart' a dolum yapması şartıyla ÖKC' lerin kullanımı kabul edilmiş gibi tamamen gerçek dışı ve dosyaya sundukları yazılarda hiçbir şekilde yer almayan bir sonuca ulaşılmasının kabul edilmesinin mümkün olmadığını,

ÖKC niteliğindeki cihazlara müvekkili tarafından yerinde müdahale edilmesinin yasal olarak mümkün olmadığından, yetkili serviste yaşanan gecikmeden müvekkili şirketin sorumlu olmasının da mümkün olmadığını, bu cihazlara müdahalenin yetkili servisler tarafından yapılmasının zorunlu olduğunu, ÖKC cihazlarında arıza olması durumunda, arıza yapan ...

ÖKC POS cihazına yetkili Ingenico servisi tarafından müdahale ederek onarım geçekleştirileceğinden müvekkili tarafından yerinde müdahale edilmesinin mümkün olmadığını ve yerinde müdahale söz konusu olmadığından, sözleşmenin 16. maddesinin 14. fıkrası uyarınca ceza verilmesinin sözleşmeye, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, yetkili serviste yaşanan gecikmeden müvekkili şirketin sorumlu olmayacağı hususunun da davalı kurum tarafından öngörülmüş olduğunun kabulü gerektiğini, dava konusu cezanın ve davalı tarafından kesilen benzeri cezaların, müvekkili şirketin ekonomik mahvına sebep olacağının bilirkişi raporunda tespit edildiğini,

mahkemenin cezada indirim yapılmasını gerektirecek şartların oluşmadığı şeklindeki değerlendirmesinin hukuka uygun olmadığını, müvekkilinin 2020 yılı sonu itibarı ile öz kaynaklarının 2019 yılına göre 20.000.523,00 TL azaldığı, azalan bu öz kaynakta 2020 yılı sonu itibarı ile davalı kurum tarafından kesilen cezaların payının toplam olarak 12.963.524,68 TL olduğu dikkate alındığında, müvekkilinin öz kaynaklarının azalmasının önemli bir kısmının davalı tarafından kesilen cezaların teşkil ettiğini, müvekkilinin davalı ile arasındaki sözleşme kapsamında, Anakara ilinde gerçekleştirdiği Elektronik Ücret Toplama işinde,

kar elde edemediği gibi davalı kurumun kesmiş olduğu fahiş cezalar neticesinde, öz kaynaklarının dahi eridiğini, davalı tarafından kesilen cezaların müvekkili şirketin ekonomik anlamda mahvına sebep olduğu hususunun, 04.03.2022 tarihli bilirkişi ek raporda açıkça tespit edildiğini, bu suretle şayet davanın reddine karar verilmeyecekse mahkemece dava konusu cezadan indirim yapılması gerektiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, menfi tespit istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dairemiz ile Ankara BAM 23.Hukuk Dairesi arasındaki görev uyuşmazlığı üzerine dosyanın gönderildiği Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun 2023/90K. sayılı 06.03.2023 tarihli kararı ile uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle Dairemizin görevsizlik kararının kaldırılarak dosya Dairemize gönderilmiş olmakla Dairemizin 2023/347 Esasına kayıtla istinaf incelemesi yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan... Üye... Üye... Katip... e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır