Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2021/427 K.2021/721

31.HUKUK DAİRESİ (İnceleme aşamasında / Duruşmasız) (Kararın kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesi/HMK m.353/1-a.4,6 ) ....

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/10/2020

NUMARASI ...

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 06/07/2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 09/07/2021

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın usulden reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin ... Müdürlüğü'nün 23/05/2013 tarihli ...

Müdürlüğü'nde takribi 13.000 ton hurda geminin baştankara, karaya vinçle alma, kesim, söküm, tasnif, ayıklama, karada teslim ve satışı yapılan malzemenin araçlara yüklenmesi işi ihalesine girdiğini ve ihaleyi kazanarak işi aldığını, ihale şartnamesinde işin 13.000 ton alacağı birim fiyatının 148,17-TL olmak üzere toplam bedelinin 1.926.210,00-TL olacağının belirtildiğini, müvekkili şirketin iş bu şartlar çerçevesinde ihaleye girdiğini, ihaleye katılırken ihale şartnamesinde ki şartları ve işi 6 ay içerisinde bitireceğini öngörerek ihaleye katıldığını ve ihaleyi aldığını,

daha sonra müvekkili tarafından davalıya işin bedeli olan 1.926.210,00-TL bedelinde teminat mektubu verdiğini ve bu bedel üzerinden damga vergisi talep edildiğini, iş gereği 11/06/2013 tarihinde müvekkilinin işe başlamasının öngörüldüğünü, müvekkilinin de işi yapmak amacıyla işyerinde 40 personel ile iş başı yaptığını, yine işin gereği olarak iş makinelerinin kiralamasının yapıldığını,

işin başlama tarihinde iş başı yaptırılmadığı gibi davalı tarafından pek çok kez işin durdurularak müvekkilinin zarara uğramasına neden olunmuş ihale şartnamesine aykırı olarak noksan ödemeler yapıldığını ve müvekkilinin bu nedenle zarar uğradığını başka borçlarını ödemekte temerrüde düştüğünü ve hakkında pek çok icra takibi başlatıldığını, bu cihetle iş yaptığı pek çok şirket tarafından iş akdinin fesih edildiğini ve zarara uğradığını beyanla, işçilere daha uzun bir süre ücret sosyal haklar ödenmek zorunda kalındığını,

işin davalının kusuru nedeniyle uzatılan sürenin tespiti ile birlikte bu süre için işçilere ödenen ücret ve sosyal hakların tespiti ve ödeme gününden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline, ...'nın 290.000,00-TL bedelli teminat mektubu verildiğinden bu teminat mektubunun komisyon vs.giderlerini de ödemek zorunda kalındığını, işin davalının kusur nedeniyle uzatılan sürenin tespiti ile birlikte bu süre için ödenen komisyon bedelinin tespiti ile ödeme gününden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline,

işin davalının kusuru nedeniyle uzatılan sürenin tespiti ile birlikte bu süre için araçlara ödenen kira bedelinin tespiti ve ödeme gününden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline, ihale şartnamesine göre 1.926.210,00-TL bedel ödenmesi gerekirken ödenen bedelin tespiti ile birlikte ödenmeyen bedelin ticari faizi ile birlikte tahsiline, tüm bu hususlar dikkate alındığında müvekkili ödemelerini düzenli yapamamış ve hakkında icra takipleri açıldığını, bu nedenle müvekkili çalışmakta olduğu ...

Tersanesinden 600.000,00-TL'lik işi ... tersanesinde 200.000,00-TL'lik .... Tersanesinde 400.000,00-TL'lik işine son verildiğini, davalının kusuru nedeniyle işin uzaması nedeniyle müvekkilinin işine son verilmesi nedeniyle uğranılan zararın tespiti ile tahsiline, şirket yetkilisi borçlarını temizleyebilmek adına.... gayrimenkulünü 700.000,00-TL daha düşük değere satmak zorunda kaldığını beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili kurumun sözleşme hükümlerine uygun olarak hareket etmesi nedeni ile sözleşmeye aykırılık bulunmadığı gibi davacı iddialarına karşı sözleşmeden kaynaklanan işlemlerde hukuka aykırılıktan söz edilemeyeceğini, ihalenin kapsamı içerisinde denizden gelen balıkçı tekneleri ve kıyıda bağlı bulunan ....

Oluştuğunu, davacı firmaya istihkak ödemlerinin sözleşmenin 12.2.maddesi kapsamında yapıldığını, herhangi bir eksik ödeme veya sonradan fiyat değişikliği yapılmasının söz konusu olmadığını, ihale konusu işte, şartname ve sözleşme gereği işçi sayısı ve iş makinesi adedi belirtilmediğini, herhangi bir dayatma yapılmadığını, firmanın kendi inisiyatifine bırakıldığını, davacının teminat mektubuna ait komisyon masraflarının iadesi talep edilmiş ise de davacının teminat iadesi için sözleşmenin 11.maddesinde belirtilen gerekli koşullar oluşmadığından teminat mektubu iade edilmemiş olup,

çoğun içinde az da vardır ilkesi kapsamında davacının iade koşulları oluşmayan teminat için ödemiş olduğu komisyon masraflarının müvekkilinden talep etmesinin hukuk ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini bayanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davacı vekili tarafından dava dilekçesi ile işçilere fazla ücret ödendiği, teminat mektubuna fazla komisyon ödendiği, araç kiralama bedellerinin fazla ödendiği, ihale ücretinin eksik ödendiği, bu iş sebebiyle başka işlerine son verildiği, bu iş sebebiyle taşınmazına düşük bedelle sattığından bahisle, 6 ayrı kalemde alacak ve tazminat talebinde bulunduğu, dava dilekçesinde dava değerinin 12.000,00-TL olarak gösterilmesine rağmen, alacak kalemlerinin ayrı ayrı açıklanmadığı anlaşılmış, 12/06/2019 tarihli duruşmada davacı vekiline dava dilekçesini açıklamak üzere süre verildiği,

davacının açıklama dilekçesi ile alacak kalemlerini 2'ye düşürdüğü, 30/09/2020 tarihli duruşmada tekrar HMK 119/1-ğ.maddesi uyarınca açık bir şekilde netice-i talebini belirtmek üzere 1 haftalık kesin süre verildiği, aksi takdirde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği ihtar edilmiş, ara karara istinaden davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu 06/10/2020 tarihli dilekçesinde, netice-i talebini açık bir şekilde verilen kesin süreye rağmen açıklamadığı saptanmakla, davalı lehine doğan usulü müktesep hak gözetilerek, HMK.

119/1-ğ ve 119/2 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 06/10/2009 tarihli dilekçe ile taleplerini açıkladıklarını, bilirkişilerin taleplerini değerlendirmediğini, sökümün ahşap birim fiyatından hesaplanmasının hatalı olduğunu, eksik inceleme üzerine ıslah olduğunu, tam ıslah taleplerinin kabul görmediğini, zamanaşımı süresinden dolayı karar onanırsa hak kayıplarının olacağını, gerekçenin yetersiz olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden Kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamına göre; dava dilekçesinde davacı vekilinin talebinin açık olduğu; taleplerini altı kalem olarak açıkladığı, iradesini ortaya koyduğu anlaşılmıştır. Yargılama aşamasında toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre davacı vekilinin davanın geldiği aşamaya göre talep arttırım dilekçesi sunarak harcı tamamlamıştır. Bu dilekçe ıslah mahiyetindedir ve HMK 176/2 maddesi gereğince taraflar aynı davada ikinci kez ıslah yoluna başvuramazlar. Bu hale göre, Mahkemece HMK m. 31 kapsamında davacı tarafa süre verilerek yazılı şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun da davacının dava dilekçesindeki taleplerine göre denetlenebilir nitelikte olduğundan bahsetmek de mümkün değildir.

Davacı vekilince dava dilekçesinde her bir alacak kalemi yönünden talep miktarının gösterilmediği; toplam alacak miktarının 12.000,00 TL olması karşısında buna ilişkin bir açıklama yapılmaması halinde her bir alacak kalemi yönünden eşit miktarda talepte bulunduğu kabul edilerek buna göre eksik peşin harç bulunup bulunmadığı denetlenmelidir.

O halde Mahkemece yapılacak işlem, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında talep ve itirazları karşılar rapor alınması; dava dilekçesindeki alacak kalemlerinin tek tek değerlendirilmesi; raporda yüklenicinin gerçekleştirdiği imalâtların cins, miktar ve ebatlarının, zarar iddiasının türü ve niteliğinin, kullanılabilecek seçimlik hakların gösterilip gösterilmediğinin denetlenmesi, gerekirse ıslah dilekçesinde talep edilen alacak kalemleri ile karşılaştırma yapılarak kapsayıp kapsamadığının değerlendirilmesi; davacı tarafın 14/10/2020 tarihli talep dilekçesinde ileri sürdüğü ıslah ve yemin talepleri hakkında yargılama aşamasında değerlendirme yapılması, bu şekilde esasa girilerek ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır