Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2022/1292 K.2023/861

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; taraflar arasında 21.03.2018 tarihinde “Anahtar Teslim Elektrik" başlıklı sözleşme imzalandığını, işbu sözleşme ile davacı şirketin, ... ili, ... ilçesi, ... Mah. ...

Ada, ... parseldeki özel eğitim kurumu projesinin götürü bedel ile anahtar teslim elektrik işleri işçiliğini yüklenmiş olduğunu, söz konusu işin ifasında gerekli tüm malzemelerin davalı tarafından tedarik edileceğini, montaj ve sair elektrik işçiliklerinin ise davacı şirketçe yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşmede yapılacak iş bedelinin 475.000,00 TL KDV Hariç (560.500,00 TL KDV Dahil) olarak belirlendiğini, sözleşmenin imzalanması akabinde davacı şirket tarafından SGK'ya gerekli bildirimler yapılarak,

davalının 15 nolu alt taşeronu olarak sözleşmenin anlaşılan projeler ve şartnameler uyarınca ifasına başlandığını, davalı tarafın malzeme tedarikinden kaynaklanan sorunları çözmesi akabinde, 05.12.2018 tarihinde sözleşme konusu işlerin yerine getirilerek davalıya teslim edildiğini, davalı tarafın bu hususta SGK'ya 07.12.2018 tarihinde bildirimde bulunduğunu ve alt taşeron dosyasının kapatıldığını, sözleşme ve projeler kapsamında bulunan.

Aydınlatma ve priz tesisatları altyapı kablolama ve malzemelerinin montajı işleri, AG panoların montajı ve kablo bağlantı işleri, telefon, data, cctv sistemlerinin altyapı kablolama ve malzemelerinin montajı işleri, Yangın algılama sistemlerinin altyapı kablolaması ve malzemelerinin montajı işleri, Seslendirme sistemine ait altyapı kablolaması ve malzemelerinin montajı işleri, Yıldırımdan korunma sistemi ve genel topraklama sisteminin altyapı kablolaması ve malzemelerinin montajı işleri, Asansör sisteminin elektrik altyapı kablolamasının montajı ve devreye alınması işlerinin tamamlanarak davalıya teslim edildiğini, sözleşme uyarınca,

davalı tarafından davacı şirkete 220.000,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye ödemenin yapılmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin ve sözleşme dışı işlerden kaynaklanan alacak hakları saklı kalmak kaydı ile; davanın kabulü ile şimdilik 100.000,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 30/06/2022 tarihli ıslah dilekçesinde;100.000,00 TL olan alacak taleplerini toplam 163.573,00 TL'ye yükselterek, davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; davacı tarafından talep edilen iş bedeli alacağının haklı olmadığını, davacının işi sözleşmede belirtilen şartlara uygun olarak yerine getirmediğini, işin tamamı eksik olduğundan geçici kabulün yapılamadığını, davalı tarafından yapılan kısmi ödemenin iyi niyetle yapıldığını, ayrıca eksiklik nedeniyle sözleşme uyarınca yapılabilecek %10 teminat kesintisinin de yapılmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "taraf iradeleri ile karşılıklı edimleri içeren eser sözleşmesinin kurulduğu, davacının yüklenici, davalının taşeron olduğu görülmektedir. Eser sözleşmesi, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği, tam olarak iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Yüklenicinin borcu, işi yapıp teslim etmek, iş sahibinin borcu ise iş bedeli ödemektir.

Davacı taraf, sözleşme ve projeler kapsamında bulunan işlerin tamamlanarak davalıya teslim edildiğini ancak davalı işveren tarafından, 220.000,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye ödemenin yapılmadığını ileri sürerek, ödenmeyen bakiye bedelin hüküm altına alınmasını istemektedir.

Karşılıklı edimleri içeren eser sözleşmesinde, dava konusu okul inşaatının elektrik işlerininn malzemesinin davalı işveren tarafından verileceği, davacı yüklenici tarafından sadece montaj işçiliğinin yapılacağı kararlaştırılmış olup; davaya konu 475.000-TL tutarlı sözleşmedeki imalatlar ile ilgili tasdikli projelerin ve gerekli malzemelerin, davalı işveren tarafından şantiyeye getirilerek, davacı yükleniciye teslim edilememiş olması nedeni ile imalatların tamamlanamadığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olmakla, davalı işveren ...

Petrol Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti vekilinin cevap dilekçesinde ileri sürdüğü, taraflarınca, montaj edilecek malzemelerin, davacının istediği günde davacı yükleniciye sevk irsaliyeleri ile teslim edildiği ancak, davacı yüklenicinin sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğine yönelik beyan ve itirazları yerinde görülmemiştir.

Davanın konusu, yapılan işçilik giderlerine ilişkin olup, davaya dayanak sözleşmenin götürü bedelli olduğu gözetilerek, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalatın eksik ve kusurlar da dikkate almarak tüm işe oranın tespiti, bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödeme düşülerek hesaplamanın yapılması gereklidir.

Davacı yüklenici tarafından, sözleşme kapsamındaki mekanik tesisat imalatlarından; okulun iç tesisatına ilişkin işlerin %85 oranında yapıldığı, bu işlerin %5 oranındaki kısmının malzemelerin zamanında temin edilip davacı yükleniciye verilmemiş olmasına bağlı olarak yapılamadığı, diğer tasdikli proje gerektiren (Trafo, Jeneratör, harici ve çevre aydınlatma işlerinin) %15 oranındaki imalatların malzeme verilememesi nedeniyle yapılamadığı anlaşılmıştır.

Dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınan 21/06/2022 tarihli ek rapor ile davacının yaptığı iş bedelinin; davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş 7 adet fatura tutarı 182.144,13 TL'den bir fatura tutarı 77.644,07 TL'lik kısmının sözleşme konusu işle ilgili işçilik faturası olduğu, davalı tarafından yapılan (182.144,13-77.644,07)=104.500,06 TL'nin malzeme bedeli için yapılan ödeme olduğu, davacının 1 adet işçilik faturası ve imal edilmiş iş için mahsup edilecek tutarın 220.000,00 TL olarak tespit edildiği, düşülen işçilik tutarının kdv dahil olduğundan toplam iş tutarı üzerinden hesaplama yapıldığında;

davalının ödemesi gereken tutarın 390.467,13 TL olduğu, bu tutardan ödenen işçilik bedeli ve avans ödemesi düşüldüğünde davacı alacağının KDV dahil 170.467,13 TL olarak hesaplandığı" gerekçesiyle, davanın kabulüne, 163.573,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yerel mahkemece aldırılan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, sözleşmede belirtilen işlerin oranlarının nasıl belirlendiği, hangi gerekçe ile işin % 85'lik kısmının tamamlandığına ilişkin hususların açık ve net olarak ortaya konulmadığını, dosya kapsamında bulunan irsaliyeli faturaların, taraflar arasındaki maillerin eklerinde yer alan teklifler, revize teklifler, ...

Yatırım Planlama Müdürlüğü Gölbaşı OM Bağlantı Planlama Komisyonu Kararı Formu, damga vergisi taahhuk ve dekontu, SGK tahakkuk ve ödeme makbuzları, SGK -maaş evrakları, ücret pusulaları, ücret bordrolarının personel listeleriyle birlikte incelenmesi gerektiğini, taraflar arasında aktedilen anahtar teslim sözleşmeye paralel olarak şartnamede de gerekli tüm başvuruların proje onaylarının, kabul ve onay işlemlerinin yaptırılması,

tesise enerji verilmesi vb. tüm işlemler yüklenicinin sorumluluğunda olduğunu, ancak davacı tarafın sözleşmede yüklendiği edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirmediğini, buna rağmen müvekkilince davacı yana 220.000,00 TL ödeme de yapıldığını, hükme esas alınan SMMM bilirkişileri tarafından yapılan hesaplamalarda eksik ve hataların bulunduğunu, yerel mahkemece bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporun hükme esas alınamayacağını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı taşeron davalı yüklenicidir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip