Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2022/718 K.2023/1216

Taraflar arasında yargılaması yapılan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; taraflar arasında davacının yüklenici, davalının iş veren olduğu Küçük Sanat Yapıları Yapım İşleri Sözleşmesi imzalandığını, davacının sözleşme gereği üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğini, hakediş raporlarına uygun şekilde faturaları düzenlediğini, 25/12/2020 tarihinde geçici kabul tutanağının ve 19/03/2021 tarihinde ise kesin hesap raporunun düzenlendiğini, davalı tarafından sözleşme kapsamında ödemeler yapıldığını, ödemelerin kayıtlara işlendiğini, bakiye 297.614,30 TL alacağın kaldığını, sözleşmenin 10.2 maddesinde belirtilen şartların yerine getirilmesi halinde nakdi teminatın iadesinin gerektiğini,

sözleşme konusu işe ilişkin geçici kabul tutanağı verildikten ve kesin hakediş davalı tarafından onaylandıktan sonra 29/03/2021, 08/04/2021, 13/04/2021 ve 10/05/2021 tarihlerinde e-mail yolu ile davalı şirketten alacaklarının ödenmesinin talep edildiğini, nakdi teminat kesintisi miktarının 120.739,11 TL olduğunu, bakiye alacak miktarı olan 297.614,24 TL ile iadesi gereken nakdi teminat kesintisi miktarı olan 120.739,11 TL'nin ödenmesi için icra takibi başlattıklarını, takip tarihinden sonra davalı tarafından bakiye iş bedeli olan 297.614,24 TL'nin haricen davacı şirkete ödendiğini,

ödenen kısma yönelik icra harç ve giderleri ile icra vekalet ücretinin de icra dosyasına ödendiğini, bakiye miktar olan 120.739,11 TL'lik kısma ise itiraz ettiğini, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalının itirazının haksız olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde borçlu olduğunu kabul etmeyen davalının itiraz etmiş olduğu 120.739,11 TL'lik kısmı da 05/07/2021 tarihinde ödediğini, ancak bu kısım yönünden icra harç ve giderleri ile vekalet ücretinin ise ödenmediğini belirterek Ankara 19. İcra Dairesinin 2021/6712 esas sayılı dosyasında ödenmeyen kısım yönünden itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, arabuluculuk görüşmeleri nedeniyle ayrıca vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının henüz vadesi gelmemiş ve muaccel olmamış bir alacak hakkında yapılan takibe itiraz üzerine itirazın iptali davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, icra takibinde itiraz edilmeyen kısım yönünden asıl alacak ve ferilerinin ödendiğini, davalının kısmi itirazında haklı olduğunu, takibe konu edilen nakit teminat kesintilerinin iadesinin taraflar arasında imzalanan sözleşmede öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde mümkün olduğunu, takip tarihi itibari ile nakit teminat kesintilerinin iadesinin şartlarının oluşmadığını,

takibe itiraz edilmesinden sonra muaccel hale gelmesi üzerine ise haricen alacaklıya ödendiğini, dava tarihi itibari ile ödenmemiş asıl alacak kalmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 10.2 maddesinde nakdi teminat kesintilerinin iadesi şartlarının düzenlendiğini, sözleşmede yer alan yazılı başvuru şartının takip öncesinde yerine getirilmediğini, davacının nakdi teminatın iadesi yönünde takip öncesinde yazılı başvurusunun bulunmadığını, tacir olan tarafların sözleşme hükümlerine riayet etmesinin gerektiğini, e-posta yazışmalarının yazılı bildirim şartını yerine getirmesinin mümkün olmadığını,

e-posta yazışmalarında davacının fatura bedellerini istediğini, nakdi teminat kesintisinin iadesine yönelik bir açıklamanın ve talebinin bulunmadığını, icra takibinin davalı tarafından yazılı bildirim olarak kabul edilmek suretiyle nakdi teminat kesintilerinin iade edildiğini, davanın kötü niyetli olarak açıldığını, davacının alacağını ispat edemediğini, icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını, arabuluculuk görüşmesine yönelik vekalet ücreti isteminin yerinde olmadığını, takibin haksız ve kötü niyetli olarak başlatıldığını belirterek davanın öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine,

kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; taraflar arasında imzalanan Küçük Sanat Yapıları Yapım İşleri Sözleşmesi kapsamında yüklenici olan davacının edimlerini yerine getirdiği ve iş bedelinin ödendiği (bir kısmının takip sonrasında) hususunda herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığı, sözleşme konusu işe ilişkin olarak 25/12/2020 tarihinde geçici kabul tutanağının ve işveren davalı tarafından 19/03/2021 tarihinde kesin hakediş raporunun düzenlendiği,

yüklenici davacının sözleşme konusu işe ilişkin olarak işverene, çalışanlarına, SGK'ya, vergi dairesine ve diğer kurumlara borcunun bulunduğuna ilişkin herhangi bir belge veya bilginin dosya kapsamına sunulmadığı gibi bu yönde de herhangi bir iddianın olmadığı, davacı tarafından 08/03/2021, 08/04/2021 ve 10/05/2021 tarihlerinde davalıya gönderilen e-posta yazışmaları ile sözleşme kapsamındaki bakiye ödemelerinin yapılmasının talep edildiği, e-mail yazışmalarının davalı tarafından inkar edilmediği,

tarafların tacir oldukları, tacir olmanın gerekleri arasında sözleşmeye uygun davranma ve borçlarını zamanında ödeme yükümlülüklerinin de bulunduğu, sözleşme kapsamında düzenlenen faturalar ya da iş bedelleri yönünden ödeme talebinde bulunulmasının gerekmediği, işveren davalının ise tacir olmanın yükümlülükleri arasında yer alan ödemelerini zamanında yapma yükümlülüğü kapsamında gerekli incelemeleri yapmak suretiyle bakiye borçlarını ödemesinin gerektiği, Yargıtay'ın yerleşik kararları uyarınca e-mail yazışmalarının delil başlangıcı niteliğinde bulunduğu,

davalı tarafından e-mail yazışmalarının ve içeriklerinin inkar edilmemesi nedeniyle de davacı tarafından e-mail yolu ile yapılan başvuruların sözleşmenin 10.2 maddesi kapsamında yazılı başvuru olduğu, nakdi teminat kesintilerinin iadesine ilişkin sözleşmenin 10.2 maddesinde yer alan şartların tamamının takip öncesinde gerçekleştiği ve takip tarihi itibari ile nakdi teminat kesintilerinin iadesi yönünden alacağın istenilebilir - muaccel olduğu, bu hali ile de icra takibinin nakdi teminat kesintisinin iadesine yönelik miktar için ferileri yönünden davacının takibe devam etmekte ve itirazın iptali davasını açmakta hukuki yararının bulunduğu,

talep ve itiraz edilen alacağın takip tarihi itibari ile muaccel olduğu ve davalı tarafından yapılan itirazın haksız olduğu anlaşıldığından takibin itiraz edilen kısmın ferileri yönünden devam etmesi kaydı ile itirazın iptaline, icra takibinin ferilerinin dosyanın infaz edilmesi aşamasında yapılacak kapak hesabında belirlenebilir hale geleceğinden takibin takipte talep edilebilecek feriler yönünden devamına, haksız itiraz edilmesi nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davanın mahiyeti itibari ile tespit davası niteliğine dönüşme nedeniyle maktu vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, muaccel olmayan bir alacak için takip yapıldığını, borcun davadan önce tamamen ödendiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, ödemelerin yapıldığını, 3.722,42 TL'lik kalan tutarın ise davacı tarafın serbest meslek makbuzu düzenlemesinden sonra vergi dairesine ödenecek tutar olduğunu, 120.739,11 TL'lik alacağın muaccel olması sebebiyle ödendiğini, davanın kötü niyetli olduğunu, davacının takipten önce nakit teminat kesintisi için yazılı talebinin olmadığını, mail yazışmalarında da böyle bir talebinin bulunmadığını,

ispat yükünün davacıya ait olduğunu, mail yazışmalarının delil başlangıcı olarak kabul edilemeyeceğini, SGK, Vergi Dairesi ve diğer kurumlara davacının borcu olmadığına dair yazı bulunmadığını, icra dairesi tarafından yapılan hesaplama ile olması gerekenden çok daha fazla ödemeye hükmedildiğini, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE :

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda taraflar arasında 30/09/2019 tarihinde imzalanan sözleşme ile TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde füzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuş olup davacı yüklenici, davalı ise iş sahibi konumundadır. Davacı alacaklı tarafından Ankara 19. İcra Müdürlüğü'nün 2021/6712 Esas sayılı dosyasında davalı borçlu aleyhine bakiye alacağa ilişkin takip başlatılmış olup takipten sonra davadan önce davalı tarafından ödeme yapılmıştır.

İtirazın iptali davalarında icra takibinden sonra, ancak davadan önce ödenen meblağlar yönünden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından dava tarihi itibarıyla alacak miktarı saptanıp alacak ve icra inkar tazminatı yönünden bu miktarın dikkate alınması gerekmektedir (Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesi, 2011/8486 Esas - 2012/1268 Karar; 2014/7462 Esas - 2014/10559 Karar).

Asıl alacak davadan önce ödenmiş olsa bile, icra takibinde talep edilen icra harç ve masrafları, icra vekalet ücreti gibi alacağın fer'isi durumundaki ödenmeyen talepler yönünden itirazın iptaline karar verilmedikçe yerine getirilmesi de mümkün olmadığından davacının dava açmakta hukuki yararı mevcuttur. Bu talepler hakkında hesap yaptırılmasına gerek olmayıp itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi yeterlidir. Bu yöndeki talepler icra dairesince yapılacak kapak hesabında infazda nazara alınacaktır (Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesi, 2012/14401 Esas - 2013/2607 Karar).

Borçlunun takibe itirazından sonra yasal süresi içinde itirazın iptali davası açılması ve bu dava açılana kadar borçlu tarafından icra dosyasına ihtirazi kayıt konulmadan yapılan ödemeler veya alacaklının şahsına ya da onun gösterdiği üçüncü kişiye (kabul edilmek koşulu ile) haricen yapılan ödemelerin bulunması durumunda ödeme rızaen yapılmış olduğundan borçlunun bu ödemeler yönünden itirazından vazgeçtiğinin kabulü gerekmektedir (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi; 2022/6901 Esas - 2022/8169 Karar).

O halde Mahkemece yapılacak işlem; dava tarihi itibariyle ödenen/ödenmeyen asıl alacak miktarının tespiti; gerekirse bu konuda uzman bir bilirkişiden rapor alınması; dava tarihi itibariyle ödenmeyen asıl alacak varsa davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin bu miktara göre değerlendirilmesi; alacağın fer'isi durumundaki diğer talepler yönünden açıklanan şekilde değerlendirme yapılarak sonuca gidilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Katip · ✍e-imzalıdır