Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/75 K.2023/188

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece davanın usulden reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, temlik eden .... Şti., müvekkil ile gerçekleştirdikleri 01.06.2022 tarihli "temlik sözleşmesi" kapsamında; davalı ....

Şti ile 17.04.2019 tarihli taşeronluk sözleşme bedelinin %5'ine tekabül eden teminat tutarının %40'ına tekabül eden 17.100,00 TL ile yine sözleşmeden kaynaklanan ve ödenmeyen 31.05.2022 tarihli ... numaralı fatura alacağının faizi, tüm ferileri ve teminatları ile birlikte temlik alan müvekkil ...'e gayrikabili rücu olarak devir ve temlik ettiğini beyan ve kabul ettiğini, sözleşme neticesinde müvekkilin anılan fatura üzerinden 23.860,73 TL alacağı bulunmakta olup bu alacağa ek olarak 17.100,00 TL teminat iadesi alacağı ile beraber toplamda 40.960,73 TL alacağı istinaden davalı şirkete icra takibi başlatıldığını,

davalı şirket tarafından işbu takipte yer alan borca 27.06.2022 tarihli dilekçe ile itiraz edilmiş ve takip durdurulduğunu, davanın kabulüne, Ankara 30. İcra Dairesi'nin 2022/10588 E. Sayılı dosyasına karşı yapılan haksız itirazın iptali ile birlikte takibin devamına, davalı tarafın %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sözleşmede açıkça temlik yasağı olduğundan temlik geçersiz olduğunu, temlik edenin müvekkil şirketten hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını, İşi Şözleşme ve Şartname hükümlerine göre yerine getirmeyen temlik edene, Sözleşmenin ilgili hükümleri gereğince teminatın iadesi koşulları oluşmadığından ve gecikme cezaları nedeniyle kesilen yansıtma bedeli fatura bedeli nedneiyle temlik edenin temliğe konu edilen sözleşme bedelinin %5'ine tekabül eden teminat tutarının %40'ına tekabül eden 17.100,00 TL ile sözleşmeden kaynaklanan 31.05.2022 tarihli ... numaralı fatura alacağı bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "Dava; alacağın temliki sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyamızda davacının gerçek kişi olması nedeni ile öncelikle Mahkememizin davaya bakmaya görevli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacının tacir sıfatının araştırılması için ilgili yerlere müzekkere yazılmıştır. Ticaret sicil müdürlüğünden ve vergi dairesinden gelen bilgilere göre davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nun 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.

Ticari davalar ise; aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın sözkonusu düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Bu bağlamda, ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Nispi ticari davalar ise; her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre; bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Üçüncü grup ticari davalar ise; yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık alacağın temliki sözleşmesinden kaynaklanmakta olup buna göre mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmaktadır.(Emsal Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 30/05/2022 tarih 2022/5487 E-2022/9639K). O halde, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve asliye ticaret Mahkemesi’nin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması ve her iki tarafın da tacir olması zorunludur. Davacı bakımından yapılan araştırmada davacının tacir olmadığı anlaşılmış, davacının tacir olmadığından görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olmadığı sonucuna varılmıştır.

Mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir (HMK m.1). Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden sayıldığından yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115).

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, tarafların iddia ve savunmaları, ve diğer belgelerin incelenmesinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın alacağın temliki sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının 6102 sayılı TTK 12 maddesi kapsamında tacir olmadığı ve alacağın temliki sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar da mutlak ticari dava sayılmadığından açılan bu davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle (HMK 114/1-c, 115/2) davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının tacir olup olmadığına bakılmaksızın dava dışı .... Ltd.Şti ile davalı şirket arasındaki eser sözleşmesinin incelenmesi gerektiğini, ticari ilişkinden kaynaklı alacağın olup olmadığı hakkında karar verilmesi gerektiğinden ticaret mahkemesinin görevli olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.