Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/778 K.2025/11

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; dava dışı ... Ltd. Şti. firması, müşterisi davalıya vermiş olduğu hizmetlere karşılık 13.03.2019 tarih ve 000345 yevmiye numaralı KDV dahil 377.600,00 TL tutarında irsaliyeli faturayı keşide ve teslim ettiğini, dava dışı ... Ltd.

Şti’nin davacıya olan borcundan dolayı faturadan kaynaklanan bu alacağını 02.11.2020 tarihli TEMLİKNAME ile davacıya temlik ettiğini ancak davalının temlik edilen bu borcu ödemeddiğini, bunun üzerine zarureten alacağın tahsili için Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün 2020/10301 E. sayılı dosyasında 320.000,00 TL alacak ve ferilerinin tahsili için ilamsız icra takibi yapıldığını, bu takipte ödeme emri tebliğ edilen borçlu davalınındosyaya itiraz etmediği ve takibin kesinleştiğini,

bunun üzerine cebri icra işlemlerine başlanınca tebligatın usulsüz olduğunu belirterek ANKARA 11. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/100 E. sayılı dosyasında şikayet davası açtığı ve yapılan incelemede şikayetin kabulü ile tebliğ tarihinin öğrenme tarihi olduğuna karar verildiği, bu arada aynı zamanda icra dosyasına itiraz dilekçesi verilerek borcun tamamına ve ferilerine itiraz edilmiş ve ilamsız takibin durduğunu, 22.04.2021 tarih ve 2021/4865 nolu arabuluculuk son tutanağı ile anlaşma sağlanamadığı, takip konusu alacağın dayanağı faturalardaki işlerin tamamının yapıldığı,

ve faturanın davalı defterlerine işlendiğini, icra dosyasında takibin dayanağı olan alacak 320.000,00 TL. olduğunu ancak icra takibi sırasında borçlu haricen 50.000,00 ödeme yaptığını ve bu ödemenin 16.03.2021 tarihinde icra dosyasına beyan edildiğini, o nedenle açılan davada borçlunun 270.000,00 TL ve ferilerine ilişkin itirazın iptali talep edildiğini belirterek davanın kabulü ile davalı borçlunun Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün 2020/10301 E sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptaline karar verilmesini, tüm yargılama giderleri ile birlikte alacak miktarı üzerinden %20 oranında inkar tazminatının da davalıdan alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili; dava dışı ... İnş. Taah. Müh. Tic. Ltd.

Şti., müvekkil şirketin sahibi ve işletmecisi olduğu otelin havuz ve seramik onarım işlerini gerçekleştirdiğini, aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı olarak, ... tarafından davalıya 13/03/2019 tarih ve 000345 fatura numaralı toplam 377.600,00 TL tutarında keşide edilmiş olup, söz konusu fatura bedeli davalı taralından 19.03.2019 tarihinde 400.000,00 TL bedelli çek ile ...’'ye ödendiğini, alacağın temlikinin geçerli olabilmesi için, temlike konu bir alacak var olması gerektiğini, olmayan bir alacağın temliki temellük edeni alacaklı kılmayacağını, bu hususuh ancak ...

İnş. Ticari defterlerinin incelenmesi ile kanıtlanabileceğinden dava dışı ... İnş. firmasına davanın ihbarı ile ticari defterlerinin incelenmesini talep ettiğini, davalının, ... İnşaat'ın borçlusu konumunda değıl alacaklısı konumunda olduğunu, bu hususun ... inşaat ve davalının defter incelemeleri neticesinde tespit edilecek olup, ...

İnşaat'ın ticari defterlerde ve cari hesap ekstrelerinde borçlu görünmesi neticesinde, müvekkil şirket tarafından Ankara Batı İcra Müdürlüğü nezdinde 2021/13530 ve 2021/13531 esas numaralarına kayden takip başlatıldığını, hal böyle iken mevcut olmayan bir borcun temliki söz konusu olduğunu, bu borçtan müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, işbu dava konusu çek ile davalının çalışanı olan 3.kişiden alınan haksız bedele ilişkin borcun ifa edilmesi amacıyla davacının arandığı ancak olumsuz dönüş alınması neticesinde Ankara 40. Noterliği tarafından 06.04.2021 tarih ve 09393 yevmiye nolu ihtarname gönderildiğini,

söz konusu ihtarnamenin davacıva tebliğine rağmen tarafından ilgili borcun ödenmediğini, bedelinin de dosyasına yatırılmadığını belirterek davanın reddine, takibin iptaline, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine; yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece. HMK'nun 222/3. Maddesinde yer alan. "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.)..." hükmü uyarınca davalının defterleri, dava dışı ihbar edilen ve temlik borçlusu ... ... Ltd Şti'nin defterlerinin yer ve ilgilisini bildirmesine rağmen defterlerin ibraz etmemiş olması nedeniyle davalının defterleri lehine delil olarak kabul edilmiş olup, taraflar arasında ticari satım/hizmet ilişkisi sabit olup davalının ticari defter ve kayıtları ile defterlerinde kayıtlı olduğu üzere dava dışı temlik borçlusu ... ...

Ltd Şti'ye olan borcunun sunulan çek ile ödendiği, aksine dava dışı temlik borçlundan 22.400,00 TL alacaklı olduğundan, temlik borçlusuna borcu olmadığı gibi, temlik borçlusuna borcu olduğunu iddia eden davacı tarafından temlike konu borcun varlığını ispat edemediğinden, davacının temlik konusu alacağının tahsilini talep edemeyeceğini, Davacı tarafından icra takibine takip tarihi itibariyle davalıdan alacağının bulunduğu iddia edilmiş ise de, yargılama aşamasında buna ilişkin hiçbir delil sunmadığı gibi, davalının temlik alacaklısı davacıya borçlu olmadığı,

davalının ticari defter ve kayıtlarından temliğe konu edilen borcun tahsil edildiği çek sureti ve çekin ibraz edilip ödendiğine dair ilgili banka cevabi yazısı ve alınan bilirkişi raporları ile doğrulandığı, ancak temlik alanın tahsil durumunu takip ve dava tarihi öncesinde bildiği hususu sabit olmadığından kötü niyetli sayılamayacağının mahkemece kabul ve tespit edildiği, bu nedenlerle davanın reddine, yine davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ispat yükünün davalıya ait olduğunu, fatura bedelinin ödendiğinin ispat edilemediğini, temlik eden ... Şirketine ödeme yapılmadığını, imzaya itiraz edildiğini, ...'nın isticvap edilmesi ve imza incelemesi yapılması gerektiğini, ihbar olunana defterlerini sunması için tebligat çıkartılması gerektiğini, ibranamenin ihbar olunan tarafından kabul edilmediğini, imzaya itiraz edildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dışı ... Şirketi'nin ticari defterlerini dosyaya sunmadığını, temlike konu edilebilecek bir alacak bulunmadığını, defter kayıtlarıyla da borçlu olmadıklarının, alacaklı olduklarının sabit olduğunu, ödeme emrini yanlış adrese gönderildiğini, hacizle takipten haberdar olduklarını, ticari itibarlarının zedelendiğini, davacının kötüniyetli olduğunu, müvekkil lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini ve istinaf taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkeme, üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin taraflarca ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu olduğuna karar verirse, bu belgenin ibrazını emreder (HMK m. 220/1).

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen herkes, elindeki belgeyi ibraz etmek; belgeyi ibraz edememesi hâlinde ise bunun sebebini delilleri ile birlikte açıklamak zorundadır. Mahkeme yapılan açıklamayı yeterli görmezse, bu kimseyi tanık olarak dinleyebilir(HMK m. 220/2).

Belgeyi ibraz zorunda olanlar, tanıklıktan çekinmeye ilişkin hükümlere göre, belgeyi ibrazdan veya bu konudaki tanıklıktan çekinebilirler. Belgeyi ibraz veya bu konuda tanıklık yapmak zorunda olanlar hakkında, tanıklara ilişkin hükümler uygulanır(HMK m. 220/3).

Somut olayda davacı, varlığını iddia ettiği dava konusu alacağı dava dışı yüklenici ...'nden temlik almıştır. Davalı ise iş sahibi konumundadır. Mahkemece dosyada doğrudan taraf olmayan dava dışı yüklenici şirket yönünden belirtilen şekilde araştırma yapılmadan yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

O halde Mahkemece yapılacak işlem; öncelikle sözleşmenin tarafı olan ve bu davada üçüncü kişi konumunda olan dava dışı ...'nden ticari defter ve kayıtlarının temini için HMK'nın 220. Maddesine göre işlem yapılması, sunulması halinde bilirkişi vasıtasıyla incelenmesi; söz konusu şirketin yetkilisinin tespiti ile gerekirse tanık olarak dinlenmesi, şirket yetkilisinin ... olduğunun anlaşılması halinde imza örneklerinin alınarak davalı tarafından dosyaya sunulan "çek çıkış bordrosu", "ibra ve feragatname" başlıklı belgeler ile ödeme iddiasına esas çek üzerindeki ciro işlemindeki imzanın karşılaştırılması için Adli Tıp Kurumundan rapor alınması ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Katip ... · ✍e-imzalıdır