Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/332 K.2025/472

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)

ESAS NO : 2025/332

KARAR NO : 2025/472

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/03/2024

NUMARASI

2023/418 Esas - 2024/161 Karar

DAVANIN KONUSU

Eser Sözleşmesine Dayalı Alacak

KARAR TARİHİ : 15/05/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 15/05/2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; davalı ... A.Ş'nin ihale yolu ile aldığı, diğer davalı ... Ltd.ŞTi. ile sözleşme yaparak taahhhüt ettiği " Ekvator Ginesi Ülkesi Oyala Bakanlık Binası Projesi" işinde aliminyum giydirme, cephe montaj işleri, panel montaj işleri, cam montaj işleri, çelik montaj işlerinin yapılması konusunda davacı ile davalı ... Ltd.Şti.

Arasında sözleşme imzalandığını, davacı şirketin 20 kişilik işçi kadrosunu yurtdışına işin yapılacağı yere götürmek üzere hazır ettiğini, ancak ... Ltd.Şti. Nin gerekli hazırlığı yapmadığı ve şantiye hazır olmadığı için Ekvator Ginesine 2 ay gecikmeli olarak haraket edildiğini, işçilerin iki aylık süredeki tüm giderlerinin davacı tarafça karşılandığını, işçilerin ücretlerinin davalı ...

Ltd.şti. tarafından ödeneceğini, ancak ödenen miktarların davacının hakedişinden kesileceğinin sözleşmede kararlaştırıldığını, işin yapılacağı yere varıldıktan sonra da şantiye hazır olmadığı için işçilerin yine 25 gün bekletildiğini, daha sonra işe başlandığını ve davacı tarafın işi % 95 seviyesine getirdiğini, buna karşılık davalı tarafça işçilerin maaş ve fazla mesailerinin ödenmemesi üzerine işverene yaptıkları itiraz üzerine işçilerin davalı tarafça şantiyeden polis zoru ile çıkartıldığını, davalı tarafça davacıya ödenmeyen hakediş bedelinin de bulunduğunu ileri sürerek, 71.245,00 USD hakediş alacağının davalı ...

Ltd.Şti.nden, 5 işçinin ödenmeyen aylık ücreti toplamı 10.000,00 USD' nin davalılardan müştereken ve mütesselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... Ltd.

Şti. vekili; davacının alacağını ispat etmekle yükümlü olduğunu, davacı yapılan iş ile ilgili fatura düzenlemediği için davalı şirketten bir alacak talep edemeyeceğini, ancak işin yapılması sırasında davacı tarafa ve işçilerine ödenen belgelerin sunulduğunu, bu belgelerde işçilere toplam olarak avanslar haricinde ödenen tutarın 353.292,99 Dolar olduğunu, ayrıca işçilere 49.951,00 Dolar da avans verildiğini, toplamda 403.243,99 Dolar ödenmiş olduğunu, davacı şirket yetkilisi ...'nın banka hesabına ve elden olmak üzere 178.439,50 TL ödendiğini, davacı şirketin, davalının montaj taşeronluğunu yapmak üzere sözleşme akdettiğini,

davacı işçilerinin 12.02.2013 günü evraklarını tamamlayıp, davalıya sunduğunu, işçilerin ücreti ve sigortaları zamanında ödenmesine ve hakedişleri verilmesine rağmen davalı şirketin işi zamanında teslim yükümlülüğünü sekteye uğratmak tehdidinde bulunduğunu, davacı işçiler tarafından işyerindeki imalatlara zarar verildiğini, olaya Ekvator Ginesi Emniyeti'nin müdahale ettiğini, bu kişilerin şantiyeden uzaklaştırılarak Türkiye'ye gönderildiğini, davacının karşılaması gereken işçilerin yemek, barınma, sağlık ve ulaşım ile SGK giderlerinin de davalı tarafça karşılandığını,

davacı şirkete ve işçilerine 178.439,50 TL fazla ödeme yapıldığını savunarak, davanın ve davacı taleplerinin reddini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "BAM ilamı uyarınca taraf vekillerine dava konusu yapım işi kapsamında 23/08/2013 tarihi öncesi düzenlenen hakediş belgelerini ibraz edip bunların davalı adına kim tarafından imza edilip edilmediğinin bildirilmesi için kesin süre verilmiş, davalı vekilince bir takım evrak/belgeler mahkememize sunulmuş olup, sunulan evraklar incelendiğinde taraflar arasında davalının şantiye şefi tarafından imzalanmış hakediş belgesine rastlanılmamıştır.

Taraflar arasında yapılan sözleşme incelendiğinde, 10.12.2012 tarihli ....Ltd. Şti (işveren) ile ... Yay.Eml...Ltd. Şti (yüklenici) arasında yapılan sözleşme hükümlerine göre:

Madde 3: (Sözleşmenin konusu) İşveren ... Müm. San ve Tic. Ltd. Şti taahhüdünde olan Ekvator Ginesi “Oyala Bakanlık Binası Projesi” Alüminyum Giydirme Cephe Montaj İşleri, Kompozit Panel Montaj İşleri Cam montaj İşleri, Çelik Montaj işlerinin yapılması işi olduğu,

Madde 4: (Metraj ve toplam tutar) Yüklenici sözleşme konusu işleri aşağıda belirtilen birim fiyatlarla yapmayı kabul ve taahhüt eder, her ne nam altında olursa olsun fiyat farkı talep edemez şeklinde belirtilmiş olup 5 başlık altında belirtilen işlerin birim fiyatları metrajları ve toplam tutarının 248.928,00 Amerikan doları olduğu görülmüştür.

BAM ilamı öncesi eser sözleşmesinden kaynaklı alacak yönünden mahkememizce yapılan yargılama sonunda son aldırılan heyet bilirkişi raporunda ve 22/10/2019 tarihli heyet ek bilirkişi raporunda benzer yapılan hesaplama sonucu (taraflar arasında sözleşme bedeli, verilen avans miktarı ve işin yüzde 95 oranında tamamlandığı nazara alınarak) davacının davalıdan 13.995,95-USD alacaklı durumunda olduğu, davalı tarafa yapılan ihtar ve atıfet mehli üzerine dava öncesi 04/11/2013 tarihinde temerrüde düşürüldüğü,

kabul edilen tutara temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun 4/a maddesinde öngörüldüğü şekilde Devlet Bankalarının Amerikan doları ile açılmış 1 (bir) yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilmesi gerektiği belirtilerek bu talep yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür.

BAM ilamı uyarınca yapılan araştırma sonucu taraflar arasında davalı şantiye şefinin hakediş düzenlemesi şeklinde mutad bir uygulamanın bulunmadığı, davalı tarafından sunulan ve ... tarafından imzalanan hak ediş belgelerinin dava dışı asıl işveren olan ...

A.Ş. ile davalı arasında yapıldığı, davacının da beyan dilekçesi dışında buna yönelik bir belge sunmadığı, bu doğrultuda tanık ...'nın kendisine zorla ve tehdit altında imzalatıldığını beyan ettiği düzenlenen 23/08/2013 tarihli ve 281.245,20 USD tutarlı hakediş belgesinin hesaplamada dikkate alınamayacağı, iş bedeli olarak sözleşmede belirlenen birim fiyatlı götürü bedel miktarı olan 248.928,00 USD tutarının hesaplamada dikkate alınacağı,

dolayısıyla mahkememizin yukarıda değinilen ve istinaf edilen gerekçeli kararında da belirtildiği gibi sözleşme/iş bedeli dikkate alınarak hazırlanan son aldırılan heyet bilirkişi raporu ve 22/10/2019 tarihli heyet ek bilirkişi raporundaki hesaplamaya mahkememizce itibar edildiği, dolayısıyla istinaf öncesi mahkememizce verilen kararın değiştirilmesini gerektirir bir durumun oluşmadığı anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

BAM ilamında mahkememizce işçilik alacağı talebi konusunda verilen kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu nedenle yapılan istinaf başvurusu reddedildiğinden ve bu yönden verilen karar kesinleştiğinden yeniden bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne, 13.995,95 Amerikan Dolarının 04/11/2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun 4/a maddesinde belirtildiği üzere devlet bankalarının amerikan doları ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilerek davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının talep ettiği işçilik alacakları yönünden mahkememizce verilen karar istinaf aşamasında kesinleştiğinden yeniden bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; taraflar arasında aktedilen dava konusu sözleşme uyarınca, davalının iş sahibi olduğunu, müvekkilinin taşeron firma olduğunu, hakediş raporu hazırlanması ve yapma işinin işverene ait olduğunu, taşeron ya da işçinin hakediş raporu hazırlamak gibi bir sorumluluğunun bulunmadığını, yerel mahkemece müvekkili taşeron taraftan hakediş raporu istenmesinin hatalı olduğunu, tanıklardan ...'nın hakediş belgesini yaparak,

imzasının kabul edildiğini, kendisine karşı yapılan bir eylemin olmadığını, yerel mahkemenin delillerin değerlendirilmesi aşamasında hataya düşüldüğünü, mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin asıl işveren olan ...

A.Ş.'ye karşı sorumlu olduğunu, ödeme yapılması ve işin süresinde tamamlanması gibi konularda asıl işveren şirketin müvekkiline baskı yaptığını, nitekim tanık ifadesinde odaya kapatılıp tehdit altında bir sayfalık kağıda detaysız ve sadece onların talep ettiği rakamları ihtiva eden hiçbir geçerliliği olmayan hakediş yazılıp imzalatıldığını beyan ettiğini, sonrasında askerin şantiyeye girerek işçileri tutukladıklarını, ve ülkeye geri gönderdiklerini hakedişin geçersiz olduğunu, yerel mahkemece alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını, davacı defterlerin usulüne uygun tutulmadığını,

delil niteliği taşımadığını, yine baskı ve tehdit altında imzalatılan hakediş olmayan belgeye dayanarak talepte bulunmasının açık kötü niyet göstergesi olduğunu, müvekkilinin davacı tarafa bir borcunun bulunmadığını, aksine alacağının bulunduğunu, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı taşeron, davalı alt yüklenicidir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 13.995,95 USD'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş olup, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, Dairemizin HMK 353/1-a.6 maddesi uyarınca verdiği kaldırma kararı sonrasında mahkemece yapılan vakıa ve hukuki değerlendirmede usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Katip ... · E-imzalıdır