Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/42 K.2025/118

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalılar vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; müvekkil ile davalıların kurduğu adi ortaklığın, 30.05.2013 tarihinde "DSİ - Günışık Ana Kanalı Pompa İstasyonu Alt Yüklenici Sözleşmesi'” adlı sözleşmenin DSİ Şanlıurfa GAP 15. Bölge Müdürlüğü’nün 2011/181089 kayıt numarası ile ihale ettiği “Günışık Ana Kanalı Pompa İstasyonu” adlı yapım işinin bir kısmına ait olduğunu, davalı adi ortaklığın yüklendiği işin bir kısmının sözleşme kapsamında müvekkiline taşere etmesi üzerine sözleşme konusu imalatları, montajı,

diğer yükümlülükleri eksiksiz ve ayıpsız olarak yerine getirdiğini ve sözleşme bedeli olan 3.500.000,00 TL'nin tamamını davalılardan tahsil ettiğini ve işe ait 06.11.2013 tarihli Kesin Hakediş Raporu düzenlenerek taraflarca imzalandığını, dava dışı DSİ 15. Bölge Müdürlüğü’nün ve davalıların oluru ve onayı ile sözleşme kapsamında olmayan “3 adet 200 Mikron Filtre İstasyonunun (GY-1, P2, Keremli) Mevcut Manuel Kaba Filtrasyonun Otomatik Temizlemeli Fırça İmalatı” ilave işi ihale konusu işin sağlıklı işletilebilmesi için gerekli görülerek bu işin de müvekkili tarafından,

Ek:3’deki Kesin Hakedişte “Filtre İstasyonu Kaba Filtrasyon Otomatikleştirme” tanımı ile ilave iş bedeli olarak 430.404,00 TL karşılığında yerine getirilerek ilgili bedelin de tahsil edildiğini, müvekkilinin, sözleşme kapsamında fiyat farkı tahakkuku hariç hak ettiği bedeli aldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme’nin “C-Fiyatlandırma” başlıklı maddesinin C.2-bendinde, aynen,

“İş bu sözleşme konusu işte idare tarafından Ortak Girişim’e ...’un alt yüklenicisi olduğu imalatlarla ilgili uygulanacak fiyat farkları aynı oranda ... hak edişlerine ve birim fiyatlarına yansıtılacaktır." hükmü ile tarafların iradesi açık ve sarih şekilde ortaya konulmuş olduğunu, sözleşme konusu iş kalemleri için dava dışı DSİ tarafından fiyat farkının uygulandığına ilişkin bilgi ve bu oranların sözleşme şartları doğrultusunda birim fiyatlara yansıtılarak fiyat farkının hesaplanması ve müvekkiline ödenmesi için davalılara ihtarname gönderilerek talep edildiğini, davalılardan ...

İnşaat Ltd.

Şti. tarafından Ankara 38. Noterliğinin 27.02.2019 tarih ve 06523 yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verilerek, sözleşme’de fiyat farkı ibaresinin olduğunun kabul edildiğini, fakat ek sözleşme adı altında haksız yere müvekkiline 430.404,00 TL + KDV ödeme yapıldığını, bu ödemeye esas hakediş tutanaklarının Ortaklığı teknik bilgilerinin yetersizliği sebebiyle temsil edemeyecek kişi tarafından kabul edildiğini, dolayısıyla fiyat farkını aşan miktarda ek sözleşme adı altında fazladan ödeme yapıldığını, bu ek sözleşme adı altında alınan bedelin 3 iş günü içinde iadesi halinde fiyat farkının hesaplanarak ödeneceğinin beyan ve kabul edildiğini,

müvekkilinin, projede kullanılacak filtrelerin manuel (elle) temizlemeli değil de otomatik temizlemeli ızgara sistemiyle kullanılması gerektiğini tespit ettiğini ve dava dışı DSİ 15. Bölge Müdürlüğü’nün dikkatine sunduğunu, DSİ 15. Bölge Müdürlüğünün konuyu inceleyerek,

11.7.2013 tarihli Bölge Müdürlüğü yazısında belirtilen uygunluk kararı verdiğini, 08/11/2013 imza tarihli tutanak ile davalıların da imzasının yer aldığı Yeni Fiyat Tutanağı adı altında "3 adet 200 Mikron Filtre İstasyonunun (GY-1, P2, Keremli) Mevcut Manuel Kaba Filtrasyonun Otomatik Temizlemeli Fırça İmalata dönüştürülmesi" işini ve karşılık gelen ilave bedelin DSİ ile Adi Ortaklık arasında tutanak altına alındığını ve davalılara ödendiğini 2013 Yılı - Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında yapılan 10., 11., 12. ve 13 nolu yüklenici hakedişlerinde bir kısım pozlar için fiyat farkı uygulanıp uygulanmadığı,

uygulandı ise fiyat farklarını gösteren belge ve bilgilerin DSİ'den getirilmesi halinde, durumun anlaşılacağını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... İnş. Ve Tic. A.Ş.

Vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında, dava konusu işin kesin hakedişinin 06.11.2013 tarihinde yapıldığını ve davacının bu kesin hakediş ile DSİ'den iş bitirme belgesi aldığı, işin geçici kabulünün 18.12.2013 tarihinde yapıldığını, taraflar arasında hakediş belgeleri imzalanıp işin geçici ve kesin kabullerin yapıldığını, aradan 5 yıldan fazla bir süre geçtikten sonra davacı şirket tarafından alacak talebi ile iş bu davanın ikame edildiğini, davanın reddi gerektiğini, davacı hakedişlerinin ödendiğini, bilirkişi incelemesi neticesinde bir fiyat farkı alacağının hesaplanması halinde,

iş ortaklığı tarafından davacı şirkete fazladan ödenen 430.404,00 TL'nin, hesaplanacak miktardan mahsubunun gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... İnş. Nakl. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında, dava konusu işin kesin hakedişinin 06.11.2013 tarihinde yapıldığını ve davacının bu kesin hakediş ile DSİ'den iş bitirme belgesi aldığı, işin geçici kabulünün 18.12.2013 tarihinde yapıldığını, taraflar arasında hakediş belgeleri imzalanıp işin geçici ve kesin kabullerin yapıldığını, aradan 5 yıldan fazla bir süre geçtikten sonra davacı şirket tarafından alacak talebi ile iş bu davanın ikame edildiğini, davanın reddi gerektiğini, davacı hakedişlerinin ödendiğini, bilirkişi incelemesi neticesinde bir fiyat farkı alacağının hesaplanması halinde,

iş ortaklığı tarafından davacı şirkete fazladan ödenen 430.404,00 TL'nin, hesaplanacak miktardan mahsubunun gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "taraflar arasında 30/05/2013 tarihli DSİ-Günışık Ana Kanalı Pompa İstasyonu Alt Yüklenici Sözleşmesi imzalandığı, davacının bahse konu sözleşme ile yüklendiği imalatları, montajı ve diğer tüm yükümlülükleri eksiksiz ve ayıpsız olarak yerine getirdiği ve Sözleşme bedeli olan 3.500.000,00 TL bedeli tamamını davalılardan tahsil ettiğini ve işe ait 06.11.2013 tarihli Kesin Hakediş Raporu düzenlenerek taraflarca imzalandığı,

dolayısıyla huzurdaki davanın sözleşme kapsamında yapılan iş bedellerine ilişkin olmayıp, 10, 11, 12 ve 13 nolu hak edişler nedeniyle bu bedellere Sözleşme kapsamında eklenmesi gerekirken hesaplanmayan ve ödenmeyen sözleşmenin C.2 maddesinde düzenlenen fiyat farkı alacağına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

İstinafa kararı esas alınarak bilirkişi kurulundan alınan 27/03/2024 tarihli ek rapor ile.

1- Fiyat Farkı Yönünden; davacı vekili tarafından davacı alacağının davacıya davalılar tarafından ödenen 3.930.404,00 TL’nin %5,5384 oranına isabet eden 217.681,49 TL olduğu beyan edilmiş ise de; dava dosyana DSİ GAP 15. Bölge Müdürlüğünün bildirdiği belgeler dikkate alınarak 10, 11, 12 ve 13 no.lu hak edişlerde fiyat farkı yönünden bu pozlara ait gerçekleştirilen işin toplam tutarı 3.115.114,00 TL olarak tespit edildiğinden;

davacının davalılardan alacağının 3.115.114,00 * %5,5384 = 172.527,47 TL olacağı, bu tutara KDV ilave edilmesi halinde davacının davalılardan alacağının 203.581.47 TL olacağı tespit edilmiş olup, bu haliyle bozma öncesi düzenlenen 27.06.2022 tarihli rapordaki hususları değiştirecek herhangi bir husus bulunmadığı, zamanaşımı yönünden takdirin Mahkemeye ait olduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31 Hukuk Dairesinin 01.06.2023 tarih, 2023/552 esas, 2023/737 karar sayılı İstinaf Kararının;

“...Mahkemece alınan bilirkişi raporundan da davalıların davacıya 16/06/2014 tarihinde fiyat farkı nedeniyle ödeme yaptığı, davalıların ödemelerinin 31/12/2018 tarihine kadar devam ettiği görülmektedir...” şeklinde olduğu, bozma ilamı sonra dosyanın tekraren incelenmesinde. Davalı ...+... İş Ortaklığı tarafından davacı ... Mümessillik Taah. ve Tic. Ltd.

Şti.’ne yapılan ödemelerin 31.12.2018 tarihine kadar devam ettiği görülmekle bozma ilamı doğrultusunda zamanaşımı yönünden tarafların itiraz ve beyanlarının hukuki değerlendirmesinin Mahkemeye ait olacağı, 3- Takas Mahsup Talebi Yönünden. 20.11.2015 tarihli İş Deneyim Belgesinde (2011/181089-276039-3-1) Alt yüklenici olan ... Mümessillik Taah. ve Tic. Ltd.

Şti olduğu, yeni fiyat tutanağına göre olur alınan 3 adet filtre yapılması işinin de sözleşme kapsamındaki işleri arasında yer aldığının görüldüğü, alt yüklenicinin yüklenici ile yaptığı sözleşme bedelinin 3.930.404,00 TL olarak belirtildiği, davacı ile davalılar arasında imzalanan Sözleşme kapsamında listenin incelenmesinde, listenin taraflar arasında imzalandığı, Sıra No 7’de “İlave İş” poz no olarak Filtre İstasyonu kaba filtrasyon otomotikleştirme olduğu, teklif birim fiyatı.

430.404,00 TL olduğu, 17 sıralı poz numarası işlere ait toplam tutarın 3.930.404,00 Tl olarak yer aldığı, bu tutardan %5 Geçici kabul kesintisi olan 196.520,20 TL nin düşüldükten sonra 3.733.883,80 TL olduğu, yine taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında düzenlenmiş hakediş raporu (kesin hakediş) incelemesinde.

06.11.2013 tarihine kadar yapılan işin sözleşme fiyatları ile yapılan iş tutarı 3.930.404,00 TL olarak belirtildiği, şeklinde tespitlerin bulunduğu, bu tespitler yönünden yapılan işin toplam tutarının 3.930.404,00 TL olduğu tespit edildiğinden ve davalılar tarafında da bu belgeler çerçevesinde söz konusu tutarın kabul edildiğinin görüldüğü, bu sebeple; davalılardan ... İnş. Ltd.

Şti.’nin takas mahsup talebi yönünden fazla ödediği başkaca bir tutara rastlanılmadığı hususlarının belirlenmiş olup rapor hükme esas alınmıştır.

Davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farkı alacağı istemine ilişkin olduğu, DSİ Şanlıurfa GAP 15. Bölge Müdürlüğü’nün “Günışık Ana Kanalı Pompa İstasyonu” adlı yapım işinin yapılan ihalesinde; dava dışı İDARE Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile davalılar ... İnş. ve Tic. A.Ş-... İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş ortaklığı arasında 16.02.2012 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedel usulüne tabi olduğu, imzalanan Sözleşme kapsamında; sözleşme bedelinin 36.347.472,00 TL, keşif azalışının 4.913.194,52 TL, iş bitim bedelinin 31.434.277,48 TL, işin bitirilmesi gereken tarihin 04.05.2014 olduğu, yer tesliminin 10 gün içinde yapılacağı ve işin teslim süresinin 800 gün olduğu, kesin teslim tutanağının 16/04/2018 tarihinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davacı taraf iş bu davada, taraflar arasındaki 30/05/2013 tarihli bahse konu sözleşme kapsamında yapılan ilave iş bedelini tahsil ettiklerini, ancak Sözleşmenin C.2 maddesine göre fiyat farkı alacağını tahsil edemediklerini davalıların cevabi noter ihtarı ile kabul ettiklerini, ancak fiyat farkının hangi oranlarda olduğu ve alacak miktarına ilişkin hiç bir belirleme yapmadıklarını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL alacak talebinde bulunmuştur.

Davacı taraf daha sonra talebini 210.801,80 TL olarak ıslah etmiştir.

Dava dosyana DSİ GAP 15. Bölge Müdürlüğünün bildirdiği belgeler dikkate alınarak 10, 11, 12 ve 13 no.lu hak edişlerde fiyat farkı yönünden bu pozlara ait gerçekleştirilen işin toplam tutarı 3.115.114,00 TL olarak tespit edildiğinden; davacının davalılardan alacağının 3.115.114,00 * %5,5384 = 172.527,47 TL olacağı, bu tutara KDV ilave edilmesi halinde davacının davalılardan alacağının 203.581.47 TL olacağının tespit edildiği, istinaf kararına istinaden yapılan inceleme sonucunda Davalı ...+...

İş Ortaklığı tarafından davacı ... Mümessillik Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ne yapılan ödemelerin 31.12.2018 tarihine kadar devam ettiğinin tespit edildiği, bu sebeple davanın kesin kabulden itibaren beş yıllık sürede (15/04/2019) açıldığından davalı tarafın zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı, öte yandan davalılardan ... İnşaat Ltd.

Şti.'nin takas-mahsup talebi yönünden fazla ödediği başka bir tutara rastlanmadığı, bu sebeple takas-mahsup talebinin yerinde olmadığı, sonuç itibariyle davacı şirketin davalı iş ortaklığından toplam 203.581,47 TL alacağının bulunduğu" gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne, toplam 203.581,47 TL'nin 27/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

İnşaat A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın öngörülen 5 yıllık sürede açılmadığını, zamanaşımı süresinin idare tarafından davalı iş ortaklığına yapılan ödemelerden itibaren işlemeye başlayacağını, davanın 5 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra 15/04/2019 tarihinde açıldığını, davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, yine mahkemece takas mahsup taleplerinin dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, iş ortaklığının DSİ'ye toplamda 2.556.513,88 TL bedelle yaptığı imalat için davacıya 3.075.000,00 TL ödediğini, bu nedenle davalı iş ortaklığının da davacıdan alacaklı olduğunun kabul edilmesi gerektiğini,

fazladan yapılan ödemelerin takas mahsubu içerisinde değerlendirmeye alınmaması kabul edilemeyeceğini, mahkemece alınan bilirkişi raporunda bir fiyat farkı alacağının hesaplandığını, iş ortaklığı tarafından davacı şirkete fazladan ödenen 430.404,00 TL'nin mahsubunun yapılması gerektiğini, ayrıca DSİ ihale işlem dosyası, geçici ve kesin kabul evrakları, hakedişler ve ilgili tüm evrakların davacı tarafça incelendiğini, kesin hakediş dahil hiç bir hakedişe itiraz edilmeyerek imzalandığını, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek,

yerel mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... İnşaat Ltd.

Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacının ıslah dilekçesinde zamanşamının başlangıcına dair dava konusu işe ilişkin DSİ ile davalılar İş Ortaklığı arasındaki kesin kabul işlemine dair beyanda bulunmuş ise de, taraflar arasındaki alt yüklenici sözleşmesi kapsamındaki işler için davalı ile DSİ arasındaki kesin kabul tarihinin esas alınmasının doğru olmadığını, kesin hesabın onaylanmasının ardından kesin hesap sırasında meydana gelebilecek ve idare tarafından talep edilebilecek ...

Mümessillik sorumluluğundaki işler bakımından öncesinde teminat karşılığı bloke edilen tüm tutarın davalı tarafından davacıya ödendiğini, teminatın iadesi niteliğindeki bu miktarın ödenmesinden taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam ettiği gerekçesi ile,

zamanaşımı başlangıcının hatalı belirlendiğini, davacının kesin hakediş dahil hiçbir hakedişe itiraz etmediğini, tüm hakedişleri itirazsız imzaladığını, fiyat farkı alacağı bakımından da herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, ihtilafsız şekilde aldığı hakedişlerden sonra fiyat farkı alacağı talep etmesinin YİGŞ'nin ilgili hükümlerine ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek,

yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda yaptığı vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Katip · E-imzalıdır