Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/1417 K.2023/1501

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde.

01.07.2019 tarihinde ...'ın, sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüs ile seyir halinde iken karşıdan karşıya geçmekte olan davacı yaya ...'a çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının ağır yaralandığını, kaza ile ilgili olarak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma neticesinde Kovuşturmaya Yer Olmadığı kararı verildiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, davacının zararından davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğunu,

kaza nedeni ile davacının gündelik işlerini yapamaz hale geldiğini ve maddi-manevi zarara uğradığını, davacının maddi zararının karşılanması için davalı sigorta şirketine 16.07.2021 tarihinde yapılan başvuruya cevap verilmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00.-TL geçici iş göremezlik, 100,00.-TL sürekli işgöremezlik ve 100,00.-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 309,00.-TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile 152,583,54TL sürekli iş göremezlik tazminatı,

8.285,28-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 2.558,40-TL bakıcı gideri talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazadaki asli ve tek kusurlunun davacı olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin sorumluluğu olmadığını, bakıcı gideri ve geçici işgöremezlik zararı ile ilgili olarak müvekkili şirketin sorumluluğu olmadığını, davacının maluliyetinin Adli Tıp Kurumu raporu ile belirlenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun dava tarihinden itibaren yasal faiz ile sınırlı olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda. 01.07.2019 tarihinde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresinde olup, davalı sigorta şirketinden ZMMS poliçesi ile sigortalı olan aracın yaya olan davacıya çarpması sonucunda davacının %10 engel oranı, 1 ay bakıcı ihtiyacı olacak ve 4 ayda iyileşebilecek şekilde yaralandığı,

tarafların kazanın oluşumunda %50'şer oranda kusurlu oldukları, bu verilere göre alınan aktüer raporu da değerlendirildiğinde ve %50 oranında kusur indirimi yapıldığında, davacı tarafın ZMMS sigorta poliçesine istinaden davalı sigorta şirketinden 76.291,77-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 4.142,64-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 1.279,20-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 81.713,61-TL maddi tazminat alacağı olduğu ve bu miktarlara talebin artırıldığı anlaşıldığından, davanın kısmen kabulü ile.

76.291,77-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 4.142,64-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 1.279,20-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 81.713,61-TL maddi tazminatın 03/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kusur oranını ve raporu kabul etmediklerini, kazanın meydana geldiği yerin yolcuların otobüse inip bindiği bir mahal olduğunu, mahkeme dosyasına kazandırılan kusur bilirkişi raporunda oransal (yüzdelik) kusur tespiti yapılmadığını, mahkeme tarafından itirazları reddedilerek kusur oranlarının mahkemece belirlenmesinin doğru olmadığını, %100 kusura göre yapılan hesap kapsamında davayı ıslah etmeleri nedeniyle ret vekalet ücreti verilmesinin de doğru olmadığını belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; kusur raporunun yetersiz olduğunu, mahkeme tarafından Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi ve Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bir bilirkişi heyeti marifetiyle ifade tutanakları, ceza dosyası vb. belgeler üzerinde detaylı inceleme yapılarak kusur tespitinin yapılması gerektiğini, hükme esas maluliyet raporunu kabul etmediklerini, ATK 3. İhtisas kurulundan rapor alınması gerektiğini, bu eksiklikler tamamlanarak yeniden aktüerya raporu alınması gerektiğini, geçici işgöremezlik zararından sorumlu olmadıklarını belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri tahsili istemine ilişkindir.

Yerel Mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; mahkemece dava konusu olayda kusur durumunun belirlenmesi için bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi raporunun içeriğinden her iki tarafın da eyleminin kazada etken olduğunun belirtildiği ancak oranlama yapılmadığı, kaza tutanağı içeriğinden dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacının asli ve tam kusurlu olduğu, sürücünün kural ihlalinin bulunmadığı tespitinin yapıldığı ve olayla ilgili hazırlık soruşturmasının da (ayrı bir kusur raporu alınmaksızın kaza tutanağındaki tespit esas alınarak) müştekinin (davacı) tam kusurlu olması nedeniyle kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı ile sonuçlandığı görülmüştür.

6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.12.2008 tarih, 2008/4-734 Esas ve 2008/766 Karar sayılı ilamında; "Müzakereler sırasında; tüm konuşmacılar hâkimin bilirkişi raporu ile bağlı olmadığını dile getirmişlerdir. Bu husus çok doğrudur. Ancak, hâkim kendisini bilirkişi veya bilirkişi kurulu yerine koyamaz. Özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda şahsi bilgisi ile kusur belirleyemez. Bu görüşü Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2.4.1986 gün ve 1984/4-847 E, 1986/338 K; 8.11.1995 gün ve 1995/19-601 E, 938 K; 2.4.2003 gün ve 2003/4-185 E, 263 K; 7.3.2007 gün ve 2007/11-94 E, 113 K; 19.3.2008 gün ve 2008/11-262 E, 260 K; 14.5.2008 gün ve 2008/11-392 E, 377 sayılı kararları da doğrulamaktadır.

Hâkim özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde şahsi bilgisi ile kusur belirlemesi yapamayacağına göre, yeniden bilirkişi incelemesi yaptırması gerekecektir. Bu görüş de Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 8.12.2004 gün ve 2004/4-642 E, 648 K; 2.3.2005 gün ve 2005/11-81 E, 118 K; 30.1.2008 gün ve 2008/11-42 E, 45 K; 5.11.2008 gün ve 2008/4-655 E, 664 sayılı kararlarında vurgulanmıştır.

Tatbikat ceza davasındaki kusurun hukuk hâkimini bağlamayacağını, hukuk hâkiminin yeniden kusur incelemesi yaptırması gerektiğini içtihat ettiğine ve bilirkişi incelemesi yapılmasının gerektiğini vurguladığına göre, somut olayda Özel Dairenin hâkimin bilirkişi heyeti yerine geçip kusur belirlemesi yapması gerektiğini ileri sürmesini benimsemek mümkün değildir.

Bilirkişi müessesi tenkit edilebilir. Verdikleri raporlar hukuki çerçevede yok sayılabilir. Ama o müessese kaldığı sürece yeniden rapor alınmasını gerektiren durumlarda, başka bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılabilir. Yoksa hâkim bilirkişi heyeti yerine geçirilemez. Özel ve teknik bilgiyi gerektiren durumlarda da şahsi bilgisine göre kusur belirlemesi sonucu karar vermesi istenilemez. Şimdiye kadarda hukuk dairelerinin tümü bilirkişi incelemesi yapılmasını icap ettiren hallerde bilirkişiden rapor alınmasının şart olduğunu içtihat etmişlerdir." gerekçesi ile yerel mahkemenin direnme kararı onanmıştır.

Somut olayda, mahkemece kusur oranı yönünden vicdani kanaate göre bir değerlendirme yapılmıştır. İddia edilen kazada kusur durumu teknik bilgi ve incelemeyi gerektirmektedir. Alınan rapordaki verileri kullanarak kusur oranı belirlemek hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan, özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir haldir. O halde; mahkemece ek rapor ya da gerekirse başka heyetten tarafların kusur oranlarını da gösterir rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlara uyulmadan eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile, tarafların itirazları ve dosya kapsamındaki kusur raporları da incelenerek ayrıntılı ve denetime elverişli ve kusur oranlarını da belirtir şekilde kusur raporu alınarak sonucuna göre bir karar verilmek üzere yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın belirtilen gerekçeyle yerel mahkemesine gönderilmesine, kaldırma ve gönderme sebebine göre taraf vekillerinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.