Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/1954 K.2022/347

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati haciz talep edenler (davacılar) vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

İhtiyati haciz talep edenler (davacılar) vekili dava dilekçesinde.

08.10.2017 tarihinde sürücü ...’ın, sevk ve idaresindeki kamyoneti ile seyri sırasında frene bastığı esnada aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek gidişine göre yolun solundaki şeride girdiği esnada, sürücü...in sevk ve idaresindeki motosiklet ile çarpışması sonucu çift taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada motorsiklet sürücüsü...'in yaralandığını, (sol femur başı kırığı) sol ayak bileğinde açık kırık olması nedeniyle bir çok tedavi gördüğünü fakat iyileşemediğini, bu nedenle sol dizinin 16 cm altından kesildiğini, protez ihtiyacı doğduğunu, sırtında kas ve doku kaybı bulunduğunu,

yaralanması nedeniyle geçici ve sürekli iş göremez hale gelerek bakıma muhtaç hale geldiğini, bacağını kaybetmesi nedeniyle protez masrafı yaptığını, tedavisi nedeniyle birçok harcamada bulunduğunu belirterek davacı... için 500.000,00 TL, ...için 300.000,00 TL, ... için 100.000,00 TL, ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...’tan tahsiline, ...'in maddi zararlarının tazmini için şimdilik 400,00 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmesini talep etmiş,

hükmedilecek tazminatın tazmin edilebilmesi için davalı ... adına kayıtlı araçlar ile taşınmazlar üzerine devrinin önlenmesi için tedbir konulmasını ve talep edilen manevi tazminat miktarına ilişkin ihtiyati haciz kararı verilmesini, ayrıca TBK 76. madde kapsamında manevi tazminat yönünden geçici ödemeye hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, HMK 389/1. maddeye göre ancak uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesinin mümkün olduğu, davalının araçları ve taşınmazları davanın konusunu oluşturmadığından ihtiyati tedbir talebinin reddine, davacı...'e 330.000,00 TL sürekli işgöremezlik tazminatı ödendiğinden TBK 76. maddeye göre geçici ödeme, davacının ekonomik durumunun gerektirmesi halinde yapılabileceğinden ödenen 330.000,00 TL gözetildiğinde manevi tazminat yönünden geçici ödeme yapılması talebinin reddine, manevi tazminatın miktarı, toplanacak deliller çerçevesinde hakimin takdirine dayalı olarak belirlenebileceğinden,

haksız fiil itibarı ile muaccel bir alacak söz konusu olmakla birlikte alacağın tutarı belirli olmadığından, davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, hüküm ihtiyati haciz talep eden davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep edenler (davacılar) vekili istinaf başvuru dilekçesinde; ihtiyati haciz kararı için alacağın belirlenebilir olmasının yeterli olduğunu, davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Talep, maddi ve manevi tazminat istemli olarak açılan davada, manevi tazminat istemine münhasıran muhtemel tazminat alacaklarının korunması için ihtiyati haciz istemidir. Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde talebin reddine karar verilmiştir.

İstinaf dilekçesinin incelenmesinde ihtiyati haciz talep eden davacılar vekilinin, mahkemece ihtiyati haciz isteminin reddine dair verilen kararı istinaf etmekte olduğu anlaşılmaktadır. Dava dilekçesi muhteviyatından ihtiyati haciz isteminin manevi tazminat talebine hasredilmiş olduğu anlaşılmakta olduğundan istinaf incelemesi de bu hususa ilişkin yapılmıştır.

Bu kapsamda, 2004 sayılı İİK'nın 257/1. maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel, bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşullarını düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2. maddesinde ise; "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İİK'nın 257/1. maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borçlarının alacaklısının ihtiyati haciz talep edebileceği belirtilmiştir.

Yasa'nın 258. maddesinde "(1)İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. (2)Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir." denilerek, alacaklıya, alacağını ve icabında haciz sebeplerini haklı kılacak delillerini sunma yükümlülüğü getirilmiştir. Bu kapsamda alacaklı alacağını yaklaşık olarak ispatlamakla yükümlüdür. Geçici hukuki korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür.

Bu açıklamalara göre ihtiyatı haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır. Buna göre, konusu para olan alacağın tahsilini güvence altına almak için İİK'nın 257 vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz talep etmek mümkündür.

Somut olayda; ihtiyati haciz talep edenler (davacılar) vekili müvekkillerinin kaza nedeniyle uğradığı manevi zararlara ilişkin olarak toplam 1.000.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile alacağın güvence altına alınması için de ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

Yukarıda da açıklandığı üzere, ihtiyati haciz talep edenlerin (davacıların) geçici korumaya ilişkin talebinin, manevi zarara ilişkin olması, manevi tazminat alacağının, kişinin kişilik haklarının ihlali, bu kapsamda huzur, güvenlik, sağlık ve benzeri haklarının saldırıya uğraması halinde miktarının, kapsamının ve koşullarının hakimin takdirine bağlı olarak belirlendiği, tazminat yükümlüsünün tutum ve davranışları olayın özelliği, kusurun varlığı, niteliği, ekonomik, sosyal çevre ve benzeri pek çok subjektif etkene göre belirlenen bir tazminat türü olması,

maddi tazminat gibi miktarı objektif koşullara göre belirlenecek bir tazminat türü olmaması gözetildiğinde, manevi tazminat talebine ilişkin ihtiyati haciz isteminde ihtiyati hacze esas belirli bir miktarın bulunması koşulunun sağlanamadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından ihtiyati haciz talep edenler (davacılar) vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.