Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/1041 K.2023/1237

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; 09/11/2022 tarihinde, davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın, karşıdan karşıya geçen müvekkili yaya ...'ya çarparak malul kalmasına sebebiyet verdiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü kusurlu olduğundan davalıların zarardan sorumlu bulunduklarını bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 400.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, tensiben dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde; davanın, 09/11/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklanan manevi tazminatın, araç sürücüsü ve araç malikinden tahsili istemine ilişkin olduğu, trafik kazasından kaynaklanan manevi tazminat isteminden kaynaknaklanan uyuşmazlıkta; davacı ile davalı ...'nın TTK 12, 16 maddeleri kapsamında sayılan tacir kişilerden olmadığı ve davanın mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığının anlaşıldığı, bu nedenle davanın görülmesinde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile;

mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın, HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, süresinde ve istek halinde dosyanın HMK 1. ve 20. maddeleri uyarınca, görevli Ankara Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... Şirketi vekili vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava dilekçesinin kendilerine tebliğ edilmeden, hukuki dinlenilme hakkı kısıtlanarak görevsizlik kararı verildiğini, kararın bu nedenle usule aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat istemidir. Mahkemece davanın mutlak yahut nispi ticari dava olmadığından, davada göreve ilişkin dava şartı bulunmaması nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hüküm davalılardan şirket vekili tarafından; davada, dava dilekçesi kendilerine tebliğ edilmeksizin görevsizlik kararı verilmesi ile, hukuki dinlenilme haklarının kısıtlandığı ileri sürülerek istinaf edilmiştir. Davalının istinaf talebinde davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna yönelik bir iddia ve savunması bulunmaktadır.

Hukuk yargılamasında, görev HMK'nın 114/1-c maddesinde dava şartı olarak düzenlemiş, HMK'nın 115/2 maddesinde dava şartı noksanlığının mahkemece resen nazara alınacağı belirtilmiştir. "Dava Şartları ve İlk İtirazlar Hakkında Kararlar" başlıklı HMK'nın 138. maddesinde ise " (1) Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." denilerek, dava şartının bulunmadığının tespit edilmesi halinde duruşma açılmadan ve taraflar dinlenilmeden karar verilebileceği kabul edilmiştir.

Öte yandan, göreve ilişkin karar usule ilişkin bir nihai karar olup, mahkemenin görevli olmadığı dava dilekçesinden tespit edilebiliyor ise mahkemece tensiben dosya üzerinden karar verilebilir. Mahkemece verilen karar davanın esasına yönelik olmadığından ve resên nazara alınması gereken sebeplerden kaynaklandığından, ayrıca dosyanın görevli mahkemece görülmesi sırasında davalı davaya ilişkin savunmaya yönelik her türlü hakkını kısıtlama olmaksızın kullanabileceğinden hukuki dinlenilme hakkının ihlalinden söz edilemez. Bu nedenle davalının hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğine yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Buna göre; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, eldeki davanın "ticari dava" mahiyetinde olmadığının dava dilekçesinde açıkça tespit edilmesi karşısında, ilk derece mahkemesince dosya üzerinden verilen dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine yönelik kararda isabetsizlik bulunmamasına, göre; davalı şirket vekilinin tüm istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir